(THCL) - Từ ngày 17/7/2014, chợ Đồng Xuân là chợ truyền thống đầu tiên trên địa bàn Thủ đô thí điểm mô hình “kinh doanh sạch”. Tuy nhiên, sau gần 1 tháng triển khai ký kết, tình trạng bán hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn còn phổ biến.

Ký kết nhưng không thực hiện

Chợ Đồng Xuân tràn ngập hàng Trung Quốc giá rẻ

Mô hình “kinh doanh sạch” được Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 2 (Chi cục QLTT Hà Nội) và Ban Quản lý chợ Đồng Xuân triển khai ký kết tại các hộ kinh doanh của chợ Đồng Xuân. Bản cam kết được đưa đến từng hộ kinh doanh với nội dung: Kinh doanh hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng; không buôn bán hàng lậu, hàng cấm, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, một chủ cửa hàng kinh doanh túi xách, ví da tại chợ Đồng Xuân cho biết không mấy khi quan tâm đến hóa đơn nhập hàng. Cửa hàng của chị chỉ khoảng 10% hàng nội địa, còn lại đều là hàng Trung Quốc. Do đó, với một số nội dung bị kiểm tra gắt gao như hàng giả nhãn hiệu của Gucci, Louis Vitton, Channel... thì chị ngừng bán. Thay vào đó, chị bán các sản phẩm không có tên tuổi. Còn với cam kết sản phẩm phải rõ nguồn gốc, chị cho biết sẽ không thực hiện được. “Các đầu mối lấy hàng đều làm ăn lâu năm với nhau, hàng về, kiểm hàng thấy đủ rồi trả tiền chứ đa số không có hóa đơn. Nếu cơ quan quản lý đến yêu cầu giấy tờ chứng minh nguồn hàng thì chúng tôi cũng không có để xuất trình”, chị nói.

Theo ghi nhận của phóng viên, đến nay đã gần 1 tháng, chợ Đồng Xuân thực hiện cam kết “kinh doanh sạch” nhưng các mặt hàng bày bán có xuất xứ từ Trung Quốc, hàng kém chất lượng còn rất phổ biến. Có đến 90% các loại hàng hóa như vải, quần áo, túi sách, ví, dây lưng… bao bì sản phẩm in chữ Trung Quốc.

Đi sâu vào trong, khá nhiều sản phẩm trong nhóm hàng kể trên được bày bán trên những tấm nhựa trải dưới đất. Những quầy hàng quần áo, giày dép tại đây cũng đủ màu sắc và rất nhiều sản phẩm Trung Quốc, thậm chí hàng Trung Quốc được người bán giới thiệu là hàng Việt.

Một nhân viên bán hàng quần áo, cho biết: “Do tâm lý người tiêu dùng không còn chuộng hàng Trung Quốc nữa nên phải tìm cách “mông má” hàng hóa, dập “mác” Việt để bán cho dễ, thực tế là giày dép, áo quần nữ và trẻ em toàn hàng Trung Quốc”.

Kiểm soát không dễ!

Một trong những cam kết trong văn bản cũng vừa được tiểu thương cam kết là các sạp hàng đều phải niêm yết giá bán trên sản phẩm. Tuy nhiên, các hộ kinh doanh tại đây đều cho rằng, điều này rất khó thực hiện. “Chúng tôi chủ yếu bán buôn, lượng bán lẻ không đáng kể. Mỗi cửa hàng đều có hàng trăm sản phẩm, thậm chí nhiều mặt hàng rất lặt vặt nên việc niêm yết giá là khó làm”, một tiểu thương cho biết.

Các loại thực phẩm, hàng khô, bánh kẹo cũng là ngành hàng quan trọng tại chợ Đồng Xuân. Tuy ít xảy ra tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ, nhái nhãn mác, nhưng việc chứng minh nguồn gốc hàng hóa với các tiểu thương là rất khó khăn.

Theo ông Đỗ Thanh Lam, Phó cục trưởng Cục QLTT, các hộ kinh doanh được các cán bộ Đội QLTT số 2 hướng dẫn cụ thể các nhãn hiệu hàng hóa đã được bảo hộ (kèm theo bản cam kết), nhằm nâng cao ý thức bảo vệ thương hiệu. Đây là một hình thức vừa tuyên truyền vừa vận động các tiểu thương kinh doanh hàng hóa chấp hành các quy định của pháp luật. Sau một thời gian, Đội QLTT sẽ tiến hành kiểm tra, nếu hộ nào không thực hiện đúng sẽ phải xử phạt thật nghiêm. Tuy nhiên, trên thực tế, việc kiểm soát nguồn gốc sản phẩm cũng không dễ dàng vì tập quán kinh doanh của tiểu thương tại đây chủ yếu theo lối cũ, giao hàng theo quen biết, không mấy khi có hóa đơn, chứng từ.

Ông Đỗ Xuân Thủy, Tổng giám đốc Công ty CP Đồng Xuân cho biết, công tác tuyên truyền thường xuyên được thực hiện. Song tình trạng bán hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn còn phổ biến. Vì thực tế, tại chợ Đồng Xuân, nguồn hàng chủ yếu chuyển về từ cửa khẩu.

Ông Thủy cũng nhấn mạnh, trong số các tiêu chí yêu cầu tiểu thương cam kết, phía Công ty sẽ cùng cơ quan quản lý tập trung làm chặt hơn các vi phạm về sở hữu trí tuệ. Theo đó, các hộ kinh doanh sản phẩm làm nhái, giả các thương hiệu nổi tiếng sẽ bị tịch thu, lập biên bản...

Hoan Nguyễn