Năm 2025 mức P/E cao nhất trong gần một thập kỷ
Đánh giá về thị trường chứng khoán 2025, ông Nguyễn Xuân Bình - Giám đốc Khối Phân tích, Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho biết, chỉ số P/E của thị trường vào cuối năm 2025 đang dao động quanh 16,5 -17 lần. Nếu tính đầy đủ toàn bộ cấu phần của VN-Index, đây là mức P/E cao nhất trong gần một thập kỷ trở lại đây. So với chính lịch sử định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam, mức P/E này không còn thực sự hấp dẫn và phản ánh phần nào kỳ vọng đã được đẩy lên khá cao.
“Tuy nhiên, chỉ số VN-Index trong năm vừa qua không tăng đều nhờ toàn thị trường, mà chịu tác động rất lớn từ nhóm cổ phiếu họ Vin, gồm Vingroup (VIC), Vinhomes (VHM) và Vincom Retail (VRE). Khi loại bỏ diễn biến giá của ba cổ phiếu này khỏi VN-Index để đánh giá lại mặt bằng giá chung, chuyên gia từ KBSV cho biết kết quả cho thấy sự khác biệt rất rõ rệt. Nếu VN-Index tính đầy đủ đạt khoảng 1.750 điểm vào cuối năm trước và thậm chí có thời điểm vượt 1.900 điểm trong năm nay, thì VN-Index điều chỉnh, sau khi loại nhóm 3 cổ phiếu "họ" Vin, chỉ tương đương khoảng 1.400 điểm. Riêng ba cổ phiếu "họ Vin" đã đóng góp xấp xỉ 350 điểm vào mức tăng của chỉ số trong năm vừa qua”, ông Bìn nói.
Năm vừa qua, thực tế mà nhiều nhà đầu tư cá nhân và thậm chí cả các quỹ rất khó đạt hiệu suất vượt trên VN-Index nếu không nắm giữ tỷ trọng đáng kể nhóm "họ Vin". Theo KBSV, P/E điều chỉnh của thị trường chỉ quanh mức 14 lần, vùng định giá từng xuất hiện vào cuối năm 2023 hoặc đầu năm 2025.
Nếu đặt P/E điều chỉnh này trong tương quan lịch sử, phần lớn cổ phiếu trên thị trường, ngoại trừ nhóm họ Vin, vẫn đang ở vùng giá hợp lý, thậm chí rẻ tương đối. Điều này tạo ra một biên an toàn nhất định cho các nhà đầu tư trung và dài hạn, đặc biệt với những doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận ổn định, dòng tiền rõ ràng.
Nhìn lại thị trường năm 2025, ông Trần Đức Anh - Giám đốc Kinh tế Vĩ mô và Chiến lược thị trường, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng, có nhiều biến động trồi sụt, định hình bởi 4 câu chuyện gồm chính sách thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump, lãi suất ồ ạt tăng ở nhiều ngân hàng thương mại vào cuối năm, khối ngoại bán ròng dồn dập và diễn biến vượt trội của nhóm cổ phiếu Vingroup.
Bên cạnh đó, hành động bán ròng kỷ lục trong năm 2025 thật sự gây bất ngờ bởi thị trường sở hữu rất nhiều yếu tố “mở đường” cho dòng vốn ngoại trở lại - một nền kinh tế đang bứt phá, doanh nghiệp niêm yết tăng trưởng lợi nhuận hay nâng hạng thị trường…
Năm 2026 là cơ hội cho nhà đầu tư
Ông Nguyễn Minh Tuấn - CEO AFA Capital, Giám đốc điều hành Cộng đồng Cố vấn Tài chính Việt Nam (VWA) nhận định, năm 2026 vẫn là cơ hội cho nhà đầu tư chứng khoán.
Động lực không còn ở mặt bằng lãi suất rẻ mà ở các câu chuyện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, từ đầu tư công, Nghị quyết 79 phát triển kinh tế Nhà nước, đến các thị trường mới như tài sản mã hoá, sàn vàng vật chất, sàn giao dịch bất động sản, trung tâm tài chính...
“Với việc thu hút nguồn vốn để đẩy mạnh tăng trưởng, việc hoàn thiện thể chế sẽ triển khai rất nhanh. Vì vậy nhìn về dài hạn, nhà đầu tư chứng khoán sẽ yên tâm hơn,” ông Tuấn nêu quan điểm.
Phân tích về các động lực chính cho thị trường chứng khoán tăng trưởng, ông Trần Đức Anh - Giám đốc Kinh tế Vĩ mô & Chiến lược thị trường KBSV cho rằng, đầu tư công là yếu tố quan trọng. Theo vị chuyên gia, với mục tiêu tăng trưởng GDP cao (từ 10% trở lên), dư địa giảm lãi suất không còn, chính sách tài khoá sẽ là động lực chính. Trong đó, đẩy mạnh đầu tư công đã được xác định. Chính phủ dự kiến vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, cao hơn nhiều giai đoạn trước chỉ 2,8 triệu tỷ đồng.
Thứ hai là câu chuyện về nâng hạng thị trường. Theo ông Đức Anh, FTSE Russell công bố nâng hạng chứng khoán Việt Nam vào tháng 10/2025 nhưng tới tháng 9/2026 mới quyết định chính thức. Vì vậy tác động thực nhất của sự kiện này vẫn chưa đến. Khi thị trường chính thức nâng hạng, các quỹ cơ cấu lại với việc mua vào cổ phiếu Việt Nam, giúp xu hướng mua ròng khối ngoại mạnh hơn.
“Định giá thị trường cận biên bao giờ cũng thấp hơn thị trường mới nổi, đây là yếu tố khác thu hút dòng vốn ngoại. Xa hơn, câu chuyện nâng hạng vẫn tiếp tục được kỳ vọng với các mục tiêu nâng hạng ở tiêu chí cao hơn,” ông Đức Anh nói.
Về các nhóm ngành triển vọng trong năm 2026, ông Trần Đức Anh lưu tâm đến hai nhóm ngành chứng khoán và bán lẻ tiêu dùng. Trong đó, với nhóm chứng khoán, ông Đức Anh cho rằng mặt bằng giá đã giảm mạnh, sau khi lãi suất có xu hướng tăng nhẹ. Câu chuyện nâng hạng, vận hành hệ thống KRX và các cải cách tiếp theo như đưa vào giao dịch bán khống, T0... sẽ giúp cải thiện thanh khoản thị trường, giúp nhóm chứng khoán hưởng lợi.
Còn với ngành bán lẻ hàng tiêu dùng, ông Đức Anh cho biết tăng trưởng mấy năm gần đây giảm so với trước Covid-19, mặc dù có nhiều chính sách kích cầu tiêu dùng. Thời gian tới, ngành này được kỳ vọng phục hồi mạnh, khi sức mua cải thiện cùng tăng trưởng kinh tế.
Với quan điểm của ông Nguyễn Xuân Bình, nhóm ngành đầu tư công sẽ hưởng lợi theo xu hướng chung, tuy nhiên nhóm doanh nghiệp xây dựng hạ tầng có tỷ lệ đòn bẩy cao, biên lợi nhuận hẹp. Ông Bình nói, cá nhân ông ưa thích nhóm xây dựng năng lượng và vật liệu xây dựng hơn.
Đưa ra khuyến nghị với các nhà đầu tư, ông Nguyễn Minh Tuấn nói: “Chiến lược giao dịch nằm ở việc lựa chọn doanh nghiệp nhiều hơn. Năm 2026 nếu nhìn VN-Index rất khó để xuống tiền đầu tư, vì chỉ số đã tăng nóng thời gian qua. Hãy nghĩ đến doanh nghiệp, đâu là những doanh nghiệp có cơ hội trong chu kỳ kinh tế mới. Ví dụ trong nhóm đầu tư công, tôi lựa chọn HPG bởi câu chuyện về giá thép và sản lượng nội địa; với nhóm dầu khí là các doanh nghiệp thượng nguồn (GAS, PVD, PVS); với nhóm bán lẻ là PNJ, với câu chuyện sản xuất vàng miếng; với nhóm ngân hàng tôi lựa chọn ngân hàng có tiềm lực (VCB, MBB...)
Nói về rủi ro đối với thị trường trong năm 2026, các chuyên gia đồng thuận lưu ý 3 yếu tố là lãi suất, tỷ giá và thuế đối ứng. Theo ông Nguyễn Xuân Bình, lãi suất nhích tăng là tâm điểm của đợt sụt giảm cuối năm 2025, và đây cũng là yếu tố có thể kìm hãm đà tăng của thị trường trong năm 2026.
Về thuế quan, ông Trần Đức Anh lo ngại liên quan đến điều khoản hàng hoá trung chuyển. Việt Nam đang bị đánh thuế đối ứng 20%, còn đối với các quốc gia đánh thuế chuyển tiếp là 40%. Nếu chính quyền Tổng thống Donald Trump thực sự sử dụng lá bài này thì sẽ có rủi ro cho Việt Nam và đây là yếu tố “thiên nga đen” với thị trường.
Với định giá hấp dẫn trong bối cảnh năm 2026 có nhiều câu chuyện tăng trưởng đáng chờ đợi của nền kinh tế cũng như doanh nghiệp, rõ ràng triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tương đối tích cực.
Tuy nhiên, chuyên gia KBSV lưu ý rằng, nhà đầu tư không nên quá kỳ vọng về một sự bùng nổ điểm số, bởi còn đó rủi ro mặt bằng lãi suất tăng lên, tiếp nối các diễn biến trong hai tháng cuối năm 2025. Dù sẽ không tăng mạnh, nhưng mức độ 0.5 - 1% cũng đủ để cản trở thị trường bứt phá.
Thu Trang
