Trong bối cảnh thị trường chứng khoán phân hóa mạnh và dòng tiền ngày càng chọn lọc, dầu khí nổi lên như một trong số ít nhóm ngành hội tụ đồng thời nhiều yếu tố hỗ trợ. Không chỉ hưởng lợi từ xu hướng giá dầu, các doanh nghiệp trong chuỗi dầu khí còn đứng trước cơ hội lớn từ làn sóng đầu tư mới vào hạ tầng năng lượng và các dự án khai thác quy mô tỷ USD.
Theo nhiều chuyên gia, giai đoạn 2026 - 2030 có thể trở thành chu kỳ đầu tư lớn nhất của ngành dầu khí Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây. PetroVietnam dự kiến dành khoảng 175.000 tỷ đồng cho hoạt động thăm dò và khai thác, cao hơn nhiều lần so với giai đoạn trước. Quy mô đầu tư lớn không chỉ giúp thúc đẩy sản lượng khai thác mà còn tạo ra khối lượng công việc đáng kể cho các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật, khoan và xây lắp dầu khí.
Động lực tăng trưởng rõ nét nhất hiện tập trung ở nhóm thượng nguồn và trung nguồn. Đây là những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp khi các dự án lớn được triển khai trở lại sau thời gian dài đình trệ vì vướng mắc thủ tục và thiếu cơ chế thúc đẩy đầu tư.
Chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn tiếp tục là tâm điểm chú ý của thị trường. Với tổng vốn đầu tư hàng tỷ USD, dự án này được xem là cú hích lớn cho nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái dầu khí. Các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật như PVS được đánh giá có lợi thế lớn nhờ năng lực thi công các công trình ngoài khơi quy mô lớn. Không chỉ hưởng lợi từ mảng dầu khí truyền thống, doanh nghiệp còn đứng trước cơ hội mở rộng sang lĩnh vực điện gió ngoài khơi khi nhu cầu phát triển năng lượng tái tạo ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, PVD được hưởng lợi từ sự phục hồi mạnh của thị trường khoan khu vực Đông Nam Á. Giá thuê giàn khoan duy trì ở mức cao giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Nhu cầu khoan thăm dò tăng trở lại cũng khiến lịch hoạt động của nhiều giàn khoan gần như kín trong các năm tới, tạo nền tảng doanh thu ổn định cho doanh nghiệp.
Ở nhóm trung nguồn, GAS tiếp tục được đánh giá là doanh nghiệp có vị thế đặc biệt trong chiến lược phát triển LNG của Việt Nam. Theo Quy hoạch Điện VIII, điện khí sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng, thay thế dần điện than và hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo. Điều này mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho các doanh nghiệp sở hữu hạ tầng khí và LNG.
Không chỉ đến từ hoạt động đầu tư, nhóm dầu khí còn được hỗ trợ bởi những thay đổi đáng chú ý về chính sách. Các chủ trương mới liên quan đến tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước và thúc đẩy đầu tư năng lượng đang tạo kỳ vọng lớn về khả năng tháo gỡ các nút thắt pháp lý vốn kéo dài nhiều năm.
Theo giới phân tích, yếu tố quan trọng nhất không nằm ở việc giá dầu tăng bao nhiêu mà ở khả năng đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án. Khi các thủ tục được tháo gỡ và quyền chủ động của doanh nghiệp nhà nước được mở rộng hơn, nhiều dự án từng đình trệ có cơ hội được khởi động lại. Đây là yếu tố có thể tạo ra tăng trưởng thực chất cho toàn ngành trong nhiều năm tới.
Ngoài ra, lộ trình thoái vốn và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực dầu khí cũng được xem là động lực quan trọng đối với giá cổ phiếu. Quá trình này thường đi kèm việc định giá lại tài sản, cải thiện hiệu quả quản trị và nâng cao kỳ vọng về khả năng tạo dòng tiền của doanh nghiệp.
Dù triển vọng chung được đánh giá tích cực, giới chuyên gia cho rằng cơ hội sẽ không phân bổ đồng đều cho toàn ngành. Sự phân hóa giữa các doanh nghiệp dầu khí nhiều khả năng sẽ diễn ra rõ rệt hơn so với các chu kỳ trước.
Nhóm hưởng lợi lớn nhất vẫn là các doanh nghiệp gắn trực tiếp với hoạt động thăm dò, khai thác và xây lắp dự án như PVS, PVD hay PVB. Đây là những doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ khối lượng công việc gia tăng và ít phụ thuộc hơn vào biến động ngắn hạn của giá dầu.
Trong khi đó, nhóm hạ nguồn như BSR, PLX hay OIL vẫn chịu nhiều tác động từ biến động giá dầu thế giới, cơ chế điều hành giá bán lẻ và rủi ro tồn kho. Điều này khiến triển vọng tăng trưởng của nhóm doanh nghiệp này phụ thuộc nhiều hơn vào diễn biến thị trường hàng hóa quốc tế.
Nhìn tổng thể, dầu khí đang bước vào giai đoạn thuận lợi hiếm có khi đồng thời hội tụ các yếu tố hỗ trợ từ giá dầu, đầu tư công, chính sách và nhu cầu năng lượng dài hạn. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán vẫn thiếu nhóm dẫn dắt đủ mạnh, dầu khí được kỳ vọng sẽ tiếp tục là điểm đến quan trọng của dòng tiền trong thời gian tới.
Nam Sơn (t/h)
