Trong 9 tháng đầu năm, hàng loạt vụ cháy nổ kinh hoàng đã liên tiếp xảy ra gây thiệt hại nặng nề đến tài sản Quốc gia, trực tiếp đe dọa đến tính mạng người dân. Thực trạng này đã và đang là hồi chuông cảnh báo về ý thức phòng cháy chữa cháy (PCCC), đồng thời phản ánh những thiếu sót còn tồn tại trong công tác PCCC những năm qua.

1.920 vụ cháy, 32 người chết!

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ (Bộ Công an), trong 9 tháng đầu năm 2013, cả nước xảy ra 1.920 vụ cháy cơ sở, nhà dân, phương tiện giao thông cơ giới… làm chết 32 người, 99 người bị thương, thiệt hại lên tới 780 tỷ đồng (chưa tính vụ cháy Trung tâm thương mại Hải Dương) và 745 ha rừng. Nguyên nhân dẫn tới cháy nổ là: Do sự cố hệ thống điện, thiết bị điện 826 vụ (43%); sử dụng lửa, xăng dầu, khí đốt 353 vụ (18,4%); sự cố kỹ thuật, vi phạm quy định an toàn PCCC, tai nạn giao thông 200 vụ (10,4%); còn lại 541 vụ cháy chưa rõ nguyên nhân (28,2%).

Để xảy ra những vụ việc trên, một phần do sự thiếu ý thức PCCC của một số người dân. Tại nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh chưa tuân thủ chặt chẽ các quy định về công tác an toàn PCCC. Mặt khác, do lực lượng PCCC còn mỏng, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, trang thiết bị không đảm bảo, khả năng phát hiện và xử lý tình huống cháy ban đầu của lực lượng PCCC tại chỗ và của người dân còn yếu…

Trong tổng số 1.920 vụ cháy thì có tới hơn 20 vụ cháy lớn, làm thiệt hại hàng trăm tỷ đồng.

Lực lượng mỏng, phương tiện chưa đảm bảo?

Đại tá Đoàn Việt Mạnh, Cục trưởng Cục cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ, Tổng cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội (Bộ Công an), cho biết: “Hiện nay, lực lượng PCCC thiếu rất nhiều so với thực tiễn đang xảy ra, mạng lưới cảnh sát PCCC trên cả nước là quá mỏng. Hiện trên cả nước mới có 169 đội cảnh sát chữa cháy, 35 đội cứu nạn, cứu hộ, trong đó có 42/63 tỉnh thành (66,7%) chỉ có 1 đến 2 đội cảnh sát chữa cháy. Theo quy định, một đội cảnh sát chữa cháy chuyên nghiệp chỉ hoạt động hiệu quả nhất trong bán kính 5 km. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều đám cháy xảy ra cách đội cảnh sát chữa cháy hàng chục, thậm chí hàng trăm km…”.

Cũng theo Đại tá Đoàn Việt Mạnh, phương tiện PCCC vừa thiếu, vừa cũ, kém chất lượng. Tính đến đầu năm 2013, toàn lực lượng cảnh sát PCCC quản lý 1.730 phương tiện chữa cháy cơ giới, trong đó có 887 xe chữa cháy, 37 xe cứu hộ, 75 xe thang, 300 xe chuyên dùng khác, 388 máy bơm và 43 tàu, ca nô, xuồng cấp cứu, cứu nạn, cứu hộ. Trong số 1.730 phương tiện chữa cháy cơ giới thì có tới 62,9% là chất lượng trung bình, kém; 4,7% là hư hỏng chờ thanh lý; chỉ có 32,4% phương tiện chất lượng tốt; số phương tiện đã sử dụng trên 10 năm chiếm 60%, sử dụng trên 20 năm chiếm 28%. Vì thế khi lực lượng cảnh sát chữa cháy đến được hiện trường thì đám cháy đã phát triển lớn, gây khó khăn cho công tác cứu chữa, làm thiệt hại lớn đến tài sản nhà nước, nhân dân.

Theo Trung tướng Tô Thường, Tổng cục trưởng Tổng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội (Bộ Công an): “Nhiều khi có phương tiện hiện đại cũng không dễ để sử dụng. Ví dụ như nếu xảy ra cháy nổ tại các tòa nhà cao tầng thì xe chữa cháy, xe thang cứu hộ muốn vươn được lên mấy chục tầng thì phải xòe hệ thống chân thăng bằng ra xung quanh, nếu không xe lật ngay. Nhưng hạ tầng thường không có đủ chỗ. Nơi có đủ chỗ thì chất lượng xây dựng không đủ chịu lực. Nếu triển khai loại xe này, đường, cầu cống sập hết…”.

Ngày 17/8/2012, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1110 phê duyệt Đề án “Quy hoạch tổng thể hệ thống cơ sở của lực lượng cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030”, với số tiền dự tính đầu tư là rất lớn nhằm bổ sung quân số, trang thiết bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, theo hướng chuẩn quốc tế.

Tuấn Ngọc