Xăng dầu tạo lực đẩy chính cho CPI tháng 8
Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), CPI tháng 8/2026 tăng 0,47% so với tháng trước, chấm dứt chuỗi hai tháng giảm liên tiếp trong tháng 6 và tháng 7. So với tháng 12/2025, mặt bằng giá tăng 3,57%, còn so với cùng kỳ năm trước tăng 4,89%.
Động lực tăng giá trong tháng chủ yếu đến từ nhóm giao thông. Chỉ số giá nhóm này tăng tới 4,09%, đóng góp 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng chung của CPI. Trong đó, giá dầu diesel tăng 22,15%, còn giá xăng tăng 9,53% sau các đợt điều chỉnh theo diễn biến của thị trường nhiên liệu thế giới.
Không chỉ nhiên liệu, một số dịch vụ liên quan đến phương tiện đi lại cũng tăng nhẹ. Giá bảo dưỡng phương tiện tăng 0,4%; dịch vụ rửa, bơm xe tăng 0,33%, trong khi phí học bằng lái xe tăng 0,37%.
Ở chiều ngược lại, giá một số dịch vụ vận tải giảm khi nhu cầu đi lại qua cao điểm hè. Giá vận tải hành khách bằng đường sắt giảm 9,86%, hàng không giảm 0,81% và xe buýt giảm 0,29%. Giá ô tô đã qua sử dụng giảm 0,63%, ô tô mới giảm 0,5% và xe máy giảm 0,18% khi các doanh nghiệp tăng cường chương trình ưu đãi kích cầu.
Nhóm giáo dục cũng tăng 0,47% trong tháng 8, chủ yếu do điều chỉnh học phí cho năm học mới. Giá dịch vụ giáo dục tăng 0,57%, trong khi các mặt hàng phục vụ học tập như sản phẩm từ giấy, bút viết và văn phòng phẩm cũng tăng theo nhu cầu mùa tựu trường.
Trong khi đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm nhẹ 0,03% và là nhóm duy nhất trong 11 nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng chính ghi nhận mức giảm. Tuy nhiên, một số mặt hàng vẫn chịu tác động mùa vụ, đáng chú ý là giá trứng tăng 2,09% do nhu cầu nguyên liệu phục vụ sản xuất bánh Trung thu tăng.
CPI 8 tháng tăng 4,45%, lạm phát cơ bản vẫn thấp hơn
Tính chung 8 tháng năm 2026, CPI tăng 4,45% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mức tăng 3,25% của cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy mặt bằng giá trong năm nay chịu nhiều sức ép hơn, đặc biệt từ các nhóm hàng có mức tăng lớn và quyền số cao.
Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng là một trong những nguồn gây áp lực đáng kể nhất. Trong 8 tháng, nhóm này tăng 6,71%, đóng góp 1,52 điểm phần trăm vào mức tăng CPI. Giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 13,39%, nhà ở thuê tăng 4,92% và giá điện sinh hoạt tăng 4,78%.
Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,76%, đóng góp 1,7 điểm phần trăm vào CPI. Trong đó, giá ăn uống ngoài gia đình tăng 7,11%, thịt lợn tăng 4,54% và thịt gia cầm tăng 4,19%.
Nhóm giao thông tăng 5,38%, đóng góp 0,54 điểm phần trăm. Giá nhiên liệu tăng 9,35% so với cùng kỳ tiếp tục là yếu tố quan trọng tác động đến chi phí vận chuyển và mặt bằng giá chung.
Các nhóm còn lại tăng ở mức thấp hơn, như đồ uống và thuốc lá tăng 3,67%, giáo dục tăng 3,42%, thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,79%. Riêng thông tin và truyền thông chỉ tăng 0,09%.
Đáng chú ý, lạm phát cơ bản tháng 8 tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,55% so với cùng kỳ. Bình quân 8 tháng, chỉ số này tăng 4,24%, thấp hơn mức tăng 4,45% của CPI chung.
Khoảng cách này cho thấy các yếu tố biến động mạnh như xăng dầu, gas và thực phẩm đang đóng vai trò đáng kể trong mức tăng CPI. Khi loại trừ những yếu tố này khỏi rổ tính lạm phát cơ bản, áp lực giá nền vẫn thấp hơn CPI chung.
Như vậy, dù CPI đã tăng trở lại trong tháng 8, diễn biến mặt bằng giá chưa cho thấy sự tăng tốc đồng đều giữa các nhóm hàng hóa, dịch vụ. Áp lực hiện tập trung chủ yếu ở năng lượng, nhà ở và một số mặt hàng thực phẩm, trong khi nhiều nhóm tiêu dùng khác vẫn duy trì mức tăng tương đối thấp.
Nam Sơn (t/h)
