Từ công văn đến những vụ việc đã xảy ra
Tại Công văn số 8595/UBND-KT, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phan Thái Bình yêu cầu tăng cường kiểm soát, xử lý hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Phạm vi kiểm tra được đặt ra đối với cả thị trường truyền thống và hoạt động kinh doanh trên không gian mạng.
Chỉ đạo này xuất hiện sau một chuỗi vụ việc cho thấy hàng giả, hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ tập trung ở một loại hàng hay một địa bàn.
Mới đây, Chi cục Quản lý thị trường TP.Đà Nẵng công bố kết quả kiểm tra 3 hộ kinh doanh quần áo, giày dép trên địa bàn phường Hội An. Từ giữa tháng 7 đến thời điểm công bố, Đội Quản lý thị trường số 8 phát hiện trên 80 đôi giày và trên 300 sản phẩm quần áo thể thao giả mạo thương hiệu NIKE, ADIDAS. Tổng tiền phạt hành chính trên 70 triệu đồng; hàng hóa vi phạm trị giá trên 77 triệu đồng bị buộc tiêu hủy.
Trước đó, trong đợt cao điểm thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường thành phố đã kiểm tra 126 vụ và xử lý hành chính 83 vụ tính đến thời điểm báo cáo cuối tháng 5. Tổng tiền phạt hơn 1,1 tỷ đồng; riêng nhóm vi phạm liên quan hàng giả và sở hữu trí tuệ có 51 vụ bị kiểm tra, xử lý, với tiền phạt gần 800 triệu đồng.
Cũng tại thời điểm này, số liệu lũy kế từ đầu năm 2026 cho thấy Chi cục Quản lý thị trường TP.Đà Nẵng đã thực hiện 678 vụ kiểm tra, xử lý 495 vụ vi phạm, tổng số tiền xử lý hành chính hơn 6,7 tỷ đồng. Đây là số liệu tại thời điểm cuối tháng 5, không phải số liệu lũy kế đến tháng 8.
Không chỉ kiểm tra quầy hàng
Điểm đáng chú ý của Công văn 8595/UBND-KT là cách phân công nhiệm vụ theo từng mắt xích của thị trường khá chặt chẻ.
Sở Công Thương được giao phối hợp tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn doanh nghiệp về truy xuất nguồn gốc, mã QR và tem chống hàng giả điện tử. Chi cục Quản lý thị trường chủ trì các đợt kiểm tra chuyên đề, tập trung vào nhóm hàng có nguy cơ giả mạo, không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời tăng kiểm tra tại điểm bán lẻ, chợ truyền thống, trung tâm thương mại và cửa hàng kinh doanh online.
Đối với không gian mạng, yêu cầu không chỉ dừng ở theo dõi. Lực lượng chức năng được định hướng phối hợp với sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội để phát hiện, xử lý tổ chức, cá nhân bán hàng giả hoặc hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Sở Khoa học và Công nghệ được giao thúc đẩy các giải pháp truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, tem điện tử và công nghệ phù hợp; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký, bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp giám sát thông tin trên mạng và cảnh báo người tiêu dùng về rủi ro khi mua hàng online không rõ nguồn gốc.
Việc phân công này cho thấy chống hàng giả đang được đặt theo hướng quản lý cả đường đi của hàng hóa và thông tin bán hàng, thay vì chỉ xử lý ở khâu cuối khi sản phẩm đã nằm trên quầy.
Thuốc, mỹ phẩm và vật tư nông nghiệp vào diện kiểm soát chặt
Một điểm khác của chỉ đạo mới là tập trung vào những nhóm hàng mà hậu quả của hàng giả có thể vượt khỏi thiệt hại kinh tế đơn thuần.
Sở Y tế được giao phối hợp với Công an thành phố, Chi cục Quản lý thị trường và các cơ quan liên quan tăng kiểm tra việc kinh doanh, lưu hành thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, nhất là tại nhà thuốc tư nhân, cửa hàng bán lẻ và qua kênh trực tuyến. Công tác hậu kiểm, kiểm tra đột xuất đối với cơ sở nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh dược phẩm cũng được yêu cầu tăng cường.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ tăng kiểm tra phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, giống cây trồng và vật nuôi; đồng thời phối hợp xử lý hàng cấm, hàng lậu và xây dựng quy trình tiêu hủy hàng giả, hàng kém chất lượng sau tịch thu bảo đảm an toàn, đúng quy định môi trường.
Nhìn từ thực tế xử lý năm 2026, vấn đề của TP.Đà Nẵng không còn là có hay không có hàng giả trên thị trường. Các vụ việc đã được phát hiện từ khu vực trung tâm đến Hội An, từ cửa hàng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh qua mạng. Vì vậy, thước đo của Công văn 8595/UBND-KT sẽ nằm ở kết quả thực thi sau chỉ đạo: Số vụ được phát hiện, tỷ lệ xử lý, giá trị hàng vi phạm, khả năng truy nguồn và mức độ phối hợp giữa các lực lượng.
Nếu những dữ liệu đó được công khai định kỳ, việc chống hàng giả sẽ có thêm một lớp giám sát bằng kết quả, thay vì chỉ dừng ở số lượng văn bản và các đợt cao điểm.
Đình Lương
