Với nhiều người, Tết bắt đầu từ căn bếp. Đó là mùi lá dong, nếp mới quyện trong nồi bánh chưng nghi ngút khói; là vị cay nồng của mứt gừng, vị đậm đà của giò chả hay chén trà nóng đầu Xuân. Những hương vị quen thuộc ấy không chỉ làm nên mâm cỗ sum vầy mà còn đánh thức ký ức về thời khắc đoàn viên, về những giá trị gia đình bền chặt được gìn giữ qua năm tháng.
Dù thị trường ngày càng phong phú với nhiều sản phẩm mới lạ, đặc sản truyền thống vẫn giữ vị trí riêng mỗi dịp Tết đến. Người tiêu dùng có thể trải nghiệm ẩm thực hiện đại quanh năm, nhưng khi Xuân về, họ lại tìm đến những sản phẩm mang hương vị “đúng Tết” – mộc mạc, quen thuộc và gắn với phong tục lâu đời.
Tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 ở Hà Nội, không khí mua sắm nhộn nhịp tập trung nhiều ở các gian hàng đặc sản. Bà Nguyễn Thị Thanh Mai (quận Hoàn Kiếm) cho biết gia đình bà nhiều năm nay vẫn duy trì thói quen dùng trà Thái Nguyên trong những ngày đầu năm. Theo bà, ấm trà đầu Xuân không chỉ để tiếp khách mà còn là một phần nếp sinh hoạt truyền thống, tạo nên sự ấm cúng trong mỗi cuộc sum họp. Dù bao bì sản phẩm ngày càng hiện đại, điều bà quan tâm nhất vẫn là chất lượng và hương vị nguyên bản.
Nếu mỗi vùng đất có một cách đón Tết riêng, thì chính đặc sản vùng miền đã làm nên bức tranh Tết đa dạng mà thống nhất. Ở miền Bắc có bánh chưng, dưa hành; miền Trung và miền Nam có bánh tét, củ kiệu; khắp các vùng là mắm, nem, giò, chả, mứt… Mỗi món ăn chứa đựng câu chuyện về thổ nhưỡng, tập quán và lối sống của từng địa phương.
Tại gian hàng bánh chưng Bờ Đậu Hương Liên, anh Nguyễn Hùng Duy cho biết mỗi ngày cơ sở tiêu thụ khoảng 100 chiếc bánh, giá 70 nghìn đồng một chiếc. Bánh được làm trong ngày và chuyển thẳng đến hội chợ để bảo đảm độ tươi ngon. Theo anh Duy, sức mua tăng rõ rệt vào những ngày cận Tết cho thấy người dân vẫn ưu tiên lựa chọn sản phẩm truyền thống cho mâm cỗ gia đình. 
Quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến nhiều phong tục Tết có phần giản lược. Tuy nhiên, nhu cầu gìn giữ hương vị Tết lại càng trở nên rõ nét, đặc biệt trong các gia đình trẻ ở thành thị. Anh Trần Văn An (quận Tây Hồ) chia sẻ rằng không phải gia đình nào cũng có điều kiện về quê sớm hay tự tay chuẩn bị đầy đủ các món cổ truyền. Vì vậy, việc tìm mua đặc sản vùng miền là cách để Tết nơi phố thị vẫn giữ được không khí quen thuộc, đồng thời giúp con trẻ hiểu hơn về ý nghĩa của ngày đầu năm.
Điểm đáng chú ý là nhiều sản phẩm truyền thống đã được cải tiến về bao bì, phương thức phân phối, ứng dụng thương mại điện tử, nhưng vẫn giữ trọn hương vị cốt lõi. Sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại giúp đặc sản Tết tiếp cận rộng rãi hơn, đồng thời khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc.
Tết là thời điểm khởi đầu cho một năm mới, khi con người hướng đến sự an yên và đủ đầy. Trong khoảnh khắc ấy, những món ăn quen thuộc trở thành điểm tựa tinh thần, giúp mỗi người chậm lại và cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của gia đình, của cội nguồn. Khi hương vị Tết còn được trân trọng trên từng mâm cỗ, Tết cổ truyền vẫn sẽ sống động giữa nhịp sống hiện đại, tiếp tục lan tỏa qua từng thế hệ người Việt.
Nam Sơn (t/h)
