Chiều 28/9, UBND xã Nam Hà Lâm Hà tổ chức làm việc với Công ty TNHH TNI King Coffee về nghiên cứu, xây dựng và triển khai mô hình ứng dụng AI trên vùng nguyên liệu cà phê. Đây được xem là bước khởi động cho hướng tiếp cận mới trong tổ chức sản xuất, khi công nghệ số được đưa sâu hơn vào từng khâu của chuỗi giá trị cà phê.
Đưa dữ liệu vào từng gốc cà phê
Xã Nam Hà Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, địa phương hiện có khoảng 600ha cà phê tại 7 thôn. Nhiều diện tích đang được sản xuất theo các tiêu chuẩn như VietGAP, 4C, UTZ, Fairtrade.
Cà phê là cây trồng chủ lực của địa phương, với điều kiện đất đai, giao thông và vùng sản xuất tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, để nâng giá trị hạt cà phê, bài toán đặt ra không chỉ là tăng năng suất mà còn phải tổ chức lại vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình canh tác, sử dụng vật tư hợp lý, chủ động phòng trừ sâu bệnh, thích ứng với thời tiết và kiểm soát được nguồn gốc sản phẩm.
Đây cũng là những vấn đề mô hình ứng dụng AI mà TNI King Coffee đề xuất hướng tới giải quyết. Theo giới thiệu của doanh nghiệp, mô hình “Cà phê ứng dụng AI” tại Nam Hà Lâm Hà sẽ sử dụng công nghệ và dữ liệu số để hỗ trợ quản lý vùng nguyên liệu, theo dõi quá trình sản xuất, tối ưu lượng phân bón, nước tưới và nhân công; đồng thời hỗ trợ cảnh báo sớm về sâu bệnh, thời tiết và chuẩn hóa quy trình canh tác theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Nếu được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, dữ liệu sẽ trở thành một phần của quá trình sản xuất thay vì chỉ được sử dụng ở khâu quản lý. Từ thông tin về vùng trồng, quá trình chăm sóc đến sản lượng và truy xuất nguồn gốc, từng mắt xích có thể được kết nối để hình thành một hệ sinh thái cà phê số.
Điểm quan trọng là công nghệ không đứng riêng mà phải gắn với lợi ích cụ thể của người trồng cà phê: giảm chi phí đầu vào, sử dụng vật tư hiệu quả hơn, hạn chế rủi ro trong sản xuất và nâng chất lượng nông sản.
Từ vùng nguyên liệu đến thương hiệu
Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi về quy mô vùng nguyên liệu, đối tượng tham gia, cách thức lựa chọn hộ dân và lộ trình triển khai mô hình.
Một trong những yêu cầu được đặt ra là mô hình phải phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế, dễ tiếp cận đối với nông dân và có khả năng nhân rộng. Việc đưa AI vào sản xuất vì vậy không chỉ dừng ở việc giới thiệu công nghệ mà phải giải quyết được những bài toán cụ thể trên đồng ruộng.
Các ý kiến cũng nhấn mạnh việc kết hợp AI với chuyển đổi số, quản lý dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và liên kết sản xuất - tiêu thụ. Khi vùng nguyên liệu được chuẩn hóa và dữ liệu sản xuất được quản lý xuyên suốt, giá trị của hạt cà phê không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở khả năng chứng minh nguồn gốc, chất lượng và quy trình sản xuất.
Ông Trương Quốc Khánh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nam Hà Lâm Hà, đánh giá cao sự phối hợp của TNI King Coffee trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào sản xuất cà phê.
Theo ông Khánh, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và AI cần được thực hiện từng bước, bám sát thực tiễn và lấy hiệu quả của người dân làm trọng tâm. Địa phương sẽ phối hợp với cơ quan chuyên môn, các thôn, hợp tác xã và doanh nghiệp để xây dựng mô hình điểm thiết thực, dễ áp dụng và có khả năng nhân rộng.
Mục tiêu lâu dài là chuẩn hóa vùng nguyên liệu, tăng cường truy xuất nguồn gốc, hình thành hệ sinh thái cà phê số và từng bước nâng tầm thương hiệu “Cà phê Nam Hà Lâm Hà”.
Ông Phạm S, Cố vấn cao cấp King Coffee, Trưởng đoàn công tác cho biết, doanh nghiệp lựa chọn Nam Hà Lâm Hà để nghiên cứu mô hình điểm bởi địa phương có tiềm năng về vùng nguyên liệu cà phê.
Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ phối hợp với địa phương, hợp tác xã và nông dân khảo sát, lựa chọn vùng nguyên liệu, hộ tham gia và hoàn thiện nội dung ứng dụng. Mục tiêu là xây dựng mô hình có tính thực tiễn, có thể nhân rộng, giúp nông dân giảm chi phí, nâng năng suất, chất lượng và giá trị cà phê.
Từ khoảng 600ha cà phê hiện có, Nam Hà Lâm Hà đang đứng trước cơ hội thử nghiệm một cách tiếp cận mới: dùng dữ liệu để quản lý vùng nguyên liệu, dùng AI để hỗ trợ người trồng và dùng chất lượng để xây dựng thương hiệu.
Mô hình được kỳ vọng góp phần hình thành vùng cà phê tiêu biểu của tỉnh Lâm Đồng, xây dựng thương hiệu “Cà phê Nam Hà Lâm Hà” và nâng cao vị thế của cà phê địa phương trên thị trường cà phê Việt Nam.
Hoàng Phương
