Trong tiến trình hội nhập kinh tế, thương hiệu không còn đơn thuần là một khái niệm trừu tượng mà đã trở thành giá trị cốt lõi quyết định sự sinh tồn của doanh nghiệp. Nhìn lại chiều dài phát triển của thị trường nội địa, có thể thấy một thực tế khách quan: Những bài học thành công hiện tại đều được đúc kết từ chính những "khúc quanh" nghiệt ngã trong quá khứ. Chính sự sàng lọc khắc nghiệt đã buộc doanh nghiệp Việt phải xoay trục tư duy, từ bỏ lối mòn gia công để hướng tới những tầm vóc mới bền vững hơn.
Gốc rễ của những "khúc quanh" nghiệt ngã
Nguyên nhân dẫn đến sự suy yếu của nhiều thương hiệu Việt vang bóng một thời thường bắt nguồn từ sự thiếu hụt tầm nhìn chiến lược và sự lệ thuộc vào các nguồn lực bên ngoài. Giai đoạn đầu mở cửa, nhiều doanh nghiệp nội địa nắm giữ lợi thế tuyệt đối về am hiểu văn hóa bản địa nhưng lại nhanh chóng bộc lộ lỗ hổng về năng lực quản trị và công nghệ khi làn sóng FDI tràn vào.
Câu chuyện của kem đánh răng Dạ Lan thập niên 1990 là minh chứng điển hình cho việc đánh đổi giá trị cốt lõi lấy dòng vốn ngắn hạn. Khi nhượng quyền kiểm soát thông qua liên doanh mà thiếu sự bảo hộ cho sở hữu trí tuệ, thương hiệu này đã bị thay thế bởi các nhãn hàng quốc tế. Hệ quả của sự thiếu tự chủ không chỉ là mất đi một cái tên, mà là mất đi vị thế dẫn dắt thị trường ngay trên sân nhà.
Bên cạnh đó, một nguyên nhân khác dẫn đến thất bại là sự nóng vội trong định vị và bài toán niềm tin. Những dự án như Bphone từng kỳ vọng đối đầu trực diện với các tập đoàn toàn cầu ở phân khúc cao cấp, nhưng chất lượng thực tế chưa đủ để bảo chứng cho các thông điệp truyền thông. Hay trường hợp của Asanzo, sự thiếu minh bạch trong nguồn gốc hàng hóa đã dẫn đến hệ quả tất yếu là sự quay lưng của người tiêu dùng. Những cú vấp này chỉ ra rằng: Nếu nguyên nhân là sự sáo rỗng trong chất lượng và thiếu hụt nghiên cứu phát triển (R&D), thì kết quả nhận về chắc chắn là sự đào thải của thị trường.
Những cuộc xoay trục nội lực và kết quả bứt phá
Sau gần 17 năm triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, vị thế của hàng Việt trên thị trường nội địa đến nay đã được cải thiện rõ rệt.
Nhận thức rõ những nguyên nhân thất bại từ quá khứ, thế hệ doanh nghiệp Việt hiện nay đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận. Thay vì dựa vào "lòng trắc ẩn" của khách hàng, họ tập trung vào năng lực lõi và tiêu chuẩn quốc tế. Kết quả của sự thay đổi tư duy này đã được minh chứng bằng các con số tăng trưởng thực chất. Theo Brand Finance, giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 519,6 tỷ USD, xếp thứ 32 trong số 193 nền kinh tế trên thế giới – một sự thăng hạng đáng kể trên bản đồ kinh tế.
Sự chuyển dịch từ "gia công" sang "làm chủ" đã mang lại những thành tựu tài chính ấn tượng cho các đơn vị đầu ngành. Điển hình như Vinamilk, thay vì ngủ quên trên di sản cũ, doanh nghiệp này đã tái định vị để thích ứng với thế hệ tiêu dùng mới. Vào năm 2023 đánh dấu một bước chuyển mình mạnh mẽ của Vinamilk với việc đổi mới và tái định vị thương hiệu.
Chia sẻ về sự thay đổi này, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành sản xuất, nhấn mạnh rằng, Vinamilk không chỉ làm mới về hình ảnh mà còn đang thực hiện những đổi mới sâu rộng trên nhiều khía cạnh, từ chuyển đổi số đến chuyển đổi xanh. Trải qua 50 năm không ngừng mở rộng ra thị trường quốc tế, đến nay, Vinamilk đã hiện diện tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, từ những thị trường khắt khe như Mỹ, Nhật Bản đến khu vực Trung Đông đầy tiềm năng. Không chỉ giữ vững thương hiệu quốc gia nhiều năm liền, Vinamilk còn thiết lập được vị thế đáng tự hào trên bản đồ ngành sữa thế giới. Theo tổ chức Brand Finance, Vinamilk hiện là đại diện duy nhất của Đông Nam Á thường xuyên góp mặt trong các bảng xếp hạng toàn cầu và đứng ở vị trí thứ 6 trong top các thương hiệu sữa giá trị nhất thế giới và có giá trị thương hiệu đạt 3 tỷ USD
Trong lĩnh vực công nghiệp, VinFast chọn cách làm chủ công nghệ cốt lõi thông qua chuyển đổi xanh hoàn toàn. Quyết tâm này đã mang lại kết quả rõ rệt: Tính đến hết 7 tháng đầu năm 2026, VinFast đạt doanh số kỷ lục 137.697 xe ô tô điện bàn giao tại Việt Nam. Hãng giữ vững ngôi vị thương hiệu ô tô bán chạy nhất thị trường nội địa, thiết lập mốc lịch sử chưa từng có khi là hãng xe đầu tiên vượt qua cột mốc 100.000 xe trong nửa đầu năm. Bà Dương Thị Thu Trang, Phó Tổng Giám đốc Kinh doanh Ô tô VinFast toàn cầu, nhận định nhu cầu chuyển đổi sang phương tiện xanh đang diễn ra mạnh mẽ, và việc VinFast làm chủ hệ sinh thái điện hóa là yếu tố quyết định thị phần dẫn đầu hiện nay.
Vươn tầm thế giới mạnh mẽ nhất phải kể đến Viettel khi xác lập vị thế số 1 thế giới về sức mạnh thương hiệu viễn thông. Báo cáo mới nhất từ Brand Finance vừa công bố một kết quả bất ngờ đối với giới công nghệ toàn cầu tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) của Việt Nam đã vươn lên vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng về Sức mạnh Thương hiệu Viễn thông toàn cầu năm nay.
Cụ thể, chỉ số Sức mạnh Thương hiệu (Brand Strength Index - BSI) của Viettel đạt 89,9 trên thang điểm 100. Con số này giúp nhà mạng Việt Nam đạt xếp hạng thương hiệu AAA+, mức cao nhất trong thang đo chuẩn quốc tế. Viettel đã chính thức vượt mặt các tập đoàn viễn thông khổng lồ đến từ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu để độc chiếm ngôi vương. Sự tăng trưởng này không dừng lại ở mặt chỉ số sức mạnh. Giá trị thương hiệu của Viettel cũng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, khẳng định vị thế thương hiệu viễn thông giá trị nhất Đông Nam Á và đứng vững trong top đầu châu Á.
Triết lý "kinh doanh gắn liền với trách nhiệm xã hội" và chiến lược bản địa hóa sâu sắc đã giúp các thương hiệu con của Viettel (như Metfone tại Campuchia, Telemor tại Đông Timor, hay Mytel tại Myanmar) chiếm giữ vị trí thượng phong, tạo được niềm tin vững chắc với chính phủ và người dân bản địa.
Thành công của Viettel không đến từ sự may mắn. Đây là kết quả của chiến lược chuyển dịch từ một nhà mạng viễn thông truyền thống sang một tập đoàn công nghệ số toàn diện. Viettel đã kiến tạo thành công hệ sinh thái số nền tảng bao gồm: Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và an ninh mạng.
Tương tự, sự trỗi dậy của Vinpearl – khi trở thành thương hiệu khách sạn mạnh nhất thế giới năm 2026 với chỉ số BSI 95,4/100 – cho thấy doanh nghiệp Việt đã bắt đầu xác lập được các tiêu chuẩn riêng trên trường quốc tế thay vì chỉ chạy theo các khuôn mẫu ngoại. Tính đến năm 2026, sau hơn hai thập kỷ phát triển, Vinpearl hiện đang vận hành 62 cơ sở tại 20 tỉnh, thành phố với hệ thống 35 khách sạn, khu nghỉ dưỡng cùng các công viên chủ đề, sân golf và trung tâm hội nghị đẳng cấp quốc tế.
Không chỉ dẫn đầu về sức mạnh, giá trị thương hiệu của Vinpearl cũng ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ khi tăng tới 86% so với năm trước, đạt mức 381 triệu USD. Thành tích này đã đưa doanh nghiệp lần đầu tiên góp mặt trong Top 50 thương hiệu khách sạn giá trị nhất thế giới.
Hành trình đi từ những khúc quanh nghiệt ngã đến vị thế sức mạnh toàn cầu hiện nay là kết quả tất yếu của quá trình rũ bỏ lối tư duy cũ để dấn thân vào con đường tự chủ. Những bài học từ Dạ Lan hay Bphone trong quá khứ không phải là lực cản, mà chính là chất xúc tác để những VinFast, Vinamilk hay Viettel định hình lại diện mạo mới cho kinh tế Việt Nam. Khi thương hiệu quốc gia được bảo chứng bằng những chỉ số thực chất và sự tin tưởng của người tiêu dùng, chúng ta có quyền tin rằng: Hai tiếng "Việt Nam" trên bản đồ quốc tế đã trở thành bảo chứng của uy tín, chất lượng và một khát vọng vươn tầm bền vững.
Lê Hằng
