Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực cho biết, năm nay, theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thuỷ văn quốc gia, thời tiết sẽ chuyển dần từ pha La Niña sang trạng thái trung tính vào khoảng tháng 5-7 và có thể chuyển sang pha El Niño vào mùa mưa năm nay.
Thông thường, cao điểm nắng nóng ở miền Bắc sẽ rơi vào các tháng 4, 5, 6 và 7. Tuy nhiên, năm nay, ngay từ cuối tháng 3 đã xuất hiện nắng nóng ở miền Bắc, khiến phụ tải tăng cao. Còn với miền Nam, trong tháng 4 vốn là cao điểm mùa khô nên phụ tải điện đã tăng cao từ trước đó.
Theo ông Hữu, mức phụ tải khoảng 1 tỷ kWh không phải là kỷ lục của hệ thống điện quốc gia, nhưng là mức cao nhất ghi nhận từ đầu năm đến nay. Đến ngày 7-4, phụ tải tiếp tục tăng cao hơn. “Nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết nắng nóng làm nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến”, ông Hữu nói.
Đại diện Cục Điện lực cho biết, từ cuối năm 2025, Bộ Công Thương đã phê duyệt kế hoạch đảm bảo cung cấp điện năm 2026, với kịch bản tăng trưởng phụ tải khoảng 8,5% và có thể lên đến 14,1% trong tình huống cực đoan mùa khô.
"Hiện nay, tăng trưởng phụ tải điện tích lũy đạt hơn 6%, vẫn nằm trong kế hoạch. Tuy nhiên, việc đảm bảo cung ứng điện vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến thời tiết.
Nếu nắng nóng kéo dài trong các tuần tới, nhu cầu điện sẽ tiếp tục tăng mạnh. Đặc biệt, hiệu ứng tích nhiệt tại các đô thị lớn có thể khiến phụ tải tăng đột biến, gây áp lực lớn lên hệ thống điện", ông Hữu nói.
Ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực tiếp tục cho biết, về các giải pháp đảm bảo cung ứng điện, Bộ Công đã chỉ đạo quyết liệt các đơn vị phát điện, truyền tải, phân phối và điều độ hệ thống.
Đến nay, có một số tín hiệu tích cực được ghi nhận. Thứ nhất, các hồ thủy điện lớn, đặc biệt tại miền Bắc, đang duy trì mực nước cao để sẵn sàng cho cao điểm mùa khô. Đây cũng là lý do khiến tỷ trọng thủy điện hiện ở mức thấp và sẽ được điều chỉnh khi vào mùa lũ. Tuy nhiên, nguồn thủy điện vẫn phụ thuộc vào lượng nước về hồ và có biến động theo từng năm.
Thứ hai, về nguồn cung nhiên liệu cho phát điện, PV Gas đã nâng công suất tái hóa khí từ hơn 7 triệu m³/ngày lên khoảng 9,5 triệu m³/ngày. Việc này giúp tăng tính linh hoạt trong huy động nguồn điện khí tại khu vực Đông Nam Bộ, qua đó góp phần đáp ứng nhu cầu phụ tải của miền Nam, đặc biệt là vào giờ cao điểm buổi chiều.
Một thông tin khác là Nhà máy BOT Vũng Áng 2 đã vận hành thương mại thành công toàn bộ nhà máy, bổ sung thêm khoảng 1.300 MW công suất cho hệ thống điện.
Về lưới điện, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia cũng đã thực hiện nâng công suất, cải tạo và thay thế thiết bị tại một số trạm biến áp 500 kV như Phố Nối, Lai Châu, Hòa Bình. Theo kế hoạch, đến tháng 5, sẽ lần lượt đưa vào vận hành khoảng 18 bộ tụ bù ngang nhằm nâng cao khả năng ổn định hệ thống, tăng năng lực truyền tải và đảm bảo cung cấp điện cho khu vực miền Bắc.
Bên cạnh các giải pháp từ phía nguồn điện, nhiên liệu và lưới điện, về phía phụ tải, Bộ Công Thương cũng đang triển khai các giải pháp điều tiết nhu cầu sử dụng điện. Cụ thể, Bộ đang lấy ý kiến để điều chỉnh khung giờ cao điểm và thấp điểm của hệ thống điện.
Ông Tuấn đánh giá, việc điều chỉnh này sẽ tác động đến các đối tượng sử dụng điện sản xuất áp dụng công tơ ba giá theo thời gian.
Theo định hướng, các doanh nghiệp sẽ được khuyến khích chuyển dịch nhu cầu sử dụng điện khỏi giờ cao điểm. Chẳng hạn, các ngành như thép hoặc chế biến thực phẩm có thể chuyển sản xuất sang giờ thấp điểm để giảm chi phí và giảm áp lực hệ thống.
Bộ Công Thương cũng đề nghị báo chí tăng cường tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp thực hiện tiết kiệm điện theo chỉ đạo của Chính phủ.
“Việc chủ động dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện từ giờ cao điểm sang thấp điểm, theo khuyến cáo của cơ quan quản lý và Tập đoàn Điện lực Việt Nam, sẽ góp phần quan trọng đảm bảo cung cấp điện ổn định cho hệ thống”, đại diện Cục Điện lực nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, báo chí quan tâm đặt câu hỏi về nội dung lý do một số kỳ điều hành giá xăng dầu vào nửa đêm, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương) cho biết việc điều hành giá xăng dầu buổi đêm chỉ xảy ra ở một số kỳ điều hành giá bất thường, không phải liên tục.
Việc điều hành giá bất thường nhằm bám sát yêu cầu thực tế của Nghị quyết 36, Nghị quyết 55 (giá cơ sở tăng trên 15% hoặc giảm trên 10% cho phép điều hành ngay) của Chính phủ.
Ông Tuấn cho biết, giá xăng dầu thế giới biến động liên tục, chốt theo chu kỳ giao dịch quốc tế. Việc điều hành cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật dữ liệu giá Platts Singapore mới nhất, từ đó xác định giá cơ sở sát với thực tế, hạn chế độ trễ của chính sách.
"Bên cạnh đó, thời điểm nửa đêm là thời điểm phù hợp để triển khai đồng loạt trên toàn quốc, tránh xáo trộn hoạt động kinh doanh trong giờ cao điểm, đồng thời hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc mua bán tranh thủ chênh lệch giá", ông Tuấn cho biết.
Theo ông Tuấn, trong các kỳ điều hành “bất thường”, khi thị trường biến động nhanh, việc lựa chọn thời điểm này nhằm bảo đảm phản ứng chính sách kịp thời, góp phần ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát tác động lan tỏa.
Tuy nhiên, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, Bộ Công Thương cũng ghi nhận ý kiến về sự bất tiện đối với người dân và doanh nghiệp. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế điều hành, trong đó nghiên cứu khả năng điều chỉnh khung giờ công bố giá theo hướng phù hợp hơn, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước, tính minh bạch và điều kiện thực tiễn của thị trường.
Liên quan đến tiến độ nhập xăng dầu từ thị trường Trung Đông thời gian gần đây, ông Tuấn cho biết tác động nhất định trong thời gian qua. Tuy nhiên, theo cập nhật từ các doanh nghiệp đầu mối, các lô hàng ký kết cơ bản vẫn được triển khai theo kế hoạch, một số lô hàng chậm tiến độ do việc vận chuyển gián đoạn nhưng đang được các bên tích cực đưa về Việt Nam.
Trong tháng 3, các doanh nghiệp đã chủ động nhập khẩu khối lượng lớn với hơn 3,2 triệu m3, cùng với lượng tồn kho trong nước đủ để đảm bảo nguồn cung tháng 4, tháng 5. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng chủ động nhập khẩu thêm dầu từ Nga thay thế cho các nhà máy lọc dầu giúp giảm thiểu rủi ro.
Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng kịch bản điều hành giá trong kịch bản giá dầu tăng lên 200 USD/thùng theo hướng linh hoạt, đảm bảo mục tiêu kép không để đứt gãy nguồn cung, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.
Bộ Công Thương sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp. Về nguồn cung, tối đa hóa sản lượng từ các nhà máy trong nước, linh hoạt nhập khẩu, đa dạng hóa thị trường và giám sát chặt tồn kho, bảo đảm không thiếu hàng.
"Về giá, sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn, phối hợp điều chỉnh thuế, phí khi cần thiết, điều hành bám sát diễn biến thế giới nhưng có độ trễ phù hợp để tránh gây sốc. Đồng thời, tăng cường dự báo, minh bạch thông tin, phối hợp kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu nhằm giữ ổn định kinh tế vĩ mô", ông Tuấn nói.
Quan điểm xuyên suốt là bảo đảm đủ nguồn cung, không đứt gãy trong mọi tình huống và duy trì mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, doanh nghiệp.
Thu Trang
