THCL Nhiễu điện từ (nhiễu dẫn và nhiễu bức xạ) ảnh hưởng lớn đến các thiết bị điện - điện tử khác. Cụ thể, các thiết bị y tế như máy đo nhịp tim, máy đo huyết áp rất dễ bị sai lệch kết quả; các thiết bị như camera, cửa tự động… dễ bị trục trặc trong điều khiển, giám sát do ảnh hưởng của nhiễu điện từ.

Cần thiết áp dụng quy chuẩn cho những tác nhân gây nhiễu điện từ.

Tác hại khôn lường

Nhiều năm trở lại đây, thị trường thiết bị điện tử, điện gia dụng tại Việt Nam phát triển rất nhanh chóng. Những sản phẩm như máy giặt, tủ lạnh, điều hòa không khí… có mức giá khá hợp lý nên hầu hết các gia đình đều có thể mua và sử dụng. Tuy nhiên, đây cũng chính là những là những tác nhân gây nhiễu điện từ, làm ảnh hưởng đến hệ thống điều khiển, xử lý thông tin của các thiết bị điện - điện tử khác được sử dụng trong cùng môi trường như đã nói ở trên.

Chị Kim Anh (Dịch Vọng Hậu, Cầu Giấy) loay hoay cả buổi chiều tại một siêu thị điện máy lớn ở Cầu Giấy. Hỏi ra được biết, gia đình chị đang sử dụng 2 cái điều hòa, 1 máy giặt, 1 tủ lạnh nhưng nhu cầu vẫn cần thêm 1 máy điều hòa và 1 máy hút bụi nữa. Song, thông tin về ảnh hưởng của nhiễu điện từ đến các thiết bị điện - điện tử khiến chị lo ngại. “Lâu nay, cứ có nhu cầu về điện máy là tôi mua, không quan tâm đến các tác động của nhiễu điện từ. Nay biết thông tin về vấn đề này, tôi cũng khá băn khoăn khi chọn mua sản phẩm. Bởi lẽ, tôi ở cùng bố mẹ, trong khi bố tôi mới bị bệnh tim, phải phẫu thuật và có gắn thiết bị về tim nên tôi lo nhiễu điện từ sẽ ảnh hưởng đến sự chính xác của máy” - chị Kim Anh bày tỏ.

Anh Nguyễn Mạnh Tuấn, quản lý kỹ thuật của một trung tâm mua sắm lớn trên phố Tràng Tiền, Hà Nội cũng chia sẻ: “Các thang cuốn tự động, cửa tự động nơi tôi làm việc cũng hay gặp những trục trặc trong giám sát, chuyển động. Khi tìm hiểu, tôi được biết, phần lớn do nhiễu điện từ từ một số thiết bị như điều hòa trung tâm, bóng đèn, tủ lạnh, tủ đá hoạt động ở hầu hết các tầng trong tòa nhà. Tới đây, Trung tâm sẽ thay thế, lắp mới máy điều hòa, bóng đèn… tôi sẽ trình lãnh đạo quan tâm đến các mặt hàng đạt tiêu chuẩn, tránh tình trạng trên”.

Theo Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TĐC) - Bộ Khoa học và Công nghệ, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học thế giới cũng như Việt Nam nêu rõ: Nhiễu điện từ có ảnh hưởng không hề nhỏ đến các thiết bị điện - điện tử khác mà con người sử dụng. Ngày nay, càng nhiều thiết bị điện - điện tử được sử dụng, dẫn đến nguy cơ hoạt động sai do nhiễu điện từ tăng lên.

Cần thiết áp dụng quy chuẩn

Tại nhiều nước trên thế giới, việc đưa ra quy chuẩn tương thích điện từ (EMC) vào quản lý đối với các thiết bị điện - điện tử là yêu cầu bắt buộc nhằm kiểm soát, loại trừ hoặc hạn chế các nguy cơ có thể xảy ra gây mất an toàn cho hạ tầng cơ sở (mạng thông tin, viễn thông, điều khiển, mạng điện…). Đồng thời, bảo vệ môi trường tài nguyên (dải tần số radio), đảm bảo sự hoạt động ổn định của các thiết bị, phòng tránh các sự cố gây ra do tương tác, can nhiễu quá mức khiến các thiết bị hoạt động sai lệch, không đúng tính năng, hoặc nghiêm trọng hơn, làm tê liệt, hư hỏng thiết bị.

Tại Việt Nam, năm 2012, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 9:2012/BKHCN về tương thích điện từ đối với các sản phẩm điện tử, điện gia dụng như điều hòa, tủ lạnh, tủ đá, dụng cụ điện đun nước nóng tức thời, máy khoan cầm tay, bóng đèn ballat, máy hút bụi, máy giặt. Theo đó, tất cả các sản phẩm kể trên sau khi được sản xuất trong nước hoặc nhập từ nước ngoài về Việt Nam đều phải được lấy mẫu thử nghiệm, đánh giá chứng nhận xem có phù hợp với quy chuẩn về tương thích điện từ hay không. Nếu phù hợp với các yêu cầu kỹ thuật quy định trong quy chuẩn QCVN 9:2012/BKHCN thì thiết bị điện và điện tử đó sẽ được gắn dấu hợp quy CR mới được đưa ra lưu thông trên thị trường.

Rõ ràng, việc áp dụng quy chuẩn QCVN 9:2012/BKHCN về tương thích điện từ là rất cần thiết. Theo TĐC, để hướng dẫn chứng nhận phù hợp QCVN 9:2012/BKHCN đối với các thiết bị điện - điện tử và các mục đích tương tự, ngày 15/10/2014, Tổng cục đã ban hành Quyết định số 1983/QĐ-TĐC và các tổ chức chứng nhận được chỉ định phải thực hiện theo quyết định này.

Thời hạn áp dụng được quy định cụ thể như sau, từ 01/6/2015, đối với các thiết bị điện tử gồm dụng cụ điện đun nước nóng tức thời, máy khoan cầm tay hoạt động bằng động cơ điện. Từ ngày 01/01/2016, sẽ chính thức áp dụng với các thiết bị điện tử như bóng đèn có balat lắp liền; máy hút bụi, máy giặt, tủ lạnh, tủ đá; điều hòa không khí trên phạm vi toàn quốc.

Hiện nay, nhiều tổ chức thử nghiệm, tổ chức chứng nhận cũng đã sẵn sàng để phục vụ cho việc thử nghiệm, chứng nhận. Nhiều trung tâm điện máy cũng đã nắm rõ được quy định này để nhập những sản phẩm phù hợp.

Hoàng Linh