Ngày 26/9, tại Đà Nẵng, Phiên bàn tròn khu vực miền Trung thuộc Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 diễn ra với trọng tâm nhận diện các điểm nghẽn và tìm giải pháp thúc đẩy liên kết vùng, phát huy vai trò của doanh nghiệp.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch VPSF 2026 cho rằng, khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, câu hỏi quan trọng đối với khu vực kinh tế tư nhân không chỉ là quy mô nền kinh tế tăng thêm bao nhiêu.
Điều cần quan tâm là doanh nghiệp Việt Nam đang đứng ở đâu trong chuỗi tạo ra giá trị, giữ lại được bao nhiêu giá trị và có thực sự lớn lên cùng quá trình tăng trưởng hay không.
Từ đó, ông Đặng Hồng Anh chỉ ra ba khoảng cách cần thu hẹp: từ chủ trương đến thực thi; từ hạ tầng đến hành lang kinh tế; và từ tăng trưởng của địa phương đến năng lực lớn lên của doanh nghiệp.
Theo ông Đặng Hồng Anh, một địa phương có thể thu hút thêm nhiều tỷ USD đầu tư, xây dựng thêm nhiều khu công nghiệp và đón những tập đoàn lớn. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp địa phương vẫn chỉ cung ứng những sản phẩm, dịch vụ có giá trị thấp, thậm chí đứng ngoài chuỗi cung ứng thì hiệu ứng lan tỏa sẽ thấp hơn nhiều so với tiềm năng.
“Tỷ lệ 80,1% kim ngạch xuất khẩu thuộc FDI là một chỉ dấu đáng suy ngẫm”, ông Đặng Hồng Anh phân tích.
Từ thực tế đó, liên kết vùng không thể chỉ dừng ở việc nối những tuyến đường hay xây dựng thêm hạ tầng. Theo các ý kiến tại diễn đàn, sự kết nối cần được mở rộng sang dòng hàng, dòng vốn, dữ liệu, doanh nghiệp và thị trường; kết nối giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp phải hướng tới những kết quả cụ thể như đơn hàng, hợp đồng và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Nhìn từ góc độ phát triển vùng, PGS.TS Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia cho rằng, miền Trung vốn được ví như “đòn gánh gánh non sông”. Khu vực không thiếu lợi thế, điều còn thiếu là cách liên kết để các lợi thế có thể cộng hưởng với nhau.
Theo ông Trần Đình Thiên, hạ tầng hiện còn dàn trải theo kỳ vọng của từng địa phương, nền doanh nghiệp còn mỏng, trong khi chưa có trục ngang cao tốc hoàn chỉnh kết nối khu vực duyên hải với Tây Nguyên.
“Các cực tăng trưởng hiện mới là những hòn đảo công nghiệp, chưa phải một quần đảo có các ‘cây cầu’ để liên kết, tạo sức mạnh vùng”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhận định.
Để những “hòn đảo” này thực sự kết nối, ông đề xuất chuyển từ liên kết theo địa giới hành chính sang liên kết theo chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp làm chủ thể và Đà Nẵng trở thành điểm hội tụ dịch vụ của vùng.
Ba việc cần ưu tiên triển khai là thiết lập cơ chế điều phối vùng và liên vùng; phân vai hệ thống cảng biển, logistics; đồng thời hình thành thiết chế thường trực của cộng đồng doanh nghiệp miền Trung đặt tại Đà Nẵng.
Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, Đà Nẵng có thể trở thành tọa độ kết nối khu vực Duyên hải phía Nam, đồng thời kết nối với Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, nhiều vấn đề hiện vẫn chưa được khơi thông, chưa tạo được sự kết nối cần thiết, trong khi cơ chế liên kết thể chế cấp vùng vẫn còn khoảng trống.
Cùng đề cập tới sức mạnh nội lực của doanh nghiệp, ông Vũ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Gia Lai cho rằng, cần tăng cường liên kết vùng để tạo thêm giá trị kinh tế cho miền Trung - Tây Nguyên.
Một trong những khoảng trống hiện nay, theo ông Trần Đình Thiên, là năng lực của doanh nghiệp nhỏ chưa được nhận diện đầy đủ; nguồn lực hỗ trợ chưa gắn chặt với nhu cầu thị trường và còn thiếu đầu mối đủ gần để đồng hành cùng doanh nghiệp.
Ông Trần Đình Thiên đề xuất xây dựng dữ liệu, hồ sơ năng lực doanh nghiệp dùng chung toàn vùng; phát triển các nhà cung ứng dựa trên nhu cầu thực tế của dự án và doanh nghiệp đầu chuỗi; đồng thời hình thành mạng lưới hỗ trợ xuyên địa phương để kết nối doanh nghiệp với vốn, công nghệ, tiêu chuẩn và thị trường. 
Bên cạnh câu chuyện liên kết vùng, yêu cầu nâng cao năng lực quản trị của doanh nghiệp cũng được đặt ra khi phương thức quản lý nhà nước ngày càng dựa nhiều hơn vào dữ liệu và phân tích rủi ro.
Ông Nguyễn Trọng Hiếu, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Đà Nẵng cho biết, cơ quan thuế đã dựa trên dữ liệu hệ thống để nhận diện 300 doanh nghiệp có quy mô lớn, doanh thu trên 1.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận qua nhiều năm lỗ hoặc ở mức rất thấp để đưa vào diện kiểm tra.
Theo ông Nguyễn Trọng Hiếu, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy về kế toán - thuế, chuyển từ “chờ kiểm tra rồi giải trình” sang chủ động kiểm soát, chuẩn hóa và minh bạch dữ liệu ngay từ đầu.
Doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát sự nhất quán giữa hợp đồng, hóa đơn, kế toán và dòng tiền, đưa việc tuân thủ pháp luật trở thành một phần trong quản trị doanh nghiệp thay vì chỉ xử lý khi cơ quan chức năng yêu cầu.
“Cái gì chúng ta làm thực và minh bạch dữ liệu thì chúng ta có thể giải trình rất dễ dàng, còn nếu như chúng ta vẫn giữ tư duy như trước đây, không minh bạch hoặc số liệu không rõ ràng thì những yêu cầu giải trình sẽ rất khó khăn cho doanh nghiệp”, ông Nguyễn Trọng Hiếu nêu quan điểm.
Theo lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, khu vực miền Trung có vị trí chiến lược, tiềm năng lớn về kinh tế biển, du lịch và công nghiệp. Tuy nhiên, quy mô và điều kiện phát triển của từng địa phương còn phân tán; kết nối hạ tầng, nguồn lực và chuỗi cung ứng chưa đồng đều.
Trong bối cảnh đó, phát triển miền Trung cần được tiếp cận theo không gian kinh tế vùng, tăng cường kết nối hạ tầng, thị trường và nguồn hàng để từng bước hình thành những chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh.
Ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố mong muốn trở thành đầu mối kết nối nguồn lực, sáng kiến, thị trường và cộng đồng doanh nghiệp trong toàn khu vực miền Trung.
Đà Nẵng sẵn sàng phối hợp với các địa phương, tổ chức hội và cộng đồng doanh nghiệp để mở rộng không gian hợp tác, tăng cường liên kết vùng và cùng kiến tạo những cơ hội phát triển mới.
“Thành phố Đà Nẵng xác định cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn là đối tác đồng hành quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển”, ông Phan Thái Bình nhấn mạnh.
Theo đó, thành phố cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; duy trì đối thoại thực chất, chủ động lắng nghe và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp.
Đà Nẵng cũng sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư, đổi mới sáng tạo, mở rộng không gian sản xuất, kinh doanh, tăng cường kết nối với các địa phương và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
Sở hữu hệ thống cảng biển, cảng hàng không, các khu kinh tế ven biển cùng tiềm năng lớn về công nghiệp, du lịch, kinh tế biển và khả năng kết nối với Tây Nguyên, miền Trung có nhiều điều kiện để tạo ra một không gian kinh tế đủ sức cạnh tranh.
Nhưng cảng biển, sân bay hay các khu kinh tế nếu phát triển riêng lẻ sẽ khó tạo ra sức bật tương xứng. Điều miền Trung cần là những “cây cầu” kết nối các cực tăng trưởng, không chỉ bằng hạ tầng giao thông mà bằng chuỗi cung ứng, logistics, dữ liệu, thị trường và sự liên kết giữa các doanh nghiệp.
Khi những “hòn đảo công nghiệp” được nối lại thành một không gian kinh tế thống nhất hơn, lợi thế của từng địa phương mới có cơ hội cộng hưởng, tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp và hình thành sức mạnh chung cho toàn vùng.
Thiên Trường
