Hiện nay, Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro và tăng cường hậu kiểm. Dự thảo dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.
Theo ông Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), sau hơn 10 năm triển khai, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP đã bộc lộ một số bất cập, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới. Vì vậy, việc sửa đổi luật là cần thiết nhằm hoàn thiện hệ thống pháp lý và tăng cường kiểm soát chất lượng thực phẩm.
Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là xây dựng cơ chế kiểm soát chất lượng thực phẩm xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến lưu thông và phân phối. Dự thảo đề xuất nâng cao năng lực hệ thống thử nghiệm, hoàn thiện quy trình đánh giá chất lượng sản phẩm và bổ sung cơ chế thu hồi nhanh đối với các sản phẩm không bảo đảm an toàn.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất tăng cường phân cấp quản lý. Theo đó, UBND cấp tỉnh sẽ được giao trách nhiệm tổ chức một cơ quan đầu mối thực hiện công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn, giúp địa phương chủ động hơn trong kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Đáng chú ý, dự thảo luật dự kiến dành riêng một chương quy định về công tác hậu kiểm. Theo đại diện Cục An toàn thực phẩm, hậu kiểm là công cụ quản lý quan trọng trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện đại, đang được nhiều quốc gia áp dụng, trong đó có mô hình của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).
Ngoài ra, dự thảo cũng tập trung kiểm soát chặt các yếu tố đầu vào của chuỗi cung ứng thực phẩm, đặc biệt đối với lĩnh vực nông nghiệp – ngành đang đóng góp hơn 65 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm. Các quy định mới sẽ tăng cường vai trò quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương trong việc kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật, tồn dư hóa chất, thức ăn chăn nuôi, phân bón cũng như các khâu sơ chế, chế biến.
Góp ý cho dự thảo, nhiều chuyên gia cho rằng, việc kiểm soát an toàn thực phẩm cần được thực hiện xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng. Nếu chỉ tập trung kiểm tra ở khâu cuối cùng khi sản phẩm đã lưu thông trên thị trường sẽ khó phát hiện và xử lý triệt để các nguy cơ mất an toàn.
Do đó, dự thảo luật cần thiết kế cơ chế quản lý theo chuỗi, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng khâu trong quá trình sản xuất – kinh doanh, đồng thời tăng cường truy xuất nguồn gốc bằng các công cụ như mã vạch, mã QR nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát thị trường.
Hoàng Phương (t/h)
