Đáng chú ý, danh mục đề xuất mới tăng thêm 5 lĩnh vực so với quy định tại Thông tư số 02/2024/TT-BNNPTNT. Đây được xem là sự mở rộng phạm vi áp dụng đối với những lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến quản lý tài nguyên, môi trường, sản xuất nông nghiệp và phát triển thị trường.
Theo dự thảo, các lĩnh vực thuộc diện hạn chế trải rộng từ trồng trọt, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thú y, thủy lợi, đê điều, phòng chống thiên tai, lâm nghiệp, thủy sản đến biến đổi khí hậu, môi trường, đất đai, đo đạc và bản đồ, tài nguyên nước, phát triển nông thôn.
Ngoài ra, danh mục còn bao gồm chất lượng, chế biến và phát triển thị trường; diêm nghiệp; viễn thám; khí tượng thủy văn; quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo. Các chương trình, dự án, đề án thuộc những lĩnh vực này cũng được đưa vào phạm vi kiểm soát.
Điểm đáng chú ý của đề xuất nằm ở việc phân chia thời hạn hạn chế theo từng nhóm lĩnh vực, thay vì áp dụng một khoảng thời gian đồng nhất. Với 11 lĩnh vực đầu tiên, người từng giữ chức vụ, quyền hạn phải chờ đủ 24 tháng kể từ ngày thôi chức mới được thành lập hoặc giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong chính lĩnh vực đó.
Đối với nhóm lĩnh vực từ phát triển nông thôn, chất lượng - chế biến - phát triển thị trường đến quản lý tài nguyên và môi trường biển, hải đảo, thời gian hạn chế được đề xuất là 12 tháng.
Cách thiết kế này tạo ra một “khoảng đệm” giữa hoạt động công vụ và hoạt động kinh doanh, qua đó hạn chế nguy cơ lợi dụng thông tin, quan hệ công tác hoặc lợi thế có được từ vị trí quản lý trước đó để phục vụ lợi ích kinh doanh sau khi thôi chức.
Một trường hợp đặc biệt được dự thảo quy định riêng là cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp tham gia nghiên cứu, xây dựng, thẩm định hoặc phê duyệt các chương trình, dự án, đề án. Với nhóm này, thời gian hạn chế không tính theo mốc 12 hay 24 tháng mà kéo dài cho đến khi chương trình, dự án hoặc đề án hoàn thành.
So với quy định hiện hành, việc bổ sung thêm 5 lĩnh vực cho thấy phạm vi quản lý của Bộ sau khi được sắp xếp, mở rộng đang được phản ánh vào cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích. Quy định không chỉ hướng tới việc hạn chế khả năng chuyển đổi trực tiếp từ vị trí quản lý sang kinh doanh trong lĩnh vực từng phụ trách, mà còn đặt ra yêu cầu về khoảng cách cần thiết giữa quyền lực công và lợi ích tư.
Dự thảo Thông tư hiện đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng để thay thế, cập nhật quy định phù hợp với phạm vi quản lý mới. Nếu được ban hành, các quy định về thời hạn hạn chế sẽ trở thành một trong những cơ chế nhằm tăng tính minh bạch và phòng ngừa xung đột lợi ích đối với người có chức vụ, quyền hạn sau khi rời vị trí công tác.
Minh Thành (t/h)
