Dự thảo Nghị định quy định về xử lý kỷ luật viên chức hiện do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo, đang được Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình Chính phủ Việt Nam xem xét ban hành.
Theo cơ quan soạn thảo, trong quá trình áp dụng các quy định hiện hành đã xuất hiện nhiều vướng mắc liên quan đến nguyên tắc xử lý, thẩm quyền, trình tự thủ tục và cách áp dụng hình thức kỷ luật đối với viên chức, đặc biệt trong các trường hợp phát sinh nhiều hành vi vi phạm hoặc liên quan đến xử lý đồng thời kỷ luật Đảng và kỷ luật hành chính.
Điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là nguyên tắc: mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật.
Trong trường hợp tại cùng một thời điểm xem xét kỷ luật mà viên chức có từ hai hành vi vi phạm trở lên, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét, kết luận từng hành vi riêng biệt, nhưng chỉ ban hành một quyết định chung với hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với mức độ vi phạm tổng thể.
Dự thảo nhấn mạnh không tách riêng từng hành vi để áp dụng nhiều hình thức kỷ luật khác nhau hoặc xử lý nhiều lần cho cùng một thời điểm vi phạm.
Các nhóm hành vi bị xem xét kỷ luật bao gồm vi phạm quy định của Đảng, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động nghề nghiệp, vi phạm nghĩa vụ viên chức, vi phạm các điều cấm, vi phạm đạo đức nghề nghiệp, văn hóa giao tiếp công sở, ứng xử với nhân dân cũng như nội quy, quy chế của cơ quan, đơn vị.
Một nguyên tắc khác được giữ chặt là không dùng xử phạt hành chính để thay thế kỷ luật hành chính.
Trong trường hợp hành vi vi phạm có dấu hiệu hình sự, việc xử lý kỷ luật không thay thế cho truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
Đối với viên chức đã bị kỷ luật Đảng, dự thảo quy định trong vòng 30 ngày kể từ ngày công bố quyết định kỷ luật Đảng, cơ quan quản lý bắt buộc phải tiến hành xử lý kỷ luật hành chính, trừ trường hợp chưa đủ điều kiện xem xét hoặc đã hết thời hiệu xử lý.
Hình thức kỷ luật hành chính phải bảo đảm tương xứng với mức kỷ luật về Đảng.
Một nội dung được nhiều đơn vị đặc biệt quan tâm là quy định về tái phạm.
Theo dự thảo, nếu viên chức đã bị xử lý kỷ luật mà trong vòng 12 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực tiếp tục lặp lại hành vi đã từng bị xử lý thì được xác định là tái phạm và có thể bị áp dụng mức kỷ luật nặng hơn.
Quyết định xử lý kỷ luật viên chức có hiệu lực trong 12 tháng kể từ ngày có hiệu lực thi hành.
Nếu trước đó đã có quyết định kỷ luật Đảng, thời điểm tính hiệu lực của kỷ luật hành chính được xác định từ ngày quyết định kỷ luật Đảng bắt đầu có hiệu lực.
Sau 12 tháng, nếu viên chức không tiếp tục vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật, quyết định kỷ luật tự động chấm dứt hiệu lực mà không cần văn bản riêng.
Dự thảo cũng xử lý rõ tình huống vi phạm xảy ra ở đơn vị cũ nhưng chỉ bị phát hiện khi viên chức đã chuyển sang đơn vị mới.
Trong trường hợp này, nếu hành vi vẫn còn trong thời hiệu xử lý, cơ quan nơi viên chức đang công tác có trách nhiệm xem xét kỷ luật theo vị trí hiện tại của người đó.
Một điểm mới mang tính kiểm soát nội bộ chặt chẽ là quy định không được cử người thân của viên chức vi phạm tham gia hội đồng kỷ luật hoặc chủ trì cuộc họp kiểm điểm.
Danh sách bị loại trừ bao gồm vợ chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em ruột, họ hàng gần và cả người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến vụ việc.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, quy định này nhằm hạn chế tối đa xung đột lợi ích, bảo đảm tính khách quan trong quá trình xem xét trách nhiệm cán bộ, viên chức.
Phương Thảo(t/h)
