Điểm sáng không nằm ở con số lợi nhuận
Mùa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 đang phản ánh rõ sự khác biệt về sức khỏe tài chính giữa các nhóm ngành. Trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ chi phí vốn, nhu cầu tiêu dùng hay xuất khẩu, nhóm năng lượng - hóa chất lại ghi nhận kết quả tích cực hơn mặt bằng chung.
Đến nay, hơn 800 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đã công bố báo cáo tài chính. Trong số đó, nhiều doanh nghiệp đầu ngành như Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (POW) và Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) đều ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, điều khiến nhóm này trở nên nổi bật không chỉ là tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, mà còn ở việc lợi nhuận được tạo ra chủ yếu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh chính thay vì các khoản thu nhập bất thường hay lợi nhuận tài chính.
Xu hướng này cho thấy hiệu quả vận hành của doanh nghiệp đã được cải thiện, đồng thời phản ánh khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận tốt hơn so với cùng kỳ.
Mỗi phân khúc hưởng lợi theo một cách khác nhau
Dù cùng thuộc nhóm năng lượng - hóa chất, động lực tăng trưởng của các doanh nghiệp lại khá khác biệt.
Đối với BSR, kết quả kinh doanh chịu tác động trực tiếp từ diễn biến của thị trường dầu mỏ. Giá dầu Dated Brent duy trì ở mức cao cùng với việc biên lọc dầu (crack spread) được mở rộng đã giúp doanh nghiệp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận, qua đó thúc đẩy lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu.
Trong lĩnh vực điện, POW hưởng lợi từ nhu cầu huy động điện duy trì ở mức cao và hiệu quả vận hành của các nhà máy được cải thiện. Hoạt động phát điện tiếp tục đóng vai trò là nguồn tạo lợi nhuận chủ lực, phản ánh nền tảng kinh doanh ổn định của doanh nghiệp.
Ở lĩnh vực phân bón, DPM ghi nhận kết quả tích cực nhờ diễn biến thuận lợi của thị trường cùng khả năng kiểm soát chi phí đầu vào. Việc duy trì biên lợi nhuận trong bối cảnh giá nguyên liệu biến động cho thấy hiệu quả quản trị chi phí của doanh nghiệp đã được cải thiện.
Nhìn tổng thể, tăng trưởng của nhóm không xuất phát từ một yếu tố chung mà phản ánh đặc thù của từng mắt xích trong chuỗi giá trị năng lượng và hóa chất.
Chất lượng tăng trưởng trở thành yếu tố quyết định
Từ góc độ đầu tư, lợi nhuận tăng mạnh chưa phải là yếu tố quan trọng nhất. Điều nhà đầu tư quan tâm hơn là lợi nhuận đến từ đâu và liệu xu hướng đó có thể duy trì trong những quý tiếp theo.
Qua kết quả kinh doanh của BSR, POW và DPM, có thể thấy nguồn tăng trưởng chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Đây là điểm khác biệt so với những doanh nghiệp cải thiện lợi nhuận nhờ hoàn nhập dự phòng, doanh thu tài chính hoặc các khoản thu nhập bất thường.
Việc chất lượng lợi nhuận được cải thiện cũng giúp các chỉ tiêu sinh lời trở nên bền vững hơn, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp ứng phó tốt hơn với biến động của thị trường nguyên liệu và nhu cầu tiêu thụ.
Theo các chuyên gia, bức tranh quý II/2026 cho thấy nhóm năng lượng - hóa chất đang bước vào giai đoạn tăng trưởng dựa nhiều hơn vào hiệu quả vận hành và năng lực quản trị. Dù mỗi doanh nghiệp chịu tác động từ những yếu tố riêng của từng lĩnh vực, điểm chung là lợi nhuận ngày càng phản ánh đúng sức khỏe hoạt động cốt lõi, thay vì phụ thuộc vào các yếu tố mang tính ngắn hạn.
Đây cũng là lý do nhóm năng lượng - hóa chất được đánh giá là một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất của mùa báo cáo tài chính quý II năm nay.
Nam Sơn (t/h)
