Theo BSC Research, có 66 cổ phiếu được dự báo chịu tác động từ hoạt động cơ cấu của bốn nhóm quỹ gồm FTSE GEIS, Fubon, Vaneck và Xtrackers. Trong số này, 27 cổ phiếu nằm trong danh sách FTSE GEIS được theo dõi riêng, trong khi 39 cổ phiếu còn lại chịu tác động chủ yếu từ các đợt điều chỉnh danh mục của Fubon, Xtrackers và Vaneck.
Điểm đáng chú ý là tác động không phân bổ đồng đều. Một số cổ phiếu có thể đồng thời nhận dòng tiền từ nhiều quỹ, trong khi một số mã khác phải đối mặt với lực bán cộng hưởng. Điều này khiến hoạt động cơ cấu có khả năng tạo ra sự phân hóa rõ hơn về thanh khoản và diễn biến giá trong ngắn hạn.
FPT, VPB, HPG vào nhóm được chú ý
Trong nhóm cổ phiếu có khả năng được mua vào, FPT đang đứng đầu về giá trị dòng tiền dự kiến. BSC Research ước tính tổng giá trị mua ròng đối với cổ phiếu này khoảng 882,1 tỷ đồng. Trong đó, dòng tiền từ FTSE GEIS khoảng 205 tỷ đồng, Fubon khoảng 553,2 tỷ đồng và Xtrackers khoảng 130,4 tỷ đồng, trong khi Vaneck dự kiến bán khoảng 6,6 tỷ đồng.
VPB cũng nằm trong nhóm đáng chú ý với giá trị mua dự kiến khoảng 803,3 tỷ đồng, chủ yếu đến từ FTSE GEIS và Fubon. HPG được dự báo có giá trị mua khoảng 635 tỷ đồng, còn VHM khoảng 492,4 tỷ đồng.
Một số cổ phiếu khác có giá trị mua dự kiến trên 200 tỷ đồng gồm MCH khoảng 454,4 tỷ đồng, VPL 361,2 tỷ đồng, STB 314,8 tỷ đồng, SSB 290,7 tỷ đồng, MSN 272 tỷ đồng, SHB 226,2 tỷ đồng và NVL 223,5 tỷ đồng.
Đáng chú ý, MCH và VPL cùng được dự báo có khả năng nhận thêm dòng tiền từ FTSE GEIS và Fubon. Trong khi đó, SSB vừa được bổ sung vào MarketVector Vietnam Local Index, vừa được BSC dự báo có thêm dòng tiền từ Vaneck.
Ở nhóm 39 cổ phiếu ngoài FTSE GEIS, ACB nổi bật với giá trị mua dự kiến khoảng 350,01 tỷ đồng từ Fubon nếu được bổ sung vào FTSE Vietnam 30. HAG, PLX, SBT, DGC và TCH cũng được dự báo có dòng tiền mua, nhưng quy mô thấp hơn đáng kể.
Những con số này không đồng nghĩa giá cổ phiếu chắc chắn tăng. Dòng tiền ETF mang tính kỹ thuật và phụ thuộc vào thời điểm, quy mô cơ cấu cũng như diễn biến chung của thị trường. Tuy nhiên, những cổ phiếu có giá trị mua dự kiến lớn có thể được hưởng lợi về thanh khoản trong thời gian quỹ thực hiện giao dịch.
VIC chịu áp lực bán lớn, dòng tiền phân hóa
Ở chiều ngược lại, VIC là cổ phiếu có giá trị bán ròng dự kiến lớn nhất theo tính toán của BSC, khoảng 1.276,6 tỷ đồng. Đáng chú ý, lực bán dự kiến từ Fubon, Xtrackers và Vaneck khá lớn, dù FTSE GEIS được dự báo mua khoảng 1.706 tỷ đồng.
Một số cổ phiếu khác cũng nằm trong nhóm chịu áp lực bán gồm VCI khoảng 45,1 tỷ đồng, VND 42,3 tỷ đồng và VRE 6,1 tỷ đồng. VCI và VND đồng thời nằm trong nhóm được dự báo có khả năng bị loại khỏi danh mục Fubon.
Đối với nhóm 39 mã còn lại, KBC được dự báo bán ròng khoảng 88,81 tỷ đồng, KDH 82,24 tỷ đồng, DXG 30,41 tỷ đồng, POW 28,89 tỷ đồng và NKG 22,19 tỷ đồng. Trong đó, KBC và KDH gắn với khả năng bị loại khỏi danh mục Fubon, còn NKG chịu tác động từ việc bị loại khỏi Xtrackers.
Nhìn ở góc độ thị trường, điều đáng quan tâm nhất không phải việc một cổ phiếu được thêm hay loại khỏi chỉ số, mà là quy mô dòng tiền thực tế phải dịch chuyển. Những mã có giá trị cơ cấu lớn có thể xuất hiện giao dịch đột biến trong thời gian ngắn, kéo theo biến động giá mạnh hơn bình thường.
Kỳ cơ cấu này diễn ra trong thời điểm Việt Nam bước vào chặng đầu của lộ trình chuyển đổi phân loại thị trường theo FTSE Russell. Tuy nhiên, hai yếu tố cần được tách biệt: cơ cấu ETF là hoạt động điều chỉnh danh mục theo bộ chỉ số tham chiếu, còn quá trình nâng hạng là một thay đổi mang tính cấu trúc đối với thị trường.
Theo BSC Research, quá trình chuyển đổi Việt Nam từ Frontier lên Secondary Emerging theo FTSE Russell dự kiến diễn ra trong giai đoạn từ ngày 21/9/2026 đến 20/9/2027. Phần lớn ETF ngoại đang đầu tư vào Việt Nam hiện tham chiếu các bộ chỉ số quốc gia riêng, do đó không chịu tác động trực tiếp từ toàn bộ quá trình chuyển đổi này.
Vì vậy, trước ngày 18/9, nhà đầu tư cần phân biệt rõ dòng tiền kỹ thuật do ETF cơ cấu với những yếu tố phản ánh giá trị cơ bản của doanh nghiệp. Lực mua lớn có thể hỗ trợ thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng không nhất thiết thay đổi triển vọng dài hạn; ngược lại, áp lực bán từ ETF cũng không đồng nghĩa triển vọng doanh nghiệp xấu đi.
Với 66 cổ phiếu nằm trong diện theo dõi, kỳ cơ cấu tháng 9 có thể tạo ra một phiên giao dịch sôi động và phân hóa mạnh. FPT, VPB, HPG, VHM, MCH, VPL và ACB là những cái tên đáng chú ý ở phía dòng tiền mua dự kiến, trong khi VIC, KBC, KDH, VCI, VND và NKG nằm trong nhóm có áp lực bán kỹ thuật đáng quan tâm.
Nam Sơn (t/h)
