DN cước vận tải, taxi: Không thể chây ỳ!

THCL Giá xăng tiếp tục được điều chỉnh giảm thêm 1.200 đồng/lít và chỉ trong vòng 2 tháng qua, xăng dầu đã giảm tới 5 lần, song giá cước hầu như vẫn… im lặng?

Cước  cần giảm theo xăng!

Là mặt hàng “đầu vào của đầu vào”, giá xăng dầu liên tiếp giảm - là một tín hiệu rất tốt cho nền kinh tế, có tác động đến túi tiền của từng người dân. Đặc biệt, mặt hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá xăng dầu là vận tải- chi phí cấu thành quan trọng trong rổ hàng hóa chung của nền kinh tế.

Theo tính toán, giá xăng, dầu giảm đã tác động đến giảm giá cước của các đơn vị kinh doanh vận tải, vì chi phí nhiên liệu trong giá thành vận tải đối với xăng chiếm từ 25-35% giá thành, chủ yếu là taxi; dầu chiếm khoảng 35- 40%, chủ yếu là vận tải hành khách và hàng hóa.

Thị trường vận chuyển bằng ô tô hiện có hàng nghìn DN, HTX và hộ kinh doanh gia đình tham gia, nhưng cứ như có sự "bắt tay ngầm" để cùng nhau chây ỳ, cùng nhau im lặng "được ngày nào, lợi ngày đó"? Vẫn biết, cước vận tải không nằm trong danh mục quản lý giá của Nhà nước, nhưng theo Luật Giá, họ vẫn phải thực hiện kê khai giá và sẽ bị phạt nếu không kê khai, kê khai không đúng với quy định…

Trước đó, Bộ Tài chính, Bộ GTVT đã lên tiếng thúc giục cước giảm theo xăng và đề nghị các cơ quan có thẩm quyền yêu cầu DN vận tải kê khai cách tính giá đầu vào. Bởi giảm cước lúc này là hết sức quan trọng đối với nền kinh tế. Chúng ta đều biết, thuế từ xuất khẩu dầu thô chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách nên việc giá dầu thô thế giới giảm quá sâu - sẽ tác động mạnh đến thu ngân sách trong năm nay.

Tại cuộc họp thường kỳ Chính phủ tháng 8 cách đây mấy ngày, người phát ngôn của Chính phủ - Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên khẳng định, dù giá dầu có giảm thì chủ trương của Chính phủ là không tăng sản lượng khai thác dầu để bù hụt thu. Thay vào đó, sẽ hướng đến việc thúc đẩy sản xuất trong nước, xuất khẩu, tăng thu từ các ngành sản xuất, dịch vụ khác, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Bộ Tài chính cũng bảo đảm đạt thu ngân sách theo kế hoạch. Mà muốn thúc đẩy sản xuất thì phải tạo điều kiện tối đa cho DN giảm chi phí, hoạt động kinh doanh hiệu quả. Trong đó, cước vận tải là một khoản chi phí rất lớn. Nếu cước không giảm, giảm chậm hoặc giảm không tương ứng với mức giảm của xăng, sản xuất sẽ mất đi cơ hội giảm chi phí đầu vào, kéo theo giá thành hàng hóa tiêu dùng cũng không giảm, không tăng được sức mua.

Làm sao kích được sản xuất?

Nếu cước chây ỳ hoặc giảm thiếu sòng phẳng, các đơn vị sản xuất trong nước bị "tước đoạt" một phần năng lực cạnh tranh, giảm hẳn lợi thế so với DN của các nền kinh tế khu vực.

Vậy làm sao thúc đẩy được xuất khẩu để tăng nguồn thu thuế từ kênh này? Là nước xuất khẩu dầu thô, nhưng nhập khẩu xăng dầu thành phẩm, việc giá dầu thô thế giới lao dốc - đã khiến Chính phủ và các cơ quan, bộ, ngành đau đầu trước bài toán “làm thế nào để khai thác tối đa lợi ích từ việc giảm giá xăng dầu, từ đó hạn chế tối đa có thể các thiệt hại từ xuất khẩu dầu thô?”. Và giải pháp hiệu quả nhất là tạo hiệu ứng lan tỏa từ giảm giá xăng, dầu trong nền kinh tế. Thế nhưng, hiệu ứng này đã và đang bị sự chây ỳ của giá cước chặn đứng. Nên nhớ, đây không phải lần đầu, kịch bản này được lặp lại đúng những gì đã xảy ra của năm trước, gây bức xúc và phẫn nộ trong dư luận.

Luật đã có, không lẽ, chúng ta bất lực trước sự chây ỳ của giá cước?

Đứng trước thực tế là nếu không tạo sức ép, thì sẽ còn DN tiếp tục chây ỳ, không giảm giá cước, làm giảm hiệu lực quản lý của Nhà nướcvà người tiêu dùng chịu thiệt. Chuyên gia kinh tế, PGS.TS. Ngô Trí Long cho rằng đã đến lúc cần phải có một chế tài thực sự để xử phạt các DN làm ăn chụp giật, phi thị trường.

“Việc không giảm giá cước theo giá nhiên liệu cho thấy các DN vận tải không hề cảm thông, chia sẻ khó khăn với người tiêu dùng, đặc biệt là trong điều kiện kinh tế khó khăn như hiện nay. Nó thể hiện sự kém cỏi trong văn hóa kinh doanh của chính DN vận tải và vô hình chung, biến “cuộc chơi” trên thị trường thiếu sự công bằng. Hiện nay, kinh doanh vận tải là do các DN tự định giá, chứ không phải là giá theo quy định, bởi vậy, cần phải có các biện pháp “ép” DN vận tải thực hiện cuộc chơi công bằng hơn”, ông Long đề nghị.

Hoàng Phương (Thương hiệu & Công luận)