Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm bước vào giai đoạn phát triển mới, năng lực vốn đang trở thành yếu tố quyết định khả năng mở rộng hoạt động, đầu tư công nghệ và tham gia vào các dự án bảo hiểm có quy mô lớn. Vì vậy, việc tăng vốn không còn đơn thuần là lựa chọn chiến lược mà đang trở thành yêu cầu mang tính bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp trong ngành.
Tăng vốn để mở rộng dư địa tăng trưởng
Năm 2026 được xem là thời điểm nhiều doanh nghiệp bảo hiểm đẩy mạnh các kế hoạch tăng vốn điều lệ. Một trong những hình thức phổ biến nhất là phát hành cổ phiếu để trả cổ tức, vừa giúp doanh nghiệp giữ lại nguồn lực tài chính, vừa nâng cao quy mô vốn chủ sở hữu.
ABIC là một trong những doanh nghiệp đang triển khai kế hoạch này. Nếu được cổ đông thông qua, vốn điều lệ của doanh nghiệp sẽ tăng thêm hơn 150 tỷ đồng thông qua việc chia cổ tức bằng cổ phiếu. Theo lãnh đạo công ty, việc gia tăng quy mô vốn sẽ tạo nền tảng để nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Tương tự, Bảo Minh cũng lựa chọn phương án chi trả cổ tức kết hợp bằng tiền mặt và cổ phiếu. Việc phát hành thêm cổ phiếu không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng vốn điều lệ mà còn củng cố nền tảng tài chính để đáp ứng các yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng cao của thị trường bảo hiểm.
Đáng chú ý, làn sóng tăng vốn không chỉ xuất hiện ở các doanh nghiệp bảo hiểm truyền thống mà còn diễn ra mạnh tại các công ty bảo hiểm công nghệ. Sau khi trở thành thành viên trong hệ sinh thái VPBank, OPES đã liên tục mở rộng quy mô vốn. Chỉ trong vài năm, vốn điều lệ của doanh nghiệp này đã tăng gấp nhiều lần, đưa OPES trở thành một trong những công ty bảo hiểm phi nhân thọ có tốc độ phát triển nhanh nhất thị trường.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ về doanh thu và lợi nhuận đã tạo điều kiện để OPES tiếp tục đầu tư vào công nghệ, phát triển các nền tảng số hóa quy trình kinh doanh và bồi thường bảo hiểm. Đây cũng là xu hướng chung của ngành bảo hiểm hiện nay khi cuộc đua không còn chỉ nằm ở mạng lưới bán hàng mà đang chuyển sang khả năng cung cấp dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.
Trong khi đó, các doanh nghiệp như BIC hay MIC cũng xác định tăng vốn là điều kiện cần thiết để thực hiện các chiến lược phát triển dài hạn. Khi quy mô thị trường ngày càng mở rộng, các doanh nghiệp bảo hiểm muốn tham gia các hợp đồng lớn hoặc nâng cao khả năng giữ lại rủi ro đều phải sở hữu năng lực tài chính đủ mạnh.
Theo các chuyên gia, việc gia tăng vốn điều lệ không chỉ giúp cải thiện các chỉ tiêu an toàn tài chính mà còn tạo dư địa cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, phát triển sản phẩm mới và mở rộng hệ thống phân phối. Đây là những yếu tố quan trọng quyết định vị thế cạnh tranh trong giai đoạn tới.
Quy định mới tạo áp lực tái cấu trúc cổ đông
Bên cạnh nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh, một động lực quan trọng khác thúc đẩy các doanh nghiệp bảo hiểm tăng vốn là yêu cầu tuân thủ các quy định mới về cơ cấu cổ đông theo Luật Kinh doanh bảo hiểm.
Theo quy định có hiệu lực từ đầu năm 2026, doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần phải có tối thiểu hai cổ đông tổ chức sở hữu từ 10% vốn điều lệ trở lên. Đây được xem là bước đi nhằm tăng tính ổn định trong cơ cấu sở hữu, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và hạn chế tình trạng cổ đông nhỏ lẻ chi phối hoạt động công ty.
Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp bảo hiểm, việc đáp ứng quy định này không hề đơn giản.
Thực tế cho thấy, không ít công ty hiện chỉ có một cổ đông tổ chức lớn đáp ứng điều kiện về tỷ lệ sở hữu. Trong trường hợp của ABIC, Agribank đang là cổ đông chi phối với tỷ lệ sở hữu trên 50%, trong khi các cổ đông còn lại chưa đạt ngưỡng theo quy định.
Việc tìm kiếm thêm một cổ đông tổ chức đáp ứng đầy đủ điều kiện về năng lực tài chính đang trở thành bài toán không dễ giải. Đối với nhà đầu tư trong nước, yêu cầu tổng tài sản tối thiểu từ 2.000 tỷ đồng đã thu hẹp đáng kể số lượng tổ chức đủ điều kiện tham gia. Trong khi đó, các doanh nghiệp lớn ngoài ngành bảo hiểm thường không có chiến lược đầu tư dài hạn vào lĩnh vực này.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, điều kiện còn khắt khe hơn khi phải sở hữu tổng tài sản tối thiểu 2 tỷ USD và có ít nhất 7 năm kinh nghiệm hoạt động trong ngành bảo hiểm. Những yêu cầu này giúp nâng cao chất lượng nhà đầu tư nhưng đồng thời cũng làm hạn chế nguồn cung cổ đông tiềm năng.
Thực tế tại PTI cho thấy những tranh luận liên quan đến tăng vốn và cơ cấu cổ đông đang ngày càng trở nên rõ nét. Dù Hội đồng quản trị đề xuất phương án tăng vốn nhằm củng cố năng lực tài chính và nâng cao khả năng tham gia các dự án lớn, song một số cổ đông lớn lại cho rằng doanh nghiệp chưa thực sự cần thiết phải tiếp tục tăng vốn trong ngắn hạn. Kết quả là kế hoạch này đã không được thông qua.
Điều đó cho thấy tăng vốn hiện nay không chỉ là vấn đề tài chính mà còn liên quan đến chiến lược phát triển, quyền lợi cổ đông và định hướng tái cấu trúc doanh nghiệp.
Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm ngày càng cạnh tranh, yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng cao và khung pháp lý liên tục được hoàn thiện, những doanh nghiệp sở hữu nền tảng vốn mạnh sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc mở rộng thị phần và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngược lại, các công ty chậm thích ứng có thể phải đối mặt với áp lực tái cấu trúc hoặc tìm kiếm đối tác chiến lược để đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường.
Làn sóng tăng vốn đang diễn ra cho thấy ngành bảo hiểm phi nhân thọ đang bước vào giai đoạn sàng lọc và nâng cấp năng lực toàn diện. Đây không chỉ là câu chuyện gia tăng quy mô vốn điều lệ mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để các doanh nghiệp thích ứng với một môi trường kinh doanh đòi hỏi ngày càng cao về năng lực tài chính, quản trị và công nghệ.
Minh Thành (t/h)
