Cơ quan Trung ương của Hiệp hội Chống hàng giả & Bảo vệ thương hiệu Việt Nam
  • Click để copy

Doanh nghiệp phải tái định vị để tự “cứu” mình

Trong bối cảnh hiện nay, cần thiết xây dựng một môi trường mà trong đó: Chính phủ có định hướng cụ thể, giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tái định vị hoạt động kinh doanh thông qua đổi mới sáng tạo, để kịp thời nắm bắt thời cơ mới, cập nhật những điều chỉnh trong quy định và thay đổi của toàn cầu.

Diễn đàn “Tái định vị doanh nghiệp để phát triển bền vững” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chiều 23/03/2023
Diễn đàn “Tái định vị doanh nghiệp để phát triển bền vững” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chiều 23/03/2023.

Kiến tạo không gian cho mô hình kinh tế mới

Phát biểu tại Diễn đàn "Tái định vị doanh nghiệp để phát triển bền vững" diễn ra chiều 23/03/2023, bà Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương nhận định, sau ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, doanh nghiệp trong nước vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong và ngoài nước.

Cụ thể, tình hình thế giới vẫn đang tiếp tục diễn biến rất phức tạp, khó đoán định. Cuộc xung đột Nga – Ucraina vẫn còn rất diễn biến hết sức căng thẳng và bất định. Bên cạnh đó, thị trường tài chính ngân hàng ở một số nền kinh tế (như Mỹ, Thụy Sỹ…) đã có những xáo trộn không nhỏ do hệ lụy từ những vụ việc của các ngân hàng Silvergate Bank, Silicon Valley Bank, Signature Bank, Credit Suisse. Đáng lo ngại, tình hình lạm phát tăng ở nhiều quốc gia sẽ diễn biến trầm trọng hơn và ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế Việt Nam. Trong báo cáo cập nhật tháng 03/2023, Ngân hàng Thế giới đã dự báo kinh tế Việt Nam năm 2023 có thể tăng trưởng ở mức 6,3%.

Bà Minh đã chỉ ra một số khó khăn, thách thức chính mà doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt trong năm 2023 và những năm tiếp theo. Cụ thể, trên bình diện chung, tăng trưởng chậm lại ở những thị trường xuất khẩu chủ lực như Hoa Kỳ, Trung Quốc và khu vực đồng tiền chung Châu Âu (Eurozone) có thể ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Đáng chú ý, đã xuất hiện tình trạng suy giảm các đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt trong các ngành may mặc, da giầy…vốn là những mặt hàng thế mạnh của Việt Nam. "Trong nửa đầu năm 2023, theo dự báo của Ngân hàng Thế giới, tốc độ tăng xuất khẩu các mặt hàng công nghiệp chế biến, chế tạo sẽ chậm lại do nhu cầu tại Hoa Kỳ và khu vực EU yếu đi, trong khi lộ trình phục hồi kinh tế của Trung Quốc còn nhiều bất định", bà Minh đánh giá.

Mặc dù vậy, theo bà Minh, các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam dự kiến sẽ phục hồi từ nửa cuối năm, qua đó đem lại nguồn lực mới cho doanh nghiệp vượt qua thách thức trong giai đoạn tiếp theo. 

Thêm vào đó, một số thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam chuyển dần sang áp dụng các tiêu chuẩn phát triển bền vững một cách chặt chẽ hơn. Vào cuối tháng 03/2022, Ủy ban Châu Âu (EC) đã đề xuất đối với Chiến lược Dệt may mới của EU, là một phần trong kế hoạch hành động lớn hơn về một nền kinh tế tuần hoàn.

Theo nghiên cứu của CIEM, dệt may là một trong những nhóm sản phẩm đầu tiên phải tuân theo các tiêu chí thiết kế sinh thái, trong khi ngành da giày phải đáp ứng các yêu cầu ở giai đoạn sau. Dù có nhận thức tốt hơn về các yêu cầu, tiêu chuẩn phát triển bền vững, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn nhìn nhận đây là một khó khăn không nhỏ để duy trì khả năng cạnh tranh trong bối cảnh mới. 

Đặc biệt, vấn đề tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Những khó khăn trên thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu thời gian vừa qua đã làm giảm đáng kể khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp thông qua các kênh này. 

Cũng theo khảo sát, phần lớn các doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu vẫn còn thiếu hiểu biết đầy đủ trong việc áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật vào các thị trường xuất khẩu. Thông tin từ EuroCharm cho biết, hầu hết hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EU chưa được nhận diện thương hiệu do các doanh nghiệp chưa ý thức được đúng tầm quan trọng cảu tiêu chuẩn xây dựng thương hiệu hay tiêu chuẩn chất lượng làm giảm sự cạnh tranh trong ngắn và dài hạn.

Do đó, bà Minh cho rằng, Nhà nước phải có những cơ chế hỗ trợ cho doanh nghiệp thực hiện các quy trình sản xuất kinh doanh đáp ứng được yêu cầu của các thị trường lớn. Cần nâng cao chất lượng tư vấn, nhận thức cho doanh nghiệp để chuyển đổi và thích ứng với tình hình mới.

Chính phủ cần tạo không gian hơn nữa cho các mô hình kinh tế mới một cách bền vững. Cụ thể, Việt Nam cần các quy định, chính sách cụ thể hơn đối với kinh tế số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững thông qua giảm phát thải gắn với ứng dụng khoa học công nghệ.

Đồng thời tiếp tục tháo gỡ khó khăn về tiếp cận vốn cho doanh nghiệp. Điểm quan trọng là các chương trình, chính sách hỗ trợ tín dụng, hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp cần được thực hiện sớm, phát huy tác dụng sớm, bởi “một miếng khi đói bằng một gói khi no”.

Chính phủ cũng cần sớm ban hành Nghị định của Chính phủ quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động công nghệ tài chính (Fintech) trong lĩnh vực ngân hàng.

Và cuối cùng, cần phát động chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động cho cả doanh nghiệp và nền kinh tế. Trong năm 2022, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương đã tham mưu Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ Đề án Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động. Trong đó, một số trọng tâm quan trọng là thúc đẩy năng suất lao động gắn với chuyển đổi số, các sáng kiến liên kết vùng, và tạo động lực để chuyển khu vực phi kinh tế chính thức sang hoạt động chính thức.

Tạo nhiều giá trị lớn trong đổi mới sáng tạo

Còn theo bà Lâm Thúy Nga - Giám đốc toàn quốc Khối khách hàng doanh nghiệp lớn, HSBC Việt Nam, với tư cách là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh, năng động, có độ mở lớn và đã tham gia sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, khi thế giới thay đổi, Việt Nam không thể đứng yên.

“Từ cuối năm ngoái và đầu năm nay, sự xuất hiện của ChatGPT - một chatbot trí tuệ nhân tạo có khả năng xử lý ngôn ngữ một cách tự nhiên, đã thu hút sự chú ý lớn trên toàn cầu, và đặt ra hàng loạt câu hỏi về cách AI có thể thay thế con người trong tương lai.

Ngay tại Việt Nam, AI đã được nghiên cứu để thực hiện một số nhiệm vụ trong y tế, nhận dạng hình ảnh, eKYC, thanh toán mua sắm, dự đoán tiềm năng khách hàng… Hiện nay, những tiến bộ nổi bật của công nghệ dường như diễn ra hàng ngày. Chưa bao giờ thế giới thay đổi và tái định nghĩa lại cách chúng ta học tập, làm việc và sinh hoạt nhanh chóng như vậy”, bà Nga nhận định.

bà Lâm Thúy Nga - Giám đốc toàn quốc Khối khách hàng doanh nghiệp lớn, HSBC Việt Nam
bà Lâm Thúy Nga - Giám đốc toàn quốc Khối khách hàng doanh nghiệp lớn, HSBC Việt Nam.

Nếu như trước đây, doanh nghiệp chỉ quan tâm đến năng suất sản xuất và làm sao bán được hàng hóa ra thị trường, thậm chí xuất khẩu đi nước ngoài, thì ngày nay, một doanh nghiệp muốn phát triển và tăng trưởng bền vững cần quan tâm nhiều yếu tố hơn.

Vậy, làm sao để sản xuất ra những sản phẩm tốt mà không tổn hại môi trường và xã hội, vi phạm những quy định của pháp luật? Làm sao ứng dụng công nghệ tiên tiến một cách nhanh chóng để tối ưu hóa hiệu quả, tăng lợi nhuận, đồng thời đáp ứng nhu cầu biến đổi không ngừng của thị trường tiêu dùng? Làm sao để doanh nghiệp có đủ năng lực chống chọi với những biến động khôn lường của thế giới? Làm sao để doanh nghiệp trở nên thu hút hơn trong mắt các nhà đầu tư? - rất nhiều câu hỏi được bà Nga đưa ra để thảo luận tại Diễn đàn.

Trước thực tế đã nêu, bà Nga nêu quan điểm, chúng ta cần xây dựng một môi trường mà trong đó: Chính phủ có những hướng dẫn, định hướng cụ thể, giúp doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tái định vị hoạt động kinh doanh của họ thông qua đổi mới sáng tạo, để nắm bắt kịp thời những cơ hội mới; kịp thời cập nhật những điều chỉnh trong quy định và những thay đổi của toàn cầu đến doanh nghiệp địa phương;

Các tổ chức, các hiệp hội chung tay hỗ trợ Chính phủ trong việc cung cấp kiến thức đổi mới từng ngày cho cộng đồng doanh nghiệp Việt, giúp kết nối, chia sẻ kinh nghiệm cùng những trường hợp đổi mới sáng tạo thành công trong nước và quốc tế;

Doanh nghiệp chủ động học hỏi, tìm tòi từ các hoạt động chia sẻ trong cộng đồng doanh nghiệp, từ các tổ chức tư vấn trong nước và quốc tế, những xu hướng kinh doanh, đầu tư của thế giới, những yêu cầu mới của người tiêu dùng, các công nghệ tiên tiến… để linh hoạt ứng dụng cho hoạt động của doanh nghiệp nhằm mục đích nâng cao năng suất lao động, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, dịch vụ;

“Đầu tư vào các hoạt động R&D đã được chứng minh ở nhiều quốc gia là chất xúc tác giúp đổi mới sáng tạo thành công. Vậy nên, với những doanh nghiệp có tiềm lực, đây nên là hoạt động cần chú trọng. Chính phủ cũng cần có những đầu tư tương xứng cho lĩnh vực này trong toàn bộ nền kinh tế”.

“Khi thế giới thay đổi, với tư cách là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh, năng động bậc nhất, có độ mở lớn và đã tham gia sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam không thể đứng yên.

Chúng ta hoàn toàn có năng lực để thực hiện điều đó. Tôi cho rằng, nếu doanh nghiệp tận dụng tốt những lợi thế như vậy, nhanh chóng và tăng tốc hơn nữa thì có thể tạo ra nhiều giá trị lớn trong đổi mới sáng tạo”, bà Nga nhấn mạnh.

Trần Nguyên

 

 

Bài liên quan

Tin mới

ADB: Trung Quốc vẫn là chìa khóa quan trọng của thương mại toàn cầu
ADB: Trung Quốc vẫn là chìa khóa quan trọng của thương mại toàn cầu

Theo Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại quan trọng đối với nhiều quốc gia trên thế giới và việc nói rằng bị tách khỏi nền kinh tế toàn cầu là câu chuyện bị cường điệu hóa.

TP. HCM: Chất lượng y tế ngày càng được nâng cao
TP. HCM: Chất lượng y tế ngày càng được nâng cao

Năm 2024, ngành y tế thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy những thành quả đạt được; mở rộng liên kết với các tỉnh, thành trong khu vực; đẩy mạnh và tăng cường các hoạt động chuyên môn, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và tăng cường hợp tác quốc tế.

Ngành Y tế tỉnh Đồng Nai: Áp dụng nhiều kỹ thuật cao, chuyên sâu trong công tác khám, chữa bệnh
Ngành Y tế tỉnh Đồng Nai: Áp dụng nhiều kỹ thuật cao, chuyên sâu trong công tác khám, chữa bệnh

Để thực hiện tốt công tác khám chữa bệnh với nhu cầu ngày càng cao của người bệnh trên địa bàn, những năm gần đây, ngành Y tế tỉnh Đồng Nai đã và đang triển khai các kỹ thuật cao, chuyên sâu tại bệnh viện, đem lại nhiều niềm vui cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân.

Lào Cai phấn đấu thành lập mới khoảng 800 doanh nghiệp trong năm 2024
Lào Cai phấn đấu thành lập mới khoảng 800 doanh nghiệp trong năm 2024

Năm 2024, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu phấn đấu thành lập mới khoảng 800 doanh nghiệp, trên 50% doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.

Lãi suất ngân hàng 26/2: Thêm một “ông lớn” giảm mạnh lãi suất tiết kiệm
Lãi suất ngân hàng 26/2: Thêm một “ông lớn” giảm mạnh lãi suất tiết kiệm

Lãi suất ngân hàng hôm nay (26/2) tiếp tục ghi nhận thêm một nhà băng điều chỉnh giảm mạnh lên tới 0,6 điểm %, áp dụng với cả 2 kênh gửi tại quầy và online.

Bình Định xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại Thái Lan
Bình Định xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại Thái Lan

Ngày 26/02, Đoàn công tác Xúc tiến đầu tư (XTĐT) tỉnh Bình Định đã có mặt tại Thái Lan, mở đầu Chương trình xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại Thái Lan. Theo kế hoạch, Đoàn công tác sẽ giới thiệu về tiềm năng, lợi thế, cơ chế chính sách hỗ trợ thu hút đầu tư, môi trường đầu tư tại Bình Định và các lĩnh vực mà Bình Định đang ưu tiên thu hút đầu tư.