Cơ quan Trung ương của Hiệp hội Chống hàng giả & Bảo vệ thương hiệu Việt Nam
  • Click để copy

Đổi mới phương thức quản lý để tận dụng hết những lợi thế chỉ dẫn địa lý mang lại

Để tận dụng hết được những lợi thế mà chỉ dẫn địa lý mang lại, cần có các chính sách thúc đẩy và đổi mới trong phương thức quản lý chỉ dẫn địa lý.

Một mặt, các quy định chính sách bảo hộ chỉ dẫn địa lý cần phù hợp với bản chất của chỉ dẫn địa lý - là tài sản trí tuệ chung của cộng đồng những người sản xuất sản phẩm gắn với khu vực địa lý tương ứng. Mặt khác, các quy định cần phải xác định rõ vai trò của các cơ quan quản lý Nhà nước là điều phối chung nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích và công bằng xã hội trong việc xây dựng, đăng ký, quản lý chỉ dẫn địa lý chứ không phải là chủ sở hữu. 

Cam sành Hàm Yên
Cam sành Hàm Yên

Yêu cầu thay đổi này sẽ dẫn tới đòi hỏi phải thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng cư dân, các nhà sản xuất sản phẩm vào tiến trình đăng ký quản lý chỉ dẫn địa lý (thay cho tình trạng chủ yếu các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện như hiện nay), đưa tiến trình đăng ký chỉ dẫn địa lý về đúng với nhu cầu thực tế của cộng đồng, xã hội. Điều này cũng sẽ đòi hỏi sự thay đổi trong các chương trình hỗ trợ phát triển chỉ dẫn địa lý, đó là cần tập trung vào hoạt động nâng cao năng lực cho các tổ chức tập thể, các tổ chức đại diện cho cộng đồng dân cư, các nhà sản xuất và kinh doanh sản phẩm chỉ dẫn địa lý thay vì hỗ trợ xây dựng hồ sơ đăng ký chỉ dẫn địa lý và thiết lập hệ thống quản lý chỉ dẫn địa lý như hiện nay.

Mặt khác, đối với các chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ, các tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý hiện nay (nhà nước trực tiếp quản lý hoặc trao quyền quản lý CDĐL cho tổ chức đại diện quyền lợi của tất cả các tổ chức, cá nhân được trao quyền sử dụng CDĐL) cần thay đổi phương pháp tiếp cận: hỗ trợ cộng đồng cư dân, các nhà sản xuất thành lập các tổ chức tập thể để quản lý chỉ dẫn địa lý nếu tổ chức tập thể chưa được hình thành; hoặc củng cố, nâng cao năng lực nếu tổ chức tập thể chưa đủ các điều kiện cần thiết để thực hiện vai trò của chủ sở hữu chỉ dẫn địa lý.

Tất cả những đòi hỏi đó đặt ra yêu cầu phải sửa đổi các quy định hiện hành về quản lý chỉ dẫn địa lý. Hiện nay, quá trình sửa đổi các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ trong đó có chỉ dẫn địa lý thuộc Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 đang được gấp rút hoàn thành. Hy vọng năm 2021 sẽ là năm bản lề đánh dấu sự thay đổi mang tính bước nhảy về chất trong các quy định về tiến trình bảo hộ chỉ dẫn địa lý, từ đó phát huy hơn nữa lợi thế mà chỉ dẫn địa lý mang lại.

Công tác sửa đổi Luật sở hữu trí tuệ đã tính đến những yêu cầu đổi mới trong phương thức quản lý chỉ dẫn địa lý, trong đó chú trọng tới việc “trao quyền” cho cộng đồng những người sản xuất sản phẩm, nhà nước đóng vai trò “điều phối” để hài hòa lợi ích. Cụ thể, đề xuất sửa đổi một số nội dung: 

Đề xuất sửa đổi Điều 88:

"Quyền đăng ký chỉ dẫn địa lý

Tổ chức đại diện cho những người sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý hoặc cơ quan quản lý hành chính địa phương nơi có chỉ dẫn địa lý có quyền đăng ký chỉ dẫn địa lý này. Người thực hiện quyền đăng ký chỉ dẫn địa lý không trở thành chủ sở hữu chỉ dẫn địa lý đó."

Thay cho quy định cũ: 

Quyền đăng ký chỉ dẫn địa lý của Việt Nam thuộc về Nhà nước.
Nhà nước cho phép tổ chức, cá nhân sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, tổ chức tập thể đại diện cho các tổ chức, cá nhân đó hoặc cơ quan quản lý hành chính địa phương nơi có chỉ dẫn địa lý thực hiện quyền đăng ký chỉ dẫn địa lý. Người thực hiện quyền đăng ký chỉ dẫn địa lý không trở thành chủ sở hữu chỉ dẫn địa lý đó.

Đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 121:

"4. Chỉ dẫn địa lý của Việt Nam thuộc sở hữu chung của cộng đồng những người sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý ở khu vực nơi có chỉ dẫn địa lý.
Tổ chức đại diện cho những người sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý thực hiện quyền quản lý chỉ dẫn địa lý được bảo hộ. 
Chính phủ quy định chi tiết về việc quản lý chỉ dẫn địa lý và hướng dẫn việc thực hiện quyền quản lý chỉ dẫn địa lý của tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý."

Thay cho quy định cũ: 

Chủ sở hữu chỉ dẫn địa lý của Việt Nam là Nhà nước.
Nhà nước trao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý cho tổ chức, cá nhân tiến hành việc sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý tại địa phương tương ứng và đưa sản phẩm đó ra thị trường. Nhà nước trực tiếp thực hiện quyền quản lý chỉ dẫn địa lý hoặc trao quyền quản lý chỉ dẫn địa lý cho tổ chức đại diện quyền lợi của tất cả các tổ chức, cá nhân được trao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý.
(Trích Dự thảo luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005).

Anh Minh

Bài liên quan

Tin mới

Thanh Hoá tăng cường kiểm soát thị trường hàng hóa, các hành vi kinh doanh và an toàn thực phẩm mùa lễ hội
Thanh Hoá tăng cường kiểm soát thị trường hàng hóa, các hành vi kinh doanh và an toàn thực phẩm mùa lễ hội

Nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm tại các điểm kinh doanh, bảo đảm cung cầu và giá cả hàng hóa, lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hoá đang tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, nhất là tại các địa phương, khu vực diễn ra nhiều hoạt động lễ hội trong những tháng đầu năm 2023.

Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm việc tại Thanh Hóa
Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm việc tại Thanh Hóa

Ngày 08/02, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) do Thứ trưởng Phùng Đức Tiến làm trưởng đoàn, đã có các buổi kiểm tra và làm việc tại tỉnh Thanh Hóa về tình hình triển khai các khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định (IUU) và tình hình phát triển chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh động vật trên địa bàn tỉnh.

Cục Hàng không đề xuất chuyển hai sân bay Ninh Thuận và Biên Hòa vào quy hoạch cảng hàng không
Cục Hàng không đề xuất chuyển hai sân bay Ninh Thuận và Biên Hòa vào quy hoạch cảng hàng không

Mới đây, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất chuyển hai sân bay quân sự Thành Sơn thuộc tỉnh Ninh Thuận và Biên Hòa thuộc tỉnh Đồng Nai vào quy hoạch hệ thống sân bay thời kỳ 2021 - 2030.

Những doanh nghiệp nào nhọc nhằn xin giãn nợ trái phiếu năm 2023?
Những doanh nghiệp nào nhọc nhằn xin giãn nợ trái phiếu năm 2023?

Theo Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), năm 2023, số lượng trái phiếu bất động sản đáo hạn rơi vào hơn 119.000 tỷ đồng. Hàng loạt doanh nghiệp thông báo chậm thanh toán trái phiếu đến hạn, gặp gỡ trái chủ đàm phán phương án bán tài sản trả nợ. Tình cảnh này dự báo còn gia tăng, bởi năm 2023-2024 là thời kỳ đỉnh nợ.

Hà Nội tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm nồng độ cồn
Hà Nội tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm nồng độ cồn

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, tình trạng người tham gia giao thông vi phạm “nồng độ cồn” có chiều hướng gia tăng. Chính vì vậy, Công an Thành phố Hà Nội tăng cường các chốt kiểm tra diện rộng, kiên quyết xử phạt nghiêm các vi phạm.  

Tăng cường đảm bảo an toàn hoạt động bay trong thời tiết sương mù, mây thấp
Tăng cường đảm bảo an toàn hoạt động bay trong thời tiết sương mù, mây thấp

Nhằm đảm bảo an toàn hoạt động bay, kịp thời ứng phó trong điều kiện thời tiết sương mù mây thấp, Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành Chỉ thị tăng cường đảm bảo an toàn hoạt động bay trong thời tiết sương mù, mây thấp.