Chỉ cho người nước ngoài sở hữu căn hộ chung cư
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp vừa tổ chức phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Đây là bước tiếp tục hoàn thiện dự án luật trước khi trình các cơ quan có thẩm quyền xem xét trong chương trình lập pháp năm 2026.
Trình bày tờ trình tóm tắt dự án luật, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết việc sửa đổi nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương về phát triển nhà ở, đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, bảo đảm sự đồng bộ giữa Luật Nhà ở với các luật có liên quan và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là quy định về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Theo phương án được Bộ Xây dựng đề xuất, dự thảo bỏ quy định cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu nhà ở riêng lẻ, chỉ cho phép sở hữu căn hộ chung cư. Đồng thời, dự thảo quy định cụ thể hơn về thời hạn sử dụng nhà chung cư gắn với thời hạn sử dụng công trình theo pháp luật xây dựng và phương án xử lý khi công trình hết thời hạn, nhằm bảo đảm quyền tài sản của chủ sở hữu.
Quy định này nếu được thông qua sẽ là một thay đổi đáng chú ý đối với chính sách sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam. Tuy nhiên, đây mới là nội dung trong dự thảo và còn tiếp tục được cơ quan thẩm tra, cơ quan soạn thảo rà soát, hoàn thiện.
Ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê
Một điểm mới khác là dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) dành riêng một chương cho phát triển nhà ở cho thuê.
Theo Bộ Xây dựng, định hướng này nhằm từng bước hình thành thị trường nhà ở cho thuê ổn định, lâu dài, đồng thời đa dạng hóa các loại hình nhà ở để đáp ứng nhu cầu của người dân. Dự thảo quy định về đối tượng thuê, nguồn vốn, quỹ đất, chính sách ưu đãi, giá thuê và cơ chế quản lý đối với loại hình nhà ở này.
Dự thảo cũng thể chế hóa một số chính sách thí điểm đã được triển khai, trong đó có các chính sách liên quan đến phát triển nhà ở xã hội; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất khu vực chủ đầu tư phải xây dựng nhà ở trong dự án nhằm hạn chế tối đa tình trạng phân lô, bán nền. Đối với dự án nhà ở cho thuê được đầu tư không bằng nguồn vốn nhà nước, dự thảo cũng đề xuất miễn tiền sử dụng đất và bổ sung một số cơ chế ưu đãi nhằm thu hút nguồn lực tư nhân.
Những chính sách này được đặt trong định hướng đa dạng hóa nguồn cung nhà ở, trong đó nhà ở cho thuê được xem là một cấu phần cần được phát triển cùng nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và các loại hình nhà ở khác.
Tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát giá nhà ở xã hội
Tại phiên thẩm tra, các thành viên Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và đại biểu tham dự cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở. Tuy nhiên, nhiều nội dung được đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất với Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Đầu tư và Bộ luật Dân sự.
Một trong những vấn đề được quan tâm là nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát đối tượng, điều kiện được thuê nhà ở và các chính sách hỗ trợ đối với dự án nhà ở cho thuê để bảo đảm phù hợp với nguồn lực ngân sách.
Đối với nhà ở xã hội, các ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về đối tượng, điều kiện thụ hưởng cũng như cơ chế kiểm soát giá bán và giá thuê mua. Đây là những nội dung có tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân và hiệu quả thực hiện chính sách nhà ở xã hội.
Bên cạnh đó, dự thảo cần tiếp tục làm rõ các quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư; cải tạo, xây dựng lại chung cư; tài chính cho phát triển nhà ở và những điểm nghẽn đã được nhận diện trong quá trình thực thi pháp luật hiện hành.
Trước đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã nhiều lần cho ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở, trong đó nhấn mạnh yêu cầu đánh giá kỹ tác động của các chính sách mới và bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan.
Kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương về phát triển nhà ở, đồng thời rà soát kỹ dự thảo và đối chiếu với các luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến tại phiên họp để hoàn thiện báo cáo thẩm tra sơ bộ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tại phiên họp thứ 7 vào tháng 10/2026.
Thảo Phương (t/h)
