Xuất khẩu tăng sản lượng nhưng hụt giá trị
Thống kê từ VICOFA cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 799.000 tấn cà phê, thu về 3,7 tỉ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, sản lượng tăng 16% nhưng kim ngạch lại giảm 5%.
Trong cơ cấu xuất khẩu, cà phê nhân tiếp tục chiếm tỉ trọng lớn với gần 733.900 tấn, đạt khoảng 3,1 tỉ USD. Dù sản lượng tăng 10%, giá trị xuất khẩu nhóm hàng này lại giảm tới 13%.
Ở chiều ngược lại, nhóm cà phê chế biến gồm rang xay, hòa tan và phối trộn ghi nhận tín hiệu tích cực hơn khi xuất khẩu khoảng 65.100 tấn, đạt gần 600 triệu USD, tăng 17% về giá trị.
Theo quy đổi của Tổ chức Cà phê quốc tế (ICO), lượng cà phê chế biến xuất khẩu tương đương khoảng 106.000 tấn cà phê nhân nguyên liệu, chiếm 13% tổng lượng xuất khẩu nhưng đóng góp tới 16% tổng kim ngạch ngành cà phê.
Giá cà phê thế giới lao dốc
Dù xuất khẩu tăng, giá cà phê trên thị trường quốc tế lại giảm mạnh trong nhiều tháng qua.
Cụ thể, giá Robusta trên sàn London từ mức khoảng 4.100 USD/tấn hồi đầu năm đã giảm còn 3.300-3.500 USD/tấn vào tháng 4, bình quân giảm 32% so với cùng kỳ năm 2025.
Tương tự, giá Arabica trên sàn New York cũng giảm mạnh từ 370 US Cent/lb xuống còn khoảng 279-305 US Cent/lb, giảm bình quân 14%.
Diễn biến này kéo giá cà phê nội địa đi xuống. Theo VICOFA, giá cà phê Robusta tại Việt Nam đã giảm từ khoảng 102.000 đồng/kg hồi tháng 1 xuống còn 85.500-89.200 đồng/kg trong tháng 4, thấp hơn khoảng 24% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá cà phê Arabica trong nước cũng giảm tương tự, dao động quanh mức 124.000-129.500 đồng/kg, giảm khoảng 24% so với năm 2025.
Nguồn cung toàn cầu tăng mạnh, áp lực dư cung gia tăng
VICOFA dự báo, niên vụ cà phê 2025-2026 thế giới có thể đạt sản lượng kỷ lục gần 180 triệu bao (60 kg/bao), tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước.
Nguồn cung tăng chủ yếu đến từ Brazil, đặc biệt là dòng Robusta. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ toàn cầu được đánh giá tăng không đáng kể, làm dấy lên nguy cơ dư cung kéo dài.
Hiệp hội nhận định, giá cà phê có thể tăng nhẹ trong ngắn hạn do tác động từ căng thẳng Trung Đông khiến hoạt động logistics gặp khó khăn. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, xu hướng giảm giá vẫn chiếm ưu thế.
Theo dự báo, giá cà phê trong nước có thể duy trì quanh ngưỡng trung bình 80.000 đồng/kg đến giữa năm trước khi tiếp tục chịu áp lực giảm trong các tháng cuối năm.
Giá thế giới bật tăng nhưng thị trường nội địa vẫn trầm lắng
Ghi nhận ngày 12/5, giá cà phê trên các sàn quốc tế bật tăng trở lại sau chuỗi giảm kéo dài nhờ tồn kho Robusta và Arabica suy giảm cùng áp lực vận chuyển tại khu vực Trung Đông.
Tuy nhiên, giá thu mua trong nước tại Tây Nguyên vẫn giảm nhẹ để cân đối với cung cầu thực tế. Hiện giá cà phê nhân xô dao động khoảng 86.300-87.100 đồng/kg.
VICOFA cho rằng, khả năng tăng trưởng hai chữ số về giá trị xuất khẩu trong năm nay là khá khó khăn, nhất là khi lượng xuất khẩu thường giảm trong 6 tháng cuối năm.
Doanh nghiệp và nông dân đối mặt áp lực kép
Theo VICOFA, giá phân bón tăng đang tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất của nông dân. Trong khi đó, doanh nghiệp xuất khẩu đối diện nguy cơ thua lỗ nếu chốt giá kỳ hạn không phù hợp, đồng thời phải gánh thêm chi phí logistics và tài chính.
Để giữ ổn định kim ngạch xuất khẩu, hiệp hội khuyến nghị doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê chất lượng cao, đạt chứng nhận xanh và phát triển bền vững nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh đó, cần tăng tỉ trọng sản phẩm chế biến sâu như cà phê rang xay, hòa tan và phối trộn để gia tăng giá trị xuất khẩu thay vì phụ thuộc quá lớn vào cà phê nhân thô.
Kiến nghị hỗ trợ tín dụng và mở rộng thị trường
VICOFA đề xuất Chính phủ xem xét chính sách ưu đãi lãi suất tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu cà phê, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương nhằm cung cấp thông tin thị trường kịp thời cho doanh nghiệp và nông dân.
Hiệp hội cũng khuyến cáo người trồng cà phê cần thận trọng với chiến lược găm hàng trong bối cảnh Brazil và Indonesia đang bước vào vụ thu hoạch mới, có thể khiến áp lực giảm giá gia tăng.
Về xúc tiến thương mại, VICOFA kiến nghị mở rộng thị trường tại Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và nhóm thị trường cà phê đặc sản, hữu cơ tại Bắc Âu.
Song song đó, cần hỗ trợ doanh nghiệp kết nối với các hệ thống bán lẻ lớn tại châu Á và châu Âu như Aeon, Lotte Mart, Aldi hay Lidl để mở rộng đầu ra cho cà phê chế biến.
Ngoài ra, VICOFA cũng đề xuất tháo gỡ vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), đồng thời nới lỏng cơ chế thanh toán tiền mặt đối với hoạt động thu mua cà phê tại vùng sâu, vùng xa nhằm hỗ trợ lưu thông hàng hóa hiệu quả hơn.
Hoàng Phương
