Giữ chi phí đầu vào trước biến động thị trường
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP ngày 30/9/2026, kéo dài thời hạn áp dụng một số chính sách thuế đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026.
Theo đó, các mức thuế nhập khẩu ưu đãi 0% tiếp tục được áp dụng đối với nhiều nhóm nhiên liệu và nguyên liệu đầu vào. Xăng động cơ không pha chì thuộc một số mã HS được giảm từ mức 10% xuống 0%; naphtha, reformate dùng để pha chế xăng cũng tiếp tục hưởng mức 0%.
Với diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine, thuế nhập khẩu ưu đãi cũng được duy trì ở mức 0%. Một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate và p-xylen tiếp tục được áp dụng mức thuế 0%, thay cho mức 3% trước đó; hydrocarbon mạch vòng loại khác cũng giảm từ 2% xuống 0%.
Việc kéo dài chính sách diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều biến động. Chi phí nhập khẩu nhiên liệu và nguyên liệu có thể tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, vận tải và giá thành hàng hóa trong nước.
Với doanh nghiệp đầu mối và đơn vị sản xuất, mức thuế nhập khẩu thấp hơn giúp giảm một phần chi phí khi nhập khẩu nhiên liệu và nguyên liệu. Với thị trường, đây là một trong những công cụ được duy trì nhằm hỗ trợ bảo đảm nguồn cung và hạn chế những cú sốc chi phí trong nước.
Duy trì dư địa điều hành đến cuối năm
Bên cạnh thuế nhập khẩu, Nghị quyết 43/2026/NQ-CP cũng kéo dài đến hết năm các chính sách về thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết số 19/2026/QH16.
Theo đó, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, trừ etanol, cùng dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay tiếp tục được áp dụng ở mức 0 đồng/lít.
Đối với thuế giá trị gia tăng, các mặt hàng xăng, dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Các chính sách này được kéo dài từ ngày 1/10 đến hết ngày 31/12/2026, qua đó tạo một khung chính sách ổn định cho doanh nghiệp trong quý IV - giai đoạn nhu cầu vận tải, sản xuất và tiêu dùng thường tăng.
Đáng chú ý, Nghị quyết cũng để ngỏ khả năng điều chỉnh thời gian áp dụng trong trường hợp diễn biến kinh tế - xã hội hoặc thị trường năng lượng phát sinh yêu cầu mới. Nếu cần rút ngắn hoặc kéo dài thời gian thực hiện để bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường xăng dầu, Bộ Công Thương sẽ đề xuất Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét.
Đối với thuế tiêu thụ đặc biệt, chính sách riêng đối với mặt hàng xăng tiếp tục thực hiện theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn.
Việc duy trì đồng thời nhiều công cụ thuế cho thấy chính sách với nhiên liệu trong giai đoạn cuối năm vẫn đặt trọng tâm vào bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường. Tuy nhiên, mức thuế thấp không phải yếu tố duy nhất quyết định giá bán trong nước, bởi giá xăng dầu còn phụ thuộc diễn biến thị trường thế giới, tỷ giá, chi phí tạo nguồn và các yếu tố trong khâu phân phối.
Trong bối cảnh đó, việc kéo dài chính sách thuế đến hết năm 2026 tạo thêm khoảng thời gian để doanh nghiệp chủ động kế hoạch nhập khẩu, sản xuất và phân phối, đồng thời giúp cơ quan quản lý có thêm dư địa ứng phó với những biến động bất thường của thị trường năng lượng trong quý IV.
Minh Thành (t/h)
