(THCL) _ Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới đang giảm mạnh thì dù giá xăng RON 92 trong nước đã giảm xuống còn 17,880 đồng/lít, nhưng vẫn không làm người tiêu dùng phấn khởi, bởi mức giá trên vẫn còn cao so với thế giới.

Lỗ do DN “ôm” dự trữ xăng, dầu?

Nhằm bình ổn thị trường tiêu thụ xăng dầu, từ năm 2009, các DN kinh doanh xăng dầu được phép duy trì lượng dự trữ tối thiểu 30 ngày cung ứng, cả về cơ cấu chủng loại theo số lượng kinh doanh của năm trước. Trên thực tế, hầu hết các DN kinh doanh xăng dầu thường thu lãi lớn khi xăng dầu thế giới tăng giá từ nguồn xăng dữ trữ này. Chính vì vậy, thời gian qua, khi giá xăng dầu thế giới giảm sâu, nhiều DN dự báo lỗ hoặc không có lãi trong năm nay.

Tổng công ty dầu Việt Nam (PVoil) cho hay, kể từ đầu tháng 8 năm nay, PV Oil đã lỗ và dự kiến cả năm 2014 sẽ không có lãi. Đến thời điểm này, khi giá xăng giảm còn 17,880 đồng/lít, lãnh đạo các DN kinh doanh xăng dầu đều xác nhận DN đang bị lỗ vì giá xăng dầu thế giới giảm sâu, trong khi DN không thể ngừng mua do phải bảo đảm lượng xăng dầu trong kho. Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế lại cho rằng, việc giá xăng giảm mạnh không ảnh hưởng đến các DN xăng dầu nhiều, bởi đã được bảo đảm lợi nhuận định mức 300 đồng/lít từ trước đó. Việc lỗ là do các DN phải dự trữ kho xăng dầu cung ra thị trường.

Nhằm cứu vãn tình hình, một số DN kinh doanh xăng dầu đã đề nghị được tăng thuế nhập khẩu, bởi theo lẽ thường, tăng thuế nhập khẩu sẽ làm tăng giá thành dẫn đến phải tăng giá bán và giảm sức cạnh tranh.

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế PGS. TS. Lê Xuân Trường cho biết: Tôi cho rằng, động thái đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu của một số DN vừa qua, có lẽ là động tác tâm lý với người tiêu dùng. Thực tế, DN sẽ lý giải cho việc không thể giảm giá bán cho dù giá xăng dầu nhập khẩu giảm vì do Nhà nước tăng thuế để từ đó hưởng lợi do không tăng giá.

Theo lẽ thường, tăng thuế nhập khẩu sẽ làm tăng giá thành dẫn đến phải tăng giá bán và giảm sức cạnh tranh. Tuy nhiên, trong thị trường xăng dầu ở Việt Nam không hoàn toàn như vậy, do phần lớn xăng dầu thành phẩm ở Việt Nam vẫn phải nhập khẩu; còn xăng dầu sản xuất trong nước thì mới có duy nhất Nhà máy Lọc dầu Dung Quất với thị phần nhỏ nên cũng không đủ sức cạnh tranh chiếm thị phần của xăng dầu nhập khẩu.

Mức trích quỹ bình ổn quá cao

Thông tin Bộ Công thương nâng mức trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu thêm 500 đồng/lít để “cứu” các DN kinh doanh xăng dầu thời điểm này - đã gặp nhiều phản ứng từ dư luận. Bởi việc giảm 2.050 đồng/lít xăng ngày 22/12 là hợp quy luật thị trường, theo diễn biến của giá xăng dầu thế giới. Song việc Bộ Công thương nâng mức trích quỹ bình ổn xăng dầu thêm 500 đồng/lít (kg), lên mức 800 đồng/lít (kg) đối với tất cả các chủng loại xăng dầu là không cần thiết bởi số dư của quỹ hiện rất lớn.

Theo ông Ngô Trí Long, giá xăng dầu có thể giảm sâu hơn nữa nếu mức trích quỹ bình ổn chỉ tăng nhẹ so với mức 300 đồng/lít áp dụng trước thời điểm giảm giá.

Chiều 22/12, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, ước tồn Quỹ bình ổn giá tại Petrolimex trước thời điểm giảm giá là 1.955 tỷ đồng. Trước đó, trưa cùng ngày, báo cáo định kỳ tháng 11/2014 của đơn vị này cũng cho biết, vào cuối tháng 11/2014, số dư quỹ ở khoảng 1.815 tỷ đồng. Con số này lớn gấp gần 6 lần so với mức 304,3 tỷ đồng đầu năm 2014. Nhờ có dư, số lãi trên số dư quỹ tại Petrolimex trong năm nay đã lên tới hơn 1 tỷ đồng.

Có một nghịch lý là, trước đây, khi giá liên tục tăng, hầu hết các DN nhập khẩu xăng dầu đều im lặng trước con số lãi khủng mà họ thu được. Thế nhưng, khi giá xăng dầu thế giới giảm, những DN này đều báo lỗ, trong khi đó, giá xăng của Việt Nam hiện tại đang cao hơn Mỹ khoảng 5.000 đồng/lít.

Lý giải cho vấn đề trên, các chuyên gia kinh tế khẳng định, do khả năng quản lý, điều hành kém của lãnh đạo các DN này. Họ sử dụng tiền “chùa” nên không tiết kiệm. Chi phí của các DN là rất cao, trong đó, có phần chi trả hoa hồng cho các đại lý. Hơn nữa, ngay cả khi những DN này kêu lỗ với lý do giá bán thấp hơn giá cơ sở, thì thực ra họ vẫn đang có lãi.

Thanh Hoa