(THCL) _ Việc ban hành nhiều loại giấy phép đang khiến các DN đã khó càng thêm khó; đồng thời làm gia tăng nhũng nhiễu trong giải quyết thủ tục hành chính, ảnh hưởng xấu tới môi trường kinh doanh.

"Hoa mắt" với giấy phép

Tổ liên ngành về rà soát các ngành nghề cấm kinh doanh và kinh doanh có điều kiện đã liệt kê được 895 điều kiện kinh doanh "cấp 1" ("giấy phép cha"), 2.129 điều kiện "cấp 2" ("giấy phép con") và 1.745 điều kiện "cấp 3" ("giấy phép cháu").

Quá trình rà soát 398 ngành nghề kinh doanh có điều kiện cũng cho thấy có 110 ngành nghề yêu cầu phải có giấy phép kinh doanh với 171 loại giấy phép kinh doanh. Đồng thời, còn có 83 ngành nghề yêu cầu có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh với 62 loại giấy chứng nhận.

Bên cạnh đó, có tới 44 ngành nghề yêu cầu chứng chỉ hành nghề với 53 loại chứng chỉ. Ngoài ra, còn có 345 ngành nghề yêu cầu phải có chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ông Lê Duy Bình, chuyên gia rà soát độc lập thuộc Công ty CP Tư vấn quản lý kinh tế Economica Việt Nam nhận định: "Các giấy phép này được ban hành rất đa dạng, phong phú về hình thức tồn tại. Rất nhiều điều kiện khắt khe với việc gia nhập thị trường của DN. Thậm chí, chẳng phải điều kiện kinh doanh mà chỉ là một thông tư, nhưng đã làm thui chột hàng ngàn ý định kinh doanh".

Cũng có muôn ngàn cách lý giải của các ngành khi đưa ra điều kiện kinh doanh như để bảo vệ lợi ích xã hội, bảo vệ môi trường, bảo vệ lợi ích của bên thứ ba và do khả năng quản lý và giám sát của cơ quan nhà nước...

Ngoài lý do trên, theo ông Bình, còn có những lý do khác như hạn chế cạnh tranh để bảo vệ cho một số ngành, DN nào đó hoặc các bộ, ngành muốn giữ vai trò gác cửa. Nhiều điều kiện còn xuất phát từ việc khó quản lý thì cấm thì ra điều kiện, đây có thể cho là biện pháp quản lý dễ nhất.

Hiệu lực đến đâu?

Với 68 điều kiện kinh doanh thuộc những ngành nghề kinh doanh do Bộ Công Thương quản lý và ban hành, bộ này đã trở thành "nhà vô địch" về ban hành "giấy phép con". Đứng thứ hai là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với con số 58.

Dưới góc độ của mình, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh lại cho rằng, cần thiết phải làm rõ hơn phương pháp luận và những căn cứ thực tiễn để có thể thuyết phục được Quốc hội, Chính phủ và nhất là các bộ ngành bỏ bớt một số điều kiện kinh doanh.

"Phải nói rất thực tế, đây là miếng đất màu mỡ để chỗ này chỗ kia có được thêm thu nhập từ việc gây phiền hà cho DN. Chúng ta thấy có giấy phép về phòng mạch, phòng khám bệnh, thế nhưng vẫn có trường hợp thẩm mỹ viện Cát Tường, khi sự việc xảy ra mới té ra cơ sở này không có giấy phép. Hay như vừa qua, có vụ cháy vũ trường Luxury, rồi cũng ngã ngửa là vũ trường không có giấy phép… Còn rất nhiều vấn đề tồn tại ở đây", ông Doanh nêu dẫn chứng.

Ông Doanh đề nghị: Phải có tiêu chuẩn ban hành giấy phép, đòi hỏi đạt được mục tiêu gì, có giấy phép cha, con, cháu thì phải giải thích thế nào là giấy phép cha? Giấy phép con, giấy phép cháu? Tuổi thọ là bao nhiêu, ban hành như thế nào… tất cả những điều đó phải làm cho chính xác hơn.

Để bảo vệ lợi ích cộng đồng thì phải làm rõ hiệu lực của biện pháp hay giấy phép đến đâu, điều này cần phải chứng minh, phải làm rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, cơ quan hậu kiểm


Gia Linh