Theo dự thảo, thay vì áp dụng một phương án cố định như trước đây, người dân tại các khu chung cư thuộc diện cải tạo sẽ được quyền lựa chọn hình thức bồi thường phù hợp với nhu cầu thực tế. Cụ thể, cư dân có thể nhận căn hộ tái định cư tại chỗ, chuyển sang khu tái định cư khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp cả nhận nhà và tiền.
Thành phố cho biết, các căn hộ tái định cư phải đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng tương đương hoặc cao hơn nơi ở cũ. Trường hợp người dân có nhu cầu nhận căn hộ diện tích lớn hơn mức được bồi thường, phần chênh lệch sẽ thanh toán theo giá kinh doanh của dự án nếu không có thỏa thuận khác với chủ đầu tư.
Dự thảo cũng ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ đối với các nhóm yếu thế như gia đình chính sách, người có công, hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật hoặc hộ gia đình đông người có diện tích nhà ở bình quân thấp.
Một nội dung khác được nhiều cư dân quan tâm là chính sách hỗ trợ nơi ở tạm trong thời gian triển khai dự án. Theo đề xuất, chủ đầu tư có trách nhiệm bố trí nhà tạm cư hoặc hỗ trợ chi phí thuê nhà cho các hộ dân phải di dời.
Thời gian hỗ trợ thuê nhà được tính theo tiến độ thực hiện dự án đã được phê duyệt nhưng tối đa không quá 3 năm. Nếu dự án chậm tiến độ vượt mốc này, toàn bộ chi phí thuê nhà phát sinh thêm sẽ do chủ đầu tư chi trả.
Ngoài ra, doanh nghiệp thực hiện dự án cũng phải thanh toán chi phí quản lý, vận hành đối với quỹ nhà tạm cư và tái định cư trong suốt thời gian người dân sử dụng.
Không chỉ hỗ trợ về chỗ ở, Hà Nội còn đề xuất nhiều cơ chế nhằm ổn định đời sống và sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng bởi quá trình cải tạo chung cư cũ.
Theo đó, các hộ kinh doanh hợp pháp có thể được hỗ trợ duy trì hoạt động buôn bán trong thời gian di dời. Người lao động bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm và giới thiệu cơ hội việc làm mới.
Dự thảo cũng mở ra khả năng hỗ trợ vay vốn ưu đãi đối với hộ gia đình, cá nhân thuộc diện di dời nhằm giúp ổn định cuộc sống hoặc phục hồi hoạt động kinh doanh sau khi tái định cư. Các mức hỗ trợ cụ thể sẽ do UBND TP. Hà Nội quy định.
Bên cạnh nhóm chính sách dành cho cư dân, thành phố cũng đưa ra nhiều ưu đãi nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia cải tạo chung cư cũ – lĩnh vực vốn gặp nhiều khó khăn trong nhiều năm qua do hiệu quả tài chính thấp và vướng mắc về quy hoạch.
Theo dự thảo, các dự án có thể được xem xét điều chỉnh tăng tầng cao, hệ số sử dụng đất hoặc bổ sung diện tích thương mại, dịch vụ và văn phòng phù hợp với quy hoạch nhằm tạo thêm nguồn thu cho nhà đầu tư.
Tuy nhiên, đối với khu vực nội đô lịch sử hoặc khu vực hạn chế gia tăng dân số, việc điều chỉnh quy hoạch vẫn phải tuân thủ yêu cầu kiểm soát dân cư, bảo tồn cảnh quan và phù hợp định hướng phát triển đô thị của thành phố.
Ngoài ra, chủ đầu tư dự án cải tạo chung cư cũ còn được đề xuất miễn tiền sử dụng đất và tiền thuê đất trong phạm vi dự án. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tái định cư cho cư dân, doanh nghiệp được khai thác phần diện tích thương mại hoặc nhà ở tăng thêm để hoàn vốn và tạo lợi nhuận.
Hà Nội kỳ vọng các cơ chế mới sẽ giúp tháo gỡ điểm nghẽn kéo dài nhiều năm trong công tác cải tạo chung cư cũ, đồng thời tạo sự đồng thuận cao hơn từ phía người dân và doanh nghiệp để đẩy nhanh tiến độ chỉnh trang đô thị.
Nam Sơn (t/h)
