UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch nghiên cứu lập Quy hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn thành phố. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để Hà Nội từng bước triển khai lại công tác cải tạo chung cư cũ theo hướng đồng bộ hơn về quy hoạch, hạ tầng và không gian sống đô thị.
Không chỉ đơn thuần là thay thế các công trình xuống cấp, kế hoạch lần này cho thấy thành phố đang hướng tới mục tiêu tái thiết toàn diện các khu dân cư cũ, gắn cải tạo nhà ở với chỉnh trang đô thị, nâng cấp hạ tầng và tổ chức lại không gian nội đô theo định hướng phát triển Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065.
Theo kế hoạch, việc nghiên cứu lập quy hoạch sẽ được triển khai tại các phường, xã có chung cư cũ trên địa bàn thành phố. Quá trình thực hiện sẽ đồng thời rà soát hiện trạng sử dụng đất, hiện trạng dân cư, kết quả kiểm định chất lượng công trình cũng như nhu cầu cải tạo, xây dựng lại tại từng khu vực cụ thể.
Đây là vấn đề được Hà Nội đặt ra nhiều năm qua nhưng quá trình triển khai thực tế vẫn gặp không ít khó khăn. Nhiều khu chung cư được xây dựng từ hàng chục năm trước hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, hạ tầng kỹ thuật quá tải, thiếu không gian sinh hoạt công cộng, trong khi mật độ dân cư ngày càng cao.
Không ít công trình hiện nay đã xuất hiện tình trạng nứt vỡ, thấm dột, hệ thống phòng cháy chữa cháy và hạ tầng kỹ thuật không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng. Tuy nhiên, việc cải tạo lại gặp nhiều vướng mắc liên quan đến quy hoạch, tái định cư, hệ số dân số, lợi ích giữa các bên và cơ chế thu hút nhà đầu tư.
Lần này, Hà Nội đặt mục tiêu nghiên cứu quy hoạch theo hướng đồng bộ hơn thay vì xử lý riêng lẻ từng tòa nhà. Các địa phương sẽ rà soát lại chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, diện tích cây xanh, tiện ích công cộng và bãi đỗ xe phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực.
Đáng chú ý, thành phố cũng nghiên cứu phương án quy gom đối với các khu chung cư cũ đơn lẻ nhằm nâng cao tính khả thi trong quá trình cải tạo và tái thiết đô thị. Đây được xem là hướng tiếp cận quan trọng bởi nhiều khu nhà cũ hiện có diện tích nhỏ, dân cư đông và rất khó triển khai độc lập nếu không tổ chức lại không gian tổng thể.
Theo yêu cầu của kế hoạch, việc lập quy hoạch phải bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và không gian đô thị; đồng thời góp phần cải thiện điều kiện nhà ở, nâng cao chất lượng sống cho người dân. Thành phố cũng ưu tiên triển khai quy hoạch tại các khu chung cư cần xử lý theo kết quả kiểm định chất lượng công trình.
Việc Hà Nội bắt đầu nghiên cứu lập quy hoạch cải tạo chung cư cũ được đánh giá là tín hiệu đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu tái thiết các khu dân cư nội đô ngày càng cấp bách. Không chỉ giải quyết vấn đề an toàn nhà ở, quá trình cải tạo còn liên quan trực tiếp đến bộ mặt đô thị, chất lượng hạ tầng và khả năng sử dụng hiệu quả quỹ đất khu vực trung tâm.
Trong định hướng phát triển đô thị mới, Hà Nội không chỉ đặt mục tiêu xây dựng lại các tòa nhà cao tầng hiện đại hơn mà còn hướng tới hình thành những khu đô thị có không gian sống chất lượng, hạ tầng đồng bộ, nhiều cây xanh và tiện ích công cộng hơn so với hiện nay.
UBND TP. Hà Nội giao các sở, ngành cùng UBND các phường, xã phối hợp triển khai thực hiện; đồng thời tăng cường công khai thông tin quy hoạch, tuyên truyền cơ chế, chính sách để tạo sự đồng thuận của người dân và thu hút thêm nguồn lực tham gia cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn Thủ đô.
Việc khởi động nghiên cứu quy hoạch lần này vì vậy không chỉ là bước chuẩn bị cho các dự án cải tạo nhà ở trong tương lai, mà còn mở ra kỳ vọng về quá trình tái thiết các khu dân cư cũ theo hướng văn minh, hiện đại và phù hợp hơn với tốc độ phát triển của Hà Nội trong nhiều thập niên tới.
Minh Thắm
