Hà Nội đang xây dựng chính sách hỗ trợ trực tiếp cho các hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện. Chính sách được kỳ vọng giảm một phần chi phí đầu tư ban đầu, khuyến khích người dân sử dụng năng lượng sạch và chủ động hơn trong nhu cầu điện tại gia đình.
Theo dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố Hà Nội, đối tượng được xem xét hỗ trợ là các hộ gia đình đáp ứng đầy đủ điều kiện, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ tại nhà ở riêng lẻ trên địa bàn Thành phố.
Mức hỗ trợ được tính theo công suất thực tế của hệ thống. Với hộ gia đình chỉ lắp điện mặt trời mái nhà, không có hệ thống lưu trữ điện, mức hỗ trợ dự kiến là 1 triệu đồng cho mỗi 1 kWp tổng công suất định mức của các tấm quang điện, nhưng tối đa không quá 3 triệu đồng cho một hộ.
Như vậy, một hộ lắp hệ thống có tổng công suất định mức từ 3 kWp trở lên có thể nhận mức hỗ trợ tối đa 3 triệu đồng nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Chính sách đáng chú ý hơn đối với các hộ đầu tư đồng bộ hệ thống lưu trữ điện. Ngoài khoản hỗ trợ dành cho điện mặt trời mái nhà, hộ gia đình được hỗ trợ thêm 1 triệu đồng cho mỗi 1 kWh tổng dung lượng của hệ thống lưu trữ, với mức tối đa không quá 3 triệu đồng.
Theo cách tính này, một hộ gia đình đáp ứng điều kiện về cả công suất điện mặt trời và dung lượng lưu trữ có thể được hỗ trợ tổng cộng tối đa 6 triệu đồng.
Việc khuyến khích lắp đặt hệ thống lưu trữ được xem là bước đi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn điện được tạo ra tại chỗ. Điện sản xuất từ các tấm quang điện có thể được tích trữ để sử dụng vào những thời điểm phù hợp với nhu cầu của gia đình, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm phát điện trong ngày.
Tuy nhiên, mức hỗ trợ thực tế không mặc nhiên ở mức tối đa. Theo dự thảo, kinh phí được xác định căn cứ vào công suất, dung lượng ghi trong tài liệu kỹ thuật của thiết bị. Khoản hỗ trợ cũng không được vượt quá chi phí thực tế hợp pháp mà hộ gia đình đã thanh toán sau khi trừ các khoản hỗ trợ khác của Nhà nước cho cùng nội dung đầu tư, nếu có.
Cùng với hỗ trợ kinh phí, Thành phố đặt ra các yêu cầu về trách nhiệm sử dụng hệ thống sau khi nhận hỗ trợ. Hộ gia đình phải cam kết khai thác, sử dụng điện mặt trời đúng mục đích trong thời gian tối thiểu 3 năm kể từ ngày nhận kinh phí.
Các hộ cũng phải chịu trách nhiệm về an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy, khả năng chịu lực của công trình và bảo vệ môi trường. Việc quản lý, thu hồi, xử lý các thiết bị sau khi hết thời gian sử dụng phải tuân thủ quy định của pháp luật, nhằm hạn chế những tác động đến môi trường khi số lượng tấm quang điện và thiết bị lưu trữ ngày càng tăng.
Thủ tục đề nghị hỗ trợ được thiết kế theo hướng thực hiện ngay tại địa bàn dân cư. Theo dự thảo, hộ gia đình nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi lắp đặt hệ thống. Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định phê duyệt và thu hồi kinh phí hỗ trợ trong các trường hợp thuộc diện phải thu hồi theo quy định.
Kinh phí thực hiện chính sách dự kiến được bố trí từ ngân sách Thành phố, thông qua hình thức bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp xã. Cách tổ chức này giúp chính quyền cơ sở trực tiếp tiếp nhận, xem xét hồ sơ và triển khai hỗ trợ đối với các hộ gia đình trên địa bàn.
Nếu được thông qua, chính sách sẽ tạo thêm động lực để người dân cân nhắc đầu tư điện mặt trời mái nhà, đặc biệt đối với những hộ có nhu cầu sử dụng điện lớn vào ban ngày hoặc có điều kiện lắp đặt hệ thống lưu trữ.
Thay vì chỉ khuyến khích người dân sử dụng năng lượng tái tạo bằng các mục tiêu chung, dự thảo đưa ra mức hỗ trợ cụ thể gắn với từng kWp điện mặt trời và từng kWh dung lượng lưu trữ. Qua đó, Hà Nội từng bước đưa việc sử dụng năng lượng sạch vào từng hộ gia đình, góp phần thúc đẩy mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ điện và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trên địa bàn.
Do chính sách hiện mới ở dạng dự thảo nghị quyết, mức hỗ trợ, điều kiện và thủ tục thực hiện sẽ được áp dụng chính thức sau khi nghị quyết được thông qua và có hiệu lực.
Minh Thắm
