UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch rà soát, xử lý những tồn tại tại 12 công trình, dự án nhà ở do các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh, có liên quan đến ông Lê Thanh Thản làm đại diện pháp luật hoặc chủ sở hữu.
Phạm vi rà soát gồm CT6 Kiến Hưng, Khu hỗn hợp Đại Thanh, Khu nhà ở Xa La, CT5 Tân Triều; các tòa VP3, VP5, VP6 Linh Đàm; các cụm HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và Khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn - Kim Lũ.
Khác với việc kiểm tra tổng thể ở cấp dự án, đợt rà soát lần này yêu cầu làm rõ hiện trạng tới từng căn hộ. Số lượng, diện tích, vị trí theo tầng và từng tòa nhà sẽ được thống kê, đối chiếu với hồ sơ pháp lý để phục vụ việc phân loại và lựa chọn phương án xử lý.
Làm rõ phần nào được tồn tại, phần nào phải xử lý
Việc rà soát được triển khai trên nhiều nhóm vấn đề, từ quy hoạch, trật tự xây dựng, đất đai đến thủ tục đầu tư và nghĩa vụ tài chính.
Sở Xây dựng Hà Nội được giao rà soát các vi phạm về quy hoạch, xây dựng tại từng công trình, dự án. Cơ sở để đánh giá gồm hồ sơ pháp lý, giấy phép xây dựng, thiết kế cơ sở, quyết định phê duyệt dự án và các kết luận thanh tra, kiểm tra đã được ban hành.
Một trong những yêu cầu quan trọng là phải xác định cụ thể hiện trạng của từng công trình, hạng mục và căn hộ, qua đó phân loại phần có thể tiếp tục tồn tại và phần không đủ điều kiện, phải thực hiện các biện pháp khắc phục.
Đối với lĩnh vực đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm rà soát quá trình giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Cơ quan này đồng thời xác định số căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận, làm rõ những trường hợp còn vướng mắc và các nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành.
Sở Tài chính kiểm tra trình tự, thủ tục đầu tư tại từng dự án; phối hợp xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính có liên quan. Việc rà soát nhằm làm rõ đầy đủ trách nhiệm tài chính của các dự án, bảo đảm xử lý đúng quy định và hạn chế nguy cơ thất thoát ngân sách Nhà nước.
Sau khi hoàn tất quá trình rà soát, từng công trình, hạng mục và căn hộ dự kiến được phân thành hai nhóm chính: phần được phép tiếp tục tồn tại và phần phải di dời, phá dỡ.
Đối với những hạng mục được xác định vi phạm nghiêm trọng hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, các biện pháp cưỡng chế, phá dỡ có thể được áp dụng theo quy định.
Không chỉ xử lý công trình vi phạm
Điểm đáng chú ý là việc giải quyết tồn tại tại 12 dự án không chỉ giới hạn ở những sai phạm về xây dựng, quy hoạch hay đất đai.
Hà Nội yêu cầu rà soát đồng thời những vấn đề liên quan trực tiếp đến điều kiện sống của cư dân như quy mô dân số, chỗ đỗ xe, trường học, công trình công cộng, cây xanh và mỹ quan đô thị.
Các vấn đề có khả năng tác động đến tính mạng và tài sản của người dân phải được ưu tiên khắc phục.
Yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt đối với các khu nhà ở đã được đưa vào sử dụng và có đông cư dân sinh sống. Việc xử lý vì vậy phải đồng thời giải quyết hai bài toán: khắc phục những tồn tại kéo dài tại dự án và hạn chế xáo trộn đối với cuộc sống của người dân.
Việc thống kê chi tiết tới từng căn hộ cũng nhằm tạo cơ sở xác định chính xác những trường hợp bị ảnh hưởng, thay vì áp dụng một phương án chung cho toàn bộ tòa nhà hoặc dự án.
Hai hướng giải quyết chỗ ở cho căn hộ phải di dời
Đối với những căn hộ được xác định phải di dời, kế hoạch đưa ra hai nhóm phương án xử lý.
Theo hướng thứ nhất, chủ đầu tư có thể bố trí chuyển các căn hộ thuộc diện phải di dời sang những dự án khác thuộc loại hình nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B.
Trong thời gian chờ nhà ở mới được xây dựng, chủ đầu tư sẽ thỏa thuận với người dân về việc hỗ trợ chi phí thuê chỗ ở khác. Phương án này nhằm bảo đảm người dân có nơi ở trong quá trình khắc phục, xử lý công trình.
Hướng thứ hai áp dụng đối với những dự án đã có quyết định khởi tố vụ án của cơ quan công an.
Sau khi xác định mức đền bù theo giá thị trường, chủ đầu tư sẽ thỏa thuận với các tổ chức, cá nhân để mua lại căn hộ, tòa nhà thuộc diện phải di dời.
Khi nhận tiền mua lại căn hộ, người dân có thể chủ động lựa chọn nhà ở xã hội trong quỹ nhà được thành phố giới thiệu. Theo phương án đề ra, các trường hợp này không phải thực hiện thủ tục bốc thăm, xác định đối tượng mà được lựa chọn mua nhà phù hợp với nhu cầu.
Cách xử lý trên cho thấy bài toán chỗ ở của cư dân được đặt song song với yêu cầu khắc phục sai phạm. Đây cũng là vấn đề cần được giải quyết thận trọng bởi nhiều căn hộ đã được người dân mua và sử dụng trong thời gian dài.
Dự kiến rà soát từng căn hộ trong tháng 10-11
Để có cơ sở pháp lý giải quyết đồng bộ những dự án tồn đọng, Hà Nội dự kiến xây dựng nghị quyết của HĐND thành phố quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với các vi phạm và dự án tồn đọng.
Dự thảo nghị quyết được đặt mục tiêu trình HĐND TP Hà Nội xem xét tại kỳ họp cuối tháng 9/2026.
Nếu nghị quyết được thông qua, trong tháng 10 và 11/2026, thành phố dự kiến bước vào giai đoạn rà soát, phân loại cụ thể từng căn hộ và từng tòa nhà tại 12 công trình, dự án.
Kết quả rà soát sẽ là căn cứ quan trọng để xác định phần công trình đủ điều kiện tồn tại, những hạng mục cần khắc phục cũng như trường hợp buộc phải di dời, phá dỡ.
Việc xử lý 12 dự án vì thế không chỉ dừng ở xác định sai phạm đã xảy ra, mà đi vào từng trường hợp cụ thể và gắn trách nhiệm của chủ đầu tư với phương án khắc phục. Với những nơi đã có đông người sinh sống, yêu cầu đặt ra là xử lý dứt điểm tồn tại nhưng đồng thời phải bảo đảm an toàn, quyền lợi chính đáng và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến cuộc sống của cư dân.
Minh Thắm
