UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 310/KH-UBND ngày 9/8/2026 về triển khai các giải pháp bảo đảm hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn năm 2026. Một trong những trọng tâm là kiểm soát các phương thức kinh doanh mới trên môi trường số, nơi hàng giả có thể được quảng bá và tiêu thụ nhanh chóng thông qua mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử.
Theo kế hoạch, Hà Nội đặt mục tiêu đến hết năm 2026 nâng cao chất lượng phát hiện, tiếp nhận, xác minh và xử lý các vụ việc vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ; tập trung vào các đường dây, ổ nhóm, kho hàng, vụ việc có quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng hoặc phát sinh trên môi trường số.
Thành phố phấn đấu 100% thông tin, hồ sơ thuộc phạm vi trách nhiệm được tiếp nhận, phân loại, xử lý hoặc chuyển đúng thẩm quyền, đúng thời hạn. Tổng số vụ việc vi phạm sở hữu trí tuệ được phát hiện, bắt giữ và xử lý trong năm 2026 cũng được đặt mục tiêu tăng ít nhất 20% so với năm 2025.
Tập trung vào livestream và kho hàng thương mại điện tử
Điểm đáng chú ý là Hà Nội yêu cầu giám sát chặt các hành vi livestream bán hàng giả trên TikTok, Facebook, Shopee và các nền tảng khác, nhất là những trường hợp có kho hàng đặt trên địa bàn.
Hoạt động này được thực hiện thường xuyên hằng tuần. Thành phố đồng thời tổ chức ít nhất 5 đợt cao điểm chuyên đề trong quý III và quý IV/2026 để đấu tranh với hàng giả, hàng hóa vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Sở Công Thương được giao chủ trì kiểm tra, kiểm soát thị trường, tập trung vào hàng hóa giả mạo nhãn hiệu tại trung tâm thương mại, chợ đầu mối, các tuyến phố kinh doanh và kho hàng thương mại điện tử. Các tổng kho, điểm tập kết hàng hóa, bưu cục chuyển phát nhanh và cơ sở kinh doanh truyền thống tại những khu vực trọng điểm cũng nằm trong diện kiểm tra.
Trong khi đó, Công an Thành phố tập trung xác minh, điều tra các vụ việc có dấu hiệu tội phạm; ưu tiên các đường dây, cơ sở sản xuất, kinh doanh hàng giả quy mô lớn và những tài khoản mạng xã hội, website được sử dụng để tổ chức hoạt động xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Việc đưa livestream, kho hàng và hoạt động giao nhận vào cùng một diện giám sát cho thấy Hà Nội đang chuyển từ cách kiểm tra đơn lẻ tại điểm bán sang theo dõi toàn bộ chuỗi kinh doanh hàng hóa trên môi trường số.
Kết nối dữ liệu, xử lý từ nguồn
Sở Khoa học và Công nghệ được giao làm cơ quan thường trực, thiết lập đầu mối tiếp nhận thông tin thông qua đường dây liên hệ, nền tảng iHanoi và các kênh hợp pháp khác. Với những vụ việc trên môi trường mạng, cơ quan này có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin chuyên môn, tài liệu xác định quyền sở hữu trí tuệ và đánh giá dấu hiệu xâm phạm để chuyển tới cơ quan có thẩm quyền hoặc các nền tảng số xem xét xử lý, ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Thành phố cũng yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và chủ sở hữu quyền. Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã, chủ thể OCOP và làng nghề được hướng dẫn tự rà soát hồ sơ sở hữu trí tuệ, đăng ký bảo hộ và chủ động cung cấp thông tin cho lực lượng thực thi.
Ở khâu xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực I tăng cường kiểm tra, giám sát hàng hóa 24/7 tại sân bay quốc tế Nội Bài và các cảng cạn ICD. Khi có căn cứ rõ ràng về hàng hóa giả mạo sở hữu trí tuệ, cơ quan hải quan có thể áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục theo quy định.
UBND các xã, phường cũng được yêu cầu rà soát, kiểm tra và xử lý hoặc chuyển xử lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn, trong đó có hành vi lợi dụng mạng xã hội và thương mại điện tử để tiêu thụ hàng vi phạm.
Với việc đồng thời kiểm soát tài khoản bán hàng, nội dung livestream, kho chứa, điểm tập kết, hệ thống giao nhận và cửa khẩu, Hà Nội hướng tới xử lý hàng giả ngay từ các mắt xích của chuỗi cung ứng, thay vì chỉ xử lý tại điểm bán cuối cùng.
Minh Thành (t/h)
