Đặt lại chuẩn cho hệ thống chợ: từ quản lý đến chất lượng vận hành
Điểm đáng chú ý của kế hoạch là yêu cầu chuẩn hóa toàn bộ hoạt động của các chợ trên địa bàn. Theo đó, 100% chợ phải được phê duyệt đầy đủ giá dịch vụ, nội quy hoạt động và phương án bố trí ngành hàng. Đây là bước đi nhằm chấm dứt tình trạng vận hành manh mún, thiếu thống nhất – một trong những nguyên nhân khiến nhiều chợ hoạt động kém hiệu quả thời gian qua.
Song song với đó, thành phố đặt ra tiêu chuẩn bắt buộc về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy và an ninh trật tự đối với toàn bộ hệ thống chợ. Việc siết chặt các điều kiện này không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn góp phần nâng cao uy tín, sức cạnh tranh của chợ truyền thống trong bối cảnh thương mại hiện đại phát triển mạnh.
Một mục tiêu mang tính “làm sạch không gian kinh doanh” cũng được nhấn mạnh là giải tỏa 100% các điểm kinh doanh tự phát, “chợ cóc”, “chợ tạm”. Đây là bài toán khó nhưng cần thiết, nhằm lập lại trật tự đô thị và tạo mặt bằng phát triển bền vững cho hệ thống chợ chính thức.
Đầu tư mạnh hạ tầng, tái phân bố mạng lưới chợ theo hướng hợp lý
Giai đoạn 2026–2030, Hà Nội dự kiến xây mới 108 chợ, trong đó có 2 chợ đầu mối quy mô lớn, đồng thời cải tạo, nâng cấp 118 chợ hiện có. Việc đầu tư không dàn trải mà hướng tới phân bổ hợp lý giữa khu vực nội đô và ngoại thành, bảo đảm người dân ở mọi khu vực đều được tiếp cận hệ thống chợ đạt chuẩn.
Các chợ mới và chợ cải tạo sẽ được thiết kế theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm điều kiện kinh doanh thuận lợi, an toàn và vệ sinh. Đặc biệt, việc hình thành các chợ đầu mối quy mô lớn được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực cung ứng hàng hóa, giảm chi phí trung gian, góp phần bình ổn thị trường.
Chuyển đổi số – “chìa khóa” nâng tầm chợ truyền thống
Một trong những điểm đột phá của kế hoạch là thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh tại chợ. Thành phố đặt mục tiêu 100% hộ kinh doanh có mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt – bước đi cụ thể nhằm thay đổi phương thức giao dịch truyền thống, tăng tính minh bạch và tiện lợi cho người mua.
Không dừng lại ở đó, ít nhất 50% hộ kinh doanh cố định sẽ có gian hàng trực tuyến, từng bước đưa hoạt động buôn bán tại chợ hòa nhập với môi trường thương mại điện tử. Mô hình “chợ số” cũng sẽ được triển khai rộng khắp, với yêu cầu mỗi phường có tối thiểu 2 chợ và mỗi xã có ít nhất 1 chợ áp dụng các giải pháp công nghệ trong quản lý và kinh doanh.
Việc kết hợp giữa không gian chợ truyền thống với nền tảng số được kỳ vọng sẽ tạo ra một mô hình thương mại linh hoạt, vừa giữ được bản sắc, vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại.
Huy động nguồn lực xã hội, nâng cao năng lực quản lý
Để hiện thực hóa các mục tiêu, thành phố xác định đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp và các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, quản lý và khai thác chợ. Cùng với đó, công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý và tiểu thương cũng được chú trọng, nhằm bảo đảm hệ thống chợ vận hành chuyên nghiệp, hiệu quả.
Việc tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát hoạt động kinh doanh sẽ giúp các cơ quan chức năng kiểm soát tốt hơn về giá cả, nguồn gốc hàng hóa và các điều kiện an toàn, từ đó tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định.
Kỳ vọng hình thành diện mạo thương mại mới
Kế hoạch phát triển và quản lý chợ giai đoạn 2026–2030 cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc tái định hình vai trò của chợ truyền thống trong đời sống đô thị. Không chỉ là nơi mua bán hàng hóa, chợ được định hướng trở thành không gian thương mại văn minh, hiện đại, an toàn và có khả năng thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới.
Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước chuyển quan trọng, giúp hệ thống chợ của Thủ đô thoát khỏi tình trạng lạc hậu, manh mún, từng bước trở thành một cấu phần năng động trong bức tranh kinh tế đô thị hiện đại.
Minh Thắm
