Sở Xây dựng Hà Nội đề nghị các doanh nghiệp cung cấp nền tảng ứng dụng rà soát, thống kê hoạt động kinh doanh vận tải thông qua ứng dụng công nghệ trên địa bàn thành phố.

Theo yêu cầu, các doanh nghiệp phải cung cấp thông tin về những đơn vị kinh doanh vận tải đang sử dụng ứng dụng do mình cung cấp, trong đó có tên đơn vị vận tải, số lượng phương tiện tham gia hoạt động và các thông tin liên quan.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải sử dụng những nền tảng khác, Sở Xây dựng yêu cầu cung cấp tên ứng dụng, trang web bán vé hoặc nền tảng công nghệ đang được sử dụng trong quá trình kinh doanh.

Việc rà soát nhằm cập nhật đầy đủ thông tin về các đơn vị, phương tiện hoạt động thông qua nền tảng số, qua đó hình thành dữ liệu tổng thể phục vụ công tác quản lý, theo dõi hoạt động kinh doanh vận tải bằng ứng dụng công nghệ trên địa bàn Hà Nội.

Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh vận tải hành khách qua nền tảng công nghệ đã trở thành một bộ phận đáng kể của thị trường vận tải đô thị. Thay vì phương thức kết nối trực tiếp giữa hành khách với đơn vị vận tải như trước, ứng dụng công nghệ hiện tham gia sâu vào quá trình kết nối chuyến đi, phân phối khách hàng và tổ chức hoạt động của đội ngũ tài xế.

Do đó, việc xác định có bao nhiêu đơn vị vận tải, bao nhiêu phương tiện đang hoạt động và thông qua nền tảng nào là cơ sở để cơ quan quản lý nắm sát quy mô của loại hình vận tải này.

Không chỉ phục vụ quản lý hoạt động vận tải, việc cập nhật dữ liệu về lực lượng tài xế công nghệ còn đáng chú ý khi vấn đề bảo đảm an sinh cho nhóm lao động trên các nền tảng số đang được đặt ra.

Theo số liệu được nêu, cả nước hiện có khoảng 200.000 lái xe công nghệ, phần lớn trong độ tuổi 25-35. Tuy nhiên, mới khoảng 7% tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Một bộ phận lớn tài xế không có hợp đồng lao động với doanh nghiệp cung cấp nền tảng, do đó khả năng tiếp cận các chính sách an sinh xã hội còn hạn chế.

Thực tế, với nhiều người, chạy xe công nghệ không còn là công việc mang tính thời vụ hay tạo thêm thu nhập mà đã trở thành nghề chính. Họ làm việc thường xuyên, thu nhập gắn trực tiếp với số chuyến và hoạt động của nền tảng. Trong khi đó, quan hệ giữa tài xế và doanh nghiệp nền tảng hiện chủ yếu được xác lập theo hình thức đối tác thay vì quan hệ lao động truyền thống.

Điều này đặt ra bài toán về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cũng như khả năng bảo đảm thu nhập khi người lao động gặp rủi ro như ốm đau, tai nạn hoặc khi hết tuổi lao động.

Trong quá trình hoàn thiện chính sách, đã có đề xuất nghiên cứu đưa lái xe công nghệ, người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và các chính sách có liên quan.

Vì vậy, dữ liệu về quy mô hoạt động của các nền tảng, doanh nghiệp vận tải và lực lượng tài xế là một trong những thông tin cần thiết để đánh giá đúng thực trạng của nhóm lao động này. Khi mô hình kinh tế nền tảng ngày càng phát triển, yêu cầu quản lý không chỉ dừng ở phương tiện và hoạt động kinh doanh vận tải mà còn liên quan đến những vấn đề phát sinh từ một lực lượng lao động có phương thức làm việc khác với quan hệ lao động truyền thống.

Đợt rà soát của Hà Nội trước mắt nhằm phục vụ công tác quản lý hoạt động kinh doanh vận tải qua ứng dụng công nghệ. Kết quả thống kê sẽ giúp cơ quan chức năng cập nhật quy mô đơn vị, phương tiện và các nền tảng đang hoạt động, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý loại hình vận tải này trên địa bàn thành phố.

Minh Thắm