Cụ thể, trong Văn bản số 12612/CHQ-GSQL, Cục Hải quan cho biết, hiện các Bộ quản lý chuyên ngành vẫn chưa ban hành danh mục hàng hóa kèm mã HS theo quy định của Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Thiếu sót này khiến cơ quan Hải quan và doanh nghiệp gặp lúng túng khi xác định các mặt hàng thuộc diện kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP). Vướng mắc tập trung nhiều ở nhóm bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, như hộp, chai, bình, đồ nhựa nhà bếp và núm vú bình sữa.
Bên cạnh đó, tình trạng một lô hàng chịu sự quản lý của nhiều Bộ đang gây lãng phí thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Theo quy định mới, nếu lô hàng có nhiều mặt hàng thuộc thẩm quyền của từ 2 đến 3 Bộ, doanh nghiệp phải xin kết quả kiểm tra từ từng cơ quan riêng biệt. Điều này không chỉ làm tăng thủ tục hành chính, mà còn kéo dài thời gian thông quan. Trước thực trạng này, cơ quan Hải quan đề xuất các cấp thẩm quyền cần thống nhất về một đầu mối kiểm tra ATTP duy nhất.
Quy định về ghi nhãn thực phẩm nhập khẩu tại Nghị định 46/2026 cũng ghi nhận nhiều điểm chưa phù hợp với thực tế sản xuất, kinh doanh. Cụ thể, nhãn hàng hóa yêu cầu phải có tên tổ chức chịu trách nhiệm và thông tin đơn vị công bố sản phẩm ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai. Tuy nhiên, doanh nghiệp thường chỉ xác định chính xác các thông tin này sau khi hoàn tất thủ tục công bố sản phẩm. Cục Hải quan kiến nghị, cần làm rõ thời điểm bắt buộc ghi nhãn để tránh gây đình trệ hàng hóa tại cửa khẩu.
Đối với nhóm thực phẩm có nguồn gốc động vật, hiện đang tồn tại sự không thống nhất giữa quy định kiểm dịch của ngành nông nghiệp và kiểm tra ATTP theo Nghị định 46. Thực tế cho thấy, nhiều địa phương chỉ thực hiện công tác kiểm dịch mà chưa triển khai kiểm tra ATTP đồng bộ, dẫn đến việc xử lý hồ sơ thông quan không đồng nhất trên phạm vi toàn quốc.
So với các nghị định trước đây, Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã thu hẹp đáng kể các trường hợp được miễn kiểm tra ATTP. Ngay cả nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất trong nước hiện vẫn phải trải qua quy trình kiểm tra trước khi đưa ra thị trường. Để giảm bớt áp lực cho các cơ quan kiểm tra và tạo điều kiện cho sản xuất, Cục Hải quan đề xuất áp dụng phương thức quản lý rủi ro dựa trên mức độ tuân thủ pháp luật của từng doanh nghiệp.
Nhằm đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu không bị gián đoạn, Cục Hải quan đã chỉ đạo toàn ngành xử lý nhanh các vướng mắc tại chỗ và liên tục gửi văn bản kiến nghị các Bộ liên quan sớm ban hành hướng dẫn chi tiết.
Cơ quan chức năng cũng đưa ra khuyến nghị đối với các doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm trong giai đoạn này như: Chủ động kiểm tra nhóm hàng hóa thuộc diện quản lý ATTP để chuẩn bị hồ sơ, nghiên cứu kỹ các yêu cầu mới về ghi nhãn để thực hiện đúng ngay từ đầu, cùng với đó là thực hiện thủ tục công bố sản phẩm trước khi đưa hàng về cảng nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi đồng thời thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất từ các Bộ quản lý chuyên ngành để điều chỉnh phương án kinh doanh phù hợp.
Thành Nam
