(THCL) _ Trách nhiệm của người đứng đầu chưa cao, lực lượng chữa cháy tại chỗ chưa phát huy hết hiệu quả, ý thức của người dân, chủ các DN về công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) còn thấp… Đó là những gì chúng ta cần nhìn nhận lại sau hàng loạt vụ cháy liên tiếp gây hậu quả nặng nề thời gian qua.

Hàng loạt vụ cháy liên tiếp xảy ra

Thời gian gần đây, trên địa bàn TP. Hà Nội đã liên tiếp xảy ra hàng loạt vụ cháy lớn, hệ lụy từ những vụ cháy, nổ này đã làm cho biết bao người, bao gia đình phải lâm vào cảnh màn trời, chiếu đất; hàng loạt cán bộ, công nhân viên không có việc làm… ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội, gây ra những thiệt hại vô cùng lớn về vật chất, tinh thần.

Có thể kể đến vụ cháy vũ trường Luxury (Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội) đêm 23/9/2014, tại hiện trường, có tới hơn 20 lượt xe của cảnh sát PCCC cùng hàng trăm chiến sỹ lần lượt được điều đến hiện trường, tại thời điểm xảy ra vụ hỏa hoạn trong quán có tới hơn 100 người. Nguyên nhân gây hỏa hoạn được xác định do chập điện trên gác của quán bar, theo ước tính, vụ hỏa hoạn gây thiệt hại hơn 10 tỷ đồng.

Vụ cháy tại lô 5E, khu đô thị Nam Trung Yên, gần Tòa nhà Keangnam (Cầu Giấy, Hà Nội) ngày 18/10, đám cháy bắt đầu bùng phát lúc 21h45 tại dãy ki-ốt gần ga ra ô tô, đối diện Trường Tiểu học Nam Trung Yên. Khi phát hiện hỏa hoạn, người thì tháo chạy khỏi nhà, người bê tủ lạnh, ti vi, điều hòa ra đường để tránh bị thiêu rụi. Thiệt hại sau vụ cháy, ước tính khoảng 5 tỷ đồng.

Sáng 19/10, suốt 10 giờ biển lửa bao trùm khu nhà kho chứa đồ gỗ và nhiều vật liệu dễ cháy tại Khu công nghiệp Quang Minh, xã Quang Minh (Mê Linh, Hà Nội). Sau vụ cháy, phần lớn tài sản trong nhà kho của Công ty Woodsland (chuyên sản xuất đồ gỗ xuất khẩu) và Công ty Nippon Express Việt Nam với tổng diện tích lên tới 12.000 m2, đã bị thiêu rụi.

Trước thực trạng nhiều vụ cháy lớn liên tiếp xảy ra, Đại tá Đoàn Việt Mạnh, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ cho biết: “Những vụ cháy xảy ra trong thời gian vừa qua là sự việc vô cùng đau xót. Nguyên nhân chủ yếu do một số người đứng đầu cơ quan, tổ chức chưa nhận thức hết trách nhiệm của mình trong công tác PCCC nên chưa chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật về PCCC, thiếu quan tâm đến việc tổ chức công tác PCCC nên vẫn còn nhiều vi phạm, thiếu sót dẫn đến nguy cơ cháy nổ tại cơ sở, khu dân cư”.

Theo Đại tá Mạnh phân tích, tình trạng cơ sở tận dụng triệt để mặt bằng cho việc sản xuất, kinh doanh, bất chấp những quy định về an toàn PCCC rất phổ biến. Các cơ sở này thường cho nhiều đơn vị thuê để làm nơi sản xuất, trữ chứa hàng hóa... với khối lượng lớn, vượt quá tải trọng thiết kế, không bảo đảm khoảng cách an toàn PCCC; nhiều đơn vị tự ý thay đổi công năng sử dụng của công trình, nhưng không báo cho cơ quan PCCC khiến nguy cơ cháy tăng cao dẫn đến cháy lớn, thiêu hủy nhiều hàng hóa, tài sản...

Phải truy cứu trách nhiệm hình sự

Trên thực tế, tất cả các vụ cháy lớn xảy ra trong thời gian qua, hầu hết là do những người đứng đầu cơ quan, tổ chức, DN chưa có ý thức chấp hành quy định của Luật PCCC. Vụ cháy quán bar Luxury và Khu đô thị Nam Trung Yên, sau khi khám nghiệm hiện trường, các cơ quan chức năng cho biết nguyên nhân gây cháy là do không chấp hành quy định về PCCC dẫn đến tình trạng chập điện, sau đó đám cháy lan rộng.

Đặc biệt, trong vụ cháy tại Công ty TNHH Việt Hà (Mê Linh, Hà Nội) ngày 18/10, đã cho thấy nhiều thiếu sót trong công tác an toàn PCCC. Bởi theo kết quả khám nghiệm hiện trường vụ việc, DN này đã không tuân thủ về quy định an toàn PCCC, như vi phạm khoảng cách giữa vật dễ cháy dẫn đến cháy lan trên diện rộng. Là kho chứa nguyên liệu dễ cháy, nhưng không có hệ thống báo cháy và chữa cháy, vách tạo màng chống cháy lan.

Với tổng diện tích gần 400 ha, theo quy định khu công nghiệp phải có ít nhất 110 đầu họng cấp nước cứu hỏa; nhưng thực tế mới chỉ có 61 họng cấp nước cứu hỏa, trong đó một số họng và áp lực nước tại một số họng chưa đạt. Và khi hỏa hoạn xảy ra, lực lượng cảnh sát PCCC đã phải dùng máy bơm tăng áp chuyên dụng và xe PCCC để dập lửa.

Đại tá, PGS. TS. Ngô Văn Xiêm, nguyên Phó hiệu trưởng Trường ĐH PCCC nhận xét: “Phải truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cơ sở chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm PCCC, không thực hiện tốt các điều kiện an toàn PCCC trong sản xuất, kinh doanh để xảy ra tình trạng cháy nổ. Bởi vai trò của lực lượng PCCC tại chỗ là hết sức quan trọng. Nếu người đứng đầu các cơ quan, tổ chức không cho cán bộ, công nhân viên thường xuyên tập huấn ý thức, kỹ năng PCCC theo quy định; không quan tâm kiểm tra định kỳ, bảo dưỡng, thay thế các trang thiết bị PCCC hư hỏng tại cơ sở là cố tình vi phạm quy định của pháp luật”

Tuấn Ngọc