Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EFTA hoàn tất đàm phán, tạo cú hích cho xuất khẩu hải sản Na Uy

Khi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EFTA có hiệu lực, cá hồi Na Uy sẽ được miễn thuế nhập khẩu ngay khi vào Việt Nam, trong khi thuế nhập khẩu đối với cá saba sẽ được cắt giảm theo lộ trình và xóa bỏ hoàn toàn sau 3 năm.

Hiện cá hồi nguyên con từ Na Uy đang chịu thuế nhập khẩu 10%, còn cá hồi phi lê chịu mức thuế 15%, trong khi nhiều nguồn cung cạnh tranh đã được hưởng ưu đãi thuế quan. Việc xóa bỏ thuế nhập khẩu được kỳ vọng sẽ tạo sân chơi bình đẳng hơn, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh của cá hồi Na Uy tại thị trường Việt Nam.

Theo bà Åshild Nakken, Giám đốc Hội đồng Hải sản Na Uy khu vực Đông Nam Á, đây là dấu mốc quan trọng đối với ngành hải sản Na Uy cũng như các đối tác tại Việt Nam. Chính sách miễn thuế sẽ giúp cá hồi Na Uy có giá cạnh tranh hơn, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận của người tiêu dùng Việt Nam. Trong bối cảnh nhu cầu đối với các sản phẩm thực phẩm lành mạnh, chất lượng cao ngày càng tăng, hai bên có nhiều cơ hội hợp tác để tạo ra giá trị bền vững cho ngành hải sản.

Việt Nam hiện giữ vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị hải sản toàn cầu khi vừa là trung tâm chế biến phục vụ nhiều thị trường châu Á và thế giới, vừa là một trong những thị trường tiêu thụ hải sản Na Uy có tốc độ tăng trưởng triển vọng nhất tại Đông Nam Á.

Đà tăng trưởng tiêu dùng được thúc đẩy bởi tầng lớp trung lưu mở rộng mạnh mẽ, hệ thống bán lẻ hiện đại (siêu thị, đại siêu thị) phát triển nhanh, nhu cầu ngày càng cao đối với thực phẩm cao cấp, cùng sự phổ biến của cá hồi Na Uy tại các chuỗi nhà hàng nổi tiếng và trong bữa ăn gia đình.

Năm 2025, Na Uy xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang Việt Nam đạt giá trị 6,2 tỷ NOK, trong đó hải sản chiếm 58% tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa, với sản lượng 66.000 tấn, trị giá 3,2 tỷ NOK. Cá hồi Na Uy đạt 21.300 tấn, trị giá 1 tỷ NOK, riêng cá hồi Na Uy tươi dẫn đầu đà tăng trưởng với sản lượng xuất khẩu tăng 40%, đạt khoảng 7.900 tấn.

Hiệp định cũng được kỳ vọng mang lại lợi ích cho các nhà nhập khẩu, nhà phân phối, nhà bán lẻ và nhà hàng, nhờ khả năng hoạch định kế hoạch kinh doanh dài hạn tốt hơn, hỗ trợ tăng trưởng ngành hàng và khuyến khích đầu tư nhiều hơn vào lĩnh vực này. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hải sản Na Uy đã có mặt tại Việt Nam, và bức tranh thương mại được kỳ vọng sẽ tạo thêm nhiều cơ hội hợp tác mới giữa doanh nghiệp.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, việc gia tăng khả năng tiếp cận hải sản Na Uy có thể củng cố vai trò này của Việt Nam, khi nguồn cung dồi dào hơn cho hoạt động chế biến và tái xuất khẩu giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị hải sản toàn cầu, đồng thời tạo thêm việc làm, mở ra cơ hội phát triển kỹ năng và nâng cấp bền vững cho toàn ngành.

Khi hải sản Na Uy trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam, việc duy trì niềm tin vào hải sản từ nguồn gốc Na Uy đối với người tiêu dùng vẫn là yếu tố then chốt. Hải sản mang thương hiệu Seafood from Norway được biết đến trên toàn cầu nhờ nguồn gốc từ vùng biển lạnh, chất lượng ổn định, độ tươi sống, khả năng truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt.

Bà Åshild Nakken cho biết: “ Hiệp định mở ra những cơ hội thương mại mới, nhưng thành công lâu dài vẫn sẽ tiếp tục phụ thuộc vào chất lượng, niềm tin và các mối quan hệ hợp tác bền chặt. Cùng các đối tác Việt Nam, chúng tôi mong muốn tiếp tục truyền cảm hứng về hải sản Na Uy, góp phần nâng cao hiểu biết và gia tăng sự yêu thích của người tiêu dùng đối với hải sản Na Uy, đặc biệt là cá hồi Na Uy.”

Hội đồng Hải sản Na Uy cũng hoan nghênh sự hợp tác tích cực giữa Việt Nam và các nước EFTA trong suốt quá trình đàm phán, và kỳ vọng sẽ tiếp tục đồng hành cùng các đối tác Việt Nam trong quá trình triển khai hiệp định.

Tú Quyên