THCL Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) sẽ chính thức thành lập vào cuối năm nay. Việt Nam cũng đang đẩy nhanh tiến trình đàm phán để có thể sớm kết thúc việc ký kết Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) và các Hiệp định thương mại tự do.

Chính sách thuế của Việt Nam đã thay đổi và sẽ cần thay đổi như thế nào khi tham gia và thực hiện tốt cam kết trong AEC là vấn đề luôn được đưa ra bàn luận.

Từ chính sách…

Bối cảnh hội nhập đang đặt ra những áp lực không nhỏ đối với nền kinh tế và cộng đồng DN Việt Nam. Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách và giải pháp nhằm trợ giúp DN vượt qua khó khăn, tận dụng tốt các cơ hội từ hội nhập, trong đó có các giải pháp về thuế.

Tính đến nay, mức độ tự do hóa trong khu vực ASEAN đạt tỷ lệ cao nhất với khoảng 75% số dòng thuế nhập khẩu đã được cắt giảm xuống mức 0%. Bên cạnh đó, việc gia nhập AEC đòi hỏi cắt giảm thuế quan nhanh hơn và rộng hơn, các dòng thuế đã cam kết trong AFTA sẽ về mức 0% sớm hơn mà không nhất thiết phải đợi đến năm 2018. Đối với các mặt hàng chưa có cam kết xóa bỏ thuế thì nay cũng phải đưa vào cam kết cắt giảm.

Riêng 2 nhóm hàng được loại trừ nghĩa vụ xóa bỏ thuế quan, gồm: Các mặt hàng an ninh quốc phòng hoặc ảnh hưởng tới sức khỏe; các mặt hàng nông nghiệp nhạy cảm được duy trì mức thuế thấp 5%.

Ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế DN lớn (Tổng cục Thuế) cho hay: Những vấn đề DN quan tâm nhất là mức động viên về thuế suất, quy định về các chi phí được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế và các quy định về ưu đãi thuế. Cả 3 nội dung này đã được Bộ Tài chính trình Chính phủ, trình Quốc hội thông qua.

Cụ thể, thuế thu nhập DN đã được điều chỉnh từ 25% xuống còn 22% từ năm 2014 và từ năm 2016 mức thuế suất phổ thông được hạ xuống 20%. Riêng các DNNVV (doanh thu từ 20 tỷ đồng/năm trở xuống) được ưu tiên áp mức thuế 20% ngay từ nửa cuối năm 2013.

Đây là mức thuế có tính cạnh tranh cao so với các nước trên thế giới và khu vực AEC. Bên cạnh đó, DN được ưu đãi và bảo hộ đầu tư theo Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần mà Việt Nam đã ký kết với các nước.

Theo ông Phụng, điểm nhấn chú ý nhất trong chính sách thuế từ năm 2015 trở đi là gỡ bỏ hoàn toàn giới hạn đối với khoản chi về quảng cáo, tiếp thị, phát triển thị trường. Việc bãi bỏ quy định khống chế tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập tính thuế thu nhập DN đối với chi quảng cáo, khuyến mại khiến DN như trút bỏ được “gánh nặng” lo lắng, chờ đợi bấy lâu nay.

… đến hành động cụ thể

Về ưu đãi thuế thu nhập DN, theo ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế (Bộ Tài chính) thì có 3 nội dung mới mà DN được hưởng lợi từ năm 2015. Thứ nhất, bổ sung quy định về đối tượng, khoản thu nhập được hưởng ưu đãi thuế thu nhập DN trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Thứ hai, bổ sung vào diện đối tượng được hưởng ưu đãi thuế ở mức cao nhất (thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm, miễn thuế trong 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo) đối với dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, nếu đáp ứng tiêu chí. Thứ ba, bổ sung vào diện đối tượng được hưởng ưu đãi thuế ở mức cao nhất đối với dự án sản xuất có quy mô lớn, có tác động lan tỏa trong việc giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng miền và cả nước…

Ngoài ra, các quy định mới về thuế giá trị gia tăng cũng tạo thuận lợi cho nông nghiệp và DN xuất khẩu, sản xuất kinh doanh mặt hàng nông sản, giúp DN tiết giảm chi phí về vốn tiếp tục được áp dụng trong năm 2015…

Theo các chuyên gia, việc ban hành các chính sách thuế tiếp sức cho DN có ý nghĩa quan trọng, nhưng làm thế nào để đưa các chính sách này vào cuộc sống, qua đó tiếp sức cho DN có ý nghĩa quan trọng không kém.

Đoàn Huế (Thương hiệu & Công luận)