Dòng vốn quốc tế không chỉ mang ý nghĩa tài chính
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành một trong những động lực quan trọng giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều thập kỷ qua. Từ việc ban hành Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987, mở rộng quan hệ với các định chế tài chính quốc tế, gia nhập ASEAN, WTO đến việc tham gia hàng loạt hiệp định thương mại tự do, Việt Nam từng bước gắn kết sâu hơn với kinh tế thế giới.
Đến nay, Việt Nam đã tham gia 19 hiệp định thương mại tự do (FTA), ký kết 81 hiệp định tránh đánh thuế hai lần, 60 hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư cùng nhiều thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực tài chính, hải quan và thuế.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, những cam kết quốc tế này không chỉ tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định mà còn góp phần đưa đầu tư nước ngoài và thương mại quốc tế trở thành hai động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đẩy nhanh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dòng vốn quốc tế hiện không còn đơn thuần là nguồn lực tài chính mà còn mang theo công nghệ, tri thức quản trị và các tiêu chuẩn phát triển mới.
Do đó, mục tiêu của hội nhập tài chính giai đoạn tới không chỉ là tăng quy mô vốn đầu tư mà phải hướng tới nâng cao năng lực nội sinh, cải thiện chất lượng tăng trưởng và tăng sức chống chịu của nền kinh tế.
Thị trường vốn trở thành “cửa ngõ” hút nguồn lực quốc tế
Một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao khả năng thu hút vốn là sự phát triển của thị trường tài chính.
Theo Bộ Tài chính, đến cuối năm 2026, nợ công của Việt Nam dự kiến ở mức khoảng 35-36% GDP, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng cho phép, tạo dư địa cho chính sách tài khóa hỗ trợ phát triển.
Trong khi đó, thị trường cổ phiếu hiện đạt quy mô khoảng 82,3% GDP và thị trường trái phiếu doanh nghiệp tương đương 22,1% GDP, từng bước trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế.
Đáng chú ý, việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra cơ hội tiếp cận các dòng vốn đầu tư quy mô lớn từ quốc tế.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, để tận dụng cơ hội này, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch, cải thiện quản trị doanh nghiệp và phát triển cân bằng các cấu phần của thị trường vốn.
Việc mở rộng sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức, định chế tài chính nước ngoài và tăng cường giám sát rủi ro cũng sẽ giúp thị trường tài chính Việt Nam tiệm cận hơn với các chuẩn mực quốc tế.
Chuyển trọng tâm từ thu hút vốn sang tiếp nhận công nghệ
Một điểm đáng chú ý trong định hướng hội nhập tài chính giai đoạn mới là sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với đầu tư nước ngoài.
Nếu trước đây, mục tiêu chính là bổ sung nguồn vốn cho nền kinh tế thì hiện nay, Việt Nam hướng tới lựa chọn các dự án có công nghệ cao, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo tinh thần của Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, hiệu quả của dòng vốn FDI sẽ không chỉ được đo bằng quy mô đăng ký hay giải ngân, mà còn ở mức độ chuyển giao công nghệ, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước và khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các cơ chế hỗ trợ đầu tư, trong đó có Quỹ Hỗ trợ đầu tư theo Nghị định 182/2024/NĐ-CP, sẽ tiếp tục được triển khai nhằm thu hút các tập đoàn chiến lược, doanh nghiệp sở hữu công nghệ nguồn và trung tâm nghiên cứu phát triển.
Song song với đó, ngành Tài chính cũng đặt mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech), dữ liệu và an ninh mạng, qua đó nâng cao khả năng kết nối của hệ thống tài chính Việt Nam với thị trường toàn cầu.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trong giai đoạn phát triển mới, hội nhập tài chính không chỉ nhằm huy động nguồn lực bên ngoài mà còn phải trở thành động lực thúc đẩy cải cách thể chế, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế và nâng cao vị thế tài chính quốc gia.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc chất lượng của dòng vốn, năng lực hấp thụ công nghệ và mức độ tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu sẽ là những thước đo quan trọng đối với hiệu quả hội nhập của Việt Nam trong những năm tới.
Nam Sơn (t/h)
