Lãi suất thực tế cao hơn nhiều mức công bố
Nếu chỉ nhìn vào bảng lãi suất niêm yết, thị trường tiền gửi có vẻ khá ổn định khi phần lớn ngân hàng vẫn duy trì lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng quanh mức 6,5-7,5%/năm. Một số ngân hàng quy mô nhỏ niêm yết cao hơn, nhưng mức phổ biến vẫn thấp hơn đáng kể so với những gì khách hàng thực tế có thể nhận được.
Khảo sát tại nhiều ngân hàng cho thấy, các chương trình lãi suất cộng thêm đang được triển khai dưới nhiều hình thức như ưu đãi dành cho khách hàng mới, gửi tiền trực tuyến, sử dụng mã giới thiệu của nhân viên hoặc tham gia các gói dịch vụ tài chính. Nhờ đó, mức sinh lời thực tế đối với nhiều khoản tiền gửi đã tăng lên vùng 8,5-9%/năm, thậm chí cao hơn đối với khách hàng có giá trị tiền gửi lớn.
Không chỉ các ngân hàng quy mô nhỏ, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần cũng triển khai chính sách lãi suất linh hoạt nhằm giữ chân khách hàng và mở rộng nguồn vốn huy động trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng nhanh.
Sự chênh lệch giữa lãi suất niêm yết và lãi suất thực tế cho thấy cuộc cạnh tranh hiện nay không còn diễn ra công khai trên bảng biểu mà chuyển sang các chương trình chăm sóc khách hàng và cơ chế thỏa thuận linh hoạt.
Áp lực thanh khoản khiến cuộc đua chưa thể hạ nhiệt
Đằng sau làn sóng ưu đãi lãi suất là áp lực cân đối nguồn vốn ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng.
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến giữa tháng 6/2026, tín dụng toàn nền kinh tế tăng 6,38%, trong khi huy động vốn mới tăng khoảng 4,3%. Khoảng cách này khiến nhiều tổ chức tín dụng phải tiếp tục đẩy mạnh huy động để đáp ứng nhu cầu cho vay trong nửa cuối năm.
Áp lực không chỉ đến từ nhu cầu tín dụng mà còn xuất phát từ lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn quản trị thanh khoản theo Basel III. Theo đánh giá của VIS Rating, các quy định mới về quản lý nguồn vốn sẽ buộc ngân hàng tăng tỷ trọng tiền gửi ổn định từ khách hàng thay vì phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng hoặc các kênh huy động ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, việc cạnh tranh lãi suất được xem là giải pháp nhanh nhất để bổ sung nguồn vốn, đặc biệt đối với các ngân hàng đang mở rộng tín dụng trung và dài hạn.
Các chuyên gia cho rằng mặt bằng lãi suất huy động nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao trong những tháng tới. Khả năng giảm lãi suất sẽ phụ thuộc vào tốc độ cải thiện nguồn vốn huy động, diễn biến dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng như các yếu tố bên ngoài như giá dầu, tỷ giá và tình hình địa chính trị.
Nhìn chung, dù bảng lãi suất niêm yết chưa có nhiều thay đổi, thị trường tiền gửi đang chứng kiến một cuộc cạnh tranh quyết liệt hơn ở phía sau quầy giao dịch. Điều này cho thấy nhu cầu vốn của các ngân hàng vẫn rất lớn và mặt bằng lãi suất huy động khó có thể sớm giảm mạnh trong ngắn hạn.
Minh Thành (t/h)
