Theo số liệu từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), hoạt động phát hành trái phiếu của các ngân hàng đã tăng tốc rõ rệt trong tháng 6/2026. Không chỉ quy mô phát hành được mở rộng, lãi suất chào bán cũng tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước, nhiều lô trái phiếu đã tiến sát ngưỡng 10%/năm.
Đáng chú ý, nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ đang dẫn đầu về mức lãi suất. VietBank phát hành hai lô trái phiếu với tổng giá trị 1.500 tỷ đồng, áp dụng lãi suất thả nổi lên tới 9,7%/năm. Ngân hàng Bảo Việt cũng huy động 2.000 tỷ đồng với lãi suất 9,63%/năm, trong khi TPBank liên tiếp phát hành nhiều lô trái phiếu có lãi suất dao động từ 9% đến 9,4%/năm – cao hơn đáng kể so với mức ghi nhận trong năm 2025.
Ở nhóm ngân hàng có quy mô lớn hơn, lãi suất phát hành tuy thấp hơn nhưng vẫn tăng mạnh so với các năm trước. MB, Techcombank, VPBank và Vietcombank đều triển khai các đợt huy động mới với mức lãi suất phổ biến từ 8% đến 8,7%/năm. Đáng chú ý, Vietcombank – ngân hàng vốn có chi phí huy động thuộc nhóm thấp nhất hệ thống – cũng phát hành trái phiếu với lãi suất cố định lên tới 8%/năm, cao hơn khoảng 2 điểm phần trăm so với các đợt phát hành trong năm trước.
Phản ánh nhu cầu vốn ngày càng lớn
Theo các chuyên gia, việc các ngân hàng đồng loạt nâng lãi suất trái phiếu không đồng nghĩa với cuộc đua lãi suất trên thị trường tiền gửi, mà chủ yếu phản ánh nhu cầu bổ sung nguồn vốn có kỳ hạn dài để đáp ứng tốc độ tăng trưởng tín dụng cũng như các yêu cầu về an toàn vốn.
Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, phát hành trái phiếu trở thành một trong những kênh quan trọng giúp các ngân hàng cân đối cơ cấu nguồn vốn, đặc biệt là vốn trung và dài hạn. Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng cũng cần tăng vốn cấp 2 nhằm đáp ứng các quy định về hệ số an toàn vốn theo chuẩn quản trị mới.
Một điểm đáng chú ý là sự khác biệt trong chiến lược phát hành giữa các nhóm ngân hàng. Các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ chủ yếu sử dụng lãi suất thả nổi với biên độ cao để tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Trong khi đó, nhiều ngân hàng lớn lựa chọn lãi suất cố định, chấp nhận "khóa" chi phí vốn ở mức cao trong nhiều năm để chủ động kế hoạch tài chính.
Trái phiếu ngân hàng tiếp tục hút dòng tiền
Không chỉ hấp dẫn nhờ mức lãi suất cao hơn tiền gửi cùng kỳ hạn, trái phiếu ngân hàng còn được đánh giá có mức độ rủi ro thấp hơn so với nhiều loại trái phiếu doanh nghiệp khác. Đây là lý do sản phẩm này tiếp tục thu hút sự quan tâm của các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm và nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro thận trọng.
Theo nhận định của FiinRatings, nhu cầu phát hành trái phiếu của các ngân hàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm 2026. Hàng loạt ngân hàng đã công bố kế hoạch huy động quy mô lớn, trong đó BIDV dự kiến phát hành khoảng 41.000 tỷ đồng trái phiếu, VPBank khoảng 30.000 tỷ đồng và Sacombank khoảng 20.000 tỷ đồng.
Các chuyên gia cho rằng, khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn chưa sớm thu hẹp sẽ khiến nhu cầu bổ sung nguồn vốn tiếp tục gia tăng. Đồng thời, việc đáp ứng các yêu cầu về vốn tự có cũng tạo thêm động lực để các ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu trong thời gian tới.
Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất phát hành tăng cao cũng đặt ra thách thức đối với hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng. Theo đánh giá của Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), chi phí huy động vốn gia tăng sẽ tạo áp lực lên biên lãi ròng (NIM), nhất là khi lãi suất cho vay khó tăng tương ứng do mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và sức ép cạnh tranh trên thị trường tín dụng.
Trong bối cảnh đó, các ngân hàng sẽ phải cân đối giữa mục tiêu mở rộng tín dụng, bảo đảm các tỷ lệ an toàn vốn và kiểm soát chi phí huy động. Xu hướng phát hành trái phiếu với lãi suất cao vì vậy được dự báo vẫn sẽ tiếp diễn trong những tháng cuối năm, nhưng hiệu quả sử dụng nguồn vốn huy động mới sẽ là yếu tố quyết định khả năng duy trì lợi nhuận của từng ngân hàng.
Minh Thành (t/h)
