Theo kết quả Điều tra xu hướng kinh doanh quý III/2026 do Vụ Dự báo, Thống kê (Ngân hàng Nhà nước) thực hiện đối với toàn bộ các tổ chức tín dụng (TCTD) và chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, nhu cầu sử dụng các dịch vụ ngân hàng tiếp tục cải thiện trong quý II. Trong đó, tín dụng vẫn là lĩnh vực ghi nhận mức tăng mạnh nhất, vượt xa tốc độ tăng của nhu cầu gửi tiền và thanh toán.
Điểm đáng chú ý nhất của cuộc khảo sát là lần đầu tiên nhu cầu vay vốn từ khối doanh nghiệp được các TCTD đánh giá cao hơn nhóm khách hàng cá nhân. Theo các ngân hàng, xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì trong quý III cũng như đến hết năm 2026, khi doanh nghiệp gia tăng nhu cầu bổ sung vốn phục vụ sản xuất, mở rộng đầu tư và triển khai các dự án mới.
Song song với sự gia tăng nhu cầu tín dụng, thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn được đánh giá ở trạng thái tích cực. Mặc dù có thu hẹp nhẹ so với quý trước, phần lớn TCTD vẫn cho rằng nguồn vốn khả dụng đủ đáp ứng nhu cầu cho vay và kỳ vọng điều kiện thanh khoản sẽ tiếp tục cải thiện trong thời gian tới.
Tăng trưởng vẫn tích cực nhưng các ngân hàng thận trọng hơn
Dù triển vọng tín dụng được đánh giá khả quan, các tổ chức tín dụng đã điều chỉnh giảm kỳ vọng về tốc độ tăng trưởng của cả huy động vốn và dư nợ cho vay trong năm 2026.
Theo kết quả khảo sát, mức tăng trưởng huy động vốn cả năm hiện được dự báo khoảng 14,3%, thấp hơn so với kỳ khảo sát trước. Dự báo tăng trưởng tín dụng cũng được điều chỉnh xuống khoảng 14,5%. Tuy nhiên, trong riêng quý III, các ngân hàng vẫn kỳ vọng cả huy động và tín dụng sẽ tăng bình quân trên 4%, cho thấy niềm tin vào khả năng mở rộng hoạt động kinh doanh vẫn được duy trì.
Một điểm đáng chú ý khác là cơ cấu dòng vốn đang có sự thay đổi. Các ngân hàng dự báo nguồn vốn huy động ngắn hạn sẽ tiếp tục tăng nhanh hơn nguồn vốn dài hạn. Ngược lại, ở chiều cho vay, tín dụng trung và dài hạn được kỳ vọng tăng trưởng mạnh hơn tín dụng ngắn hạn.
Theo đánh giá của các TCTD, xu hướng này phản ánh việc dòng vốn đang được ưu tiên cho các dự án đầu tư dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, hạ tầng và tài sản cố định, phù hợp với định hướng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng cũng đi kèm áp lực kiểm soát rủi ro. Nhiều ngân hàng cho rằng mức độ rủi ro của khách hàng vẫn tiếp tục tăng trong năm 2026, dù tốc độ gia tăng được dự báo sẽ chậm hơn trong các quý tới. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa được xem là nhóm khách hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với các phân khúc còn lại.
Để bù đắp chi phí rủi ro, một số TCTD cho biết đã điều chỉnh tăng nhẹ giá các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng, bao gồm lãi suất biên và các loại phí dịch vụ.
Ngành ngân hàng vẫn lạc quan về triển vọng kinh doanh
Bên cạnh diễn biến của tín dụng, khảo sát cũng cho thấy triển vọng hoạt động của ngành ngân hàng tiếp tục được đánh giá tích cực.
Các TCTD nhận định kết quả kinh doanh và lợi nhuận trước thuế trong quý II đều cải thiện so với quý trước, dù chưa đạt như kỳ vọng đặt ra đầu năm. Đối với cả năm 2026, hơn 84% số đơn vị tham gia khảo sát dự báo lợi nhuận sẽ tiếp tục tăng trưởng so với năm trước. Chỉ một tỷ lệ nhỏ cho rằng lợi nhuận có thể suy giảm hoặc đi ngang.
Chất lượng tín dụng cũng được kỳ vọng cải thiện khi tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống tiếp tục xu hướng giảm, dù tốc độ xử lý nợ trong quý II chưa thật sự mạnh. Các ngân hàng tin rằng tình hình sẽ khả quan hơn trong quý III khi hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp dần phục hồi.
Khảo sát cũng ghi nhận tín hiệu tích cực trên thị trường lao động ngành ngân hàng. Tỷ lệ tổ chức tín dụng thiếu hụt nhân sự đã giảm so với đầu năm. Gần 44% ngân hàng cho biết đã tuyển thêm lao động trong quý II và khoảng một nửa số đơn vị dự kiến tiếp tục mở rộng tuyển dụng trong thời gian còn lại của năm nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển hoạt động kinh doanh.
Kết quả khảo sát cho thấy dù các ngân hàng đã thận trọng hơn trong dự báo tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, niềm tin vào triển vọng phục hồi của nền kinh tế vẫn được duy trì. Việc nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp vượt nhóm khách hàng cá nhân được xem là tín hiệu cho thấy dòng vốn đang dịch chuyển rõ nét vào khu vực sản xuất, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
Minh Thành (t/h)
