Tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn phát đi thông điệp điều hành đáng chú ý khi nhấn mạnh chính sách tiền tệ không còn chỉ đóng vai trò "chiếc neo" giữ ổn định kinh tế vĩ mô mà phải chủ động tạo động lực cho tăng trưởng.
Trong bối cảnh cả nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hệ thống ngân hàng được đặt trước yêu cầu vừa mở rộng tín dụng để hỗ trợ nền kinh tế, vừa bảo đảm chất lượng dòng vốn và an toàn hệ thống.
Tín dụng tăng hơn 1,4 triệu tỷ đồng, 77% vốn chảy vào sản xuất kinh doanh
Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến ngày 29/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025. Chỉ trong nửa đầu năm, gần 1,44 triệu tỷ đồng đã được bổ sung vào nền kinh tế thông qua kênh tín dụng.
Đáng chú ý, khoảng 77% tổng dư nợ hiện tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cao. Đây được xem là tín hiệu cho thấy dòng vốn đang tiếp tục được định hướng vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng và thúc đẩy tăng trưởng.
Tại buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước mới đây, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao đóng góp của tín dụng đối với kết quả tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý cơ quan quản lý cần tiếp tục có giải pháp đưa dòng vốn vào khu vực sản xuất thực chất, kiểm soát chặt tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát vẫn là những mục tiêu xuyên suốt, cần được thực hiện song hành với yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng.
Ngân hàng Nhà nước không nới lỏng đại trà, ưu tiên "nới lỏng kỹ thuật"
Dù quy mô tín dụng tăng mạnh, các chuyên gia của SSI Research cho rằng điều này không đồng nghĩa với việc Ngân hàng Nhà nước đang thực hiện một chu kỳ nới lỏng tiền tệ trên diện rộng.
Theo SSI Research, dư địa điều hành hiện chịu nhiều sức ép từ lạm phát, tỷ giá và quy mô dự trữ ngoại hối. Những yếu tố này khiến cơ quan quản lý khó có thể bơm tiền mạnh như các giai đoạn trước mà phải lựa chọn phương án điều hành linh hoạt hơn.
Thay vì nới lỏng tổng thể, Ngân hàng Nhà nước đang áp dụng các biện pháp mang tính kỹ thuật nhằm hỗ trợ khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng.
Trong đó, đáng chú ý là việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%, đồng thời mở rộng tỷ trọng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) lên 20%.
Theo đánh giá của SSI Research, các điều chỉnh này giúp giảm áp lực huy động vốn, qua đó góp phần ổn định chi phí vốn và tạo điều kiện để các ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay.
Song song với đó, Ngân hàng Nhà nước vẫn duy trì mặt bằng lãi suất điều hành ở mức thấp và liên tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, giảm lãi suất đối với các khoản vay mới nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn thuận lợi hơn.
"Van xả" tăng trưởng không nằm ở tiền tệ mà ở chính sách tài khóa
Theo SSI Research, mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 8-10% trong năm 2026 sẽ rất khó đạt được nếu chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng.
Báo cáo phân tích cho thấy khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và tốc độ tăng tiền gửi đang tiếp tục nới rộng, tiệm cận mức cao nhất trong lịch sử. Điều này phản ánh khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực ngày càng lớn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn tăng nhanh.
Các chuyên gia cho rằng về dài hạn, Việt Nam cần phát triển mạnh hơn thị trường vốn để chia sẻ gánh nặng cung ứng vốn với hệ thống ngân hàng, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng.
Một điểm đáng chú ý khác được SSI Research nhấn mạnh là thanh khoản của hệ thống ngân hàng hiện không phải vấn đề lớn. Điểm nghẽn nằm ở tốc độ luân chuyển dòng tiền trong nền kinh tế.
Theo đó, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn chậm khi đến giữa năm mới đạt khoảng 35,5% kế hoạch, thấp hơn cùng kỳ năm trước. Điều này khiến một lượng lớn nguồn vốn vẫn nằm tại Kho bạc Nhà nước thay vì được đưa vào nền kinh tế thông qua các dự án đầu tư, thanh toán cho nhà thầu và người lao động, từ đó quay trở lại hệ thống ngân hàng dưới dạng tiền gửi.
SSI Research nhận định, "van xả" của tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay không nằm ở việc tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ mà nằm ở việc đẩy nhanh thực thi chính sách tài khóa, đặc biệt là giải ngân đầu tư công.
Nếu tiến độ giải ngân không được cải thiện, thanh khoản dù dồi dào cũng khó chuyển hóa thành tăng trưởng thực chất, trong khi việc tiếp tục mở rộng tín dụng sẽ khiến chi phí vốn của nền kinh tế ngày càng lớn và tạo thêm áp lực đối với hệ thống ngân hàng.
Phương Thảo (t/h)
