Đưa pháp luật đến gần người dân
Công tác TGPL tại Lâm Đồng đang được triển khai đồng bộ, góp phần đưa pháp luật đến gần người dân và hỗ trợ hiệu quả cho các nhóm yếu thế, doanh nghiệp.
Trong năm 2025, Trung tâm đã tiếp nhận và xử lý 1.161 vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó 507 vụ đã hoàn thành. Nhiều nhóm yếu thế được thụ hưởng, gồm: 106 người dân tộc thiểu số, 77 trẻ em, 12 người có công, 20 người thuộc hộ nghèo và đặc biệt có 258 người trong độ tuổi 16 - 18 bị buộc tội được hỗ trợ kịp thời.
Tại các phường Xuân Hương - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt và các xã Hiệp Thạnh, Lạc Dương, thời gian qua, nhiều hội nghị phổ biến kiến thức pháp luật đã được ngành Tư pháp tổ chức, thu hút sự tham gia của người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng yếu thế.
Các báo cáo viên giới thiệu những nội dung cốt lõi của Luật Trợ giúp pháp lý, bao gồm quyền và nghĩa vụ của người được trợ giúp, các hình thức hỗ trợ như tư vấn, đại diện ngoài tố tụng, tham gia bào chữa và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Các tình huống pháp lý thực tế được lồng ghép vào nội dung trình bày, giúp người dân dễ hiểu, dễ áp dụng. Hội nghị cũng cung cấp thông tin về đầu mối tiếp nhận yêu cầu TGPL, giúp người dân chủ động tìm đến khi cần hỗ trợ.
Song song đó, một lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ năng TGPL cho người chưa thành niên được tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng thời gian gần đây. Lớp tập huấn có sự tham gia của TGPL, luật sư và cán bộ chuyên môn từ nhiều tỉnh, thành.
Những năm qua, công tác TGPL trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng được xác định là một nhiệm vụ chính trị – pháp lý quan trọng, gắn chặt với mục tiêu bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp. Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh cùng các chi nhánh đã chủ động “đi tận thôn, buôn”, tổ chức nhiều đợt TGPL lưu động tại các xã vùng khó khăn, khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, giúp người dân tiếp cận pháp luật một cách trực tiếp, dễ hiểu và kịp thời.
Tại đây, học viên được trang bị các kỹ năng như giao tiếp, nghiên cứu hồ sơ, thu thập chứng cứ và xử lý tình huống trong tố tụng liên quan đến trẻ em. Những chia sẻ về khó khăn thực tiễn giúp học viên củng cố năng lực, nâng cao trách nhiệm trong việc bảo vệ quyền lợi của nhóm đối tượng đặc thù này.
Thông qua các buổi tư vấn, người dân được giải đáp vướng mắc liên quan đến đất đai, hôn nhân và gia đình, chính sách xã hội, khiếu nại – tố cáo, cũng như được hướng dẫn thủ tục khởi kiện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp trước cơ quan có thẩm quyền. Cách làm này đã góp phần khắc phục tình trạng “ngại luật”, “xa luật” vốn tồn tại ở nhiều địa bàn nông thôn, miền núi.
Đa dạng hóa hình thức trợ giúp pháp lý
Không chỉ dừng lại ở TGPL trực tiếp, Lâm Đồng còn chú trọng đổi mới phương thức tiếp cận. Việc kết hợp TGPL với các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; ứng dụng công nghệ thông tin trong tư vấn qua điện thoại, mạng xã hội, cổng thông tin điện tử…,đã giúp mở rộng đối tượng thụ hưởng, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.
Thực hiện Luật Trợ giúp pháp lý 2017, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều kế hoạch quan trọng, tạo hành lang pháp lý thống nhất.
Đáng chú ý, theo chủ trương tinh gọn bộ máy, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lâm Đồng được sắp xếp trên cơ sở các địa bàn cũ, hiện đang hoàn thiện tổ chức để phù hợp với mô hình mới.
Trong lĩnh vực tuyên truyền pháp luật, Trung tâm phối hợp cơ quan báo chí xây dựng 4 tiểu phẩm pháp luật, cấp phát 32 bảng thông tin danh sách trợ giúp viên pháp lý và tổ chức 4 cuộc truyền thông kết hợp tư vấn pháp luật tại địa phương. Những hoạt động này góp phần giúp người dân dễ tiếp cận thông tin và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ.
Trong hoạt động tố tụng, Hội đồng phối hợp liên ngành thường xuyên rà soát, kiểm tra và đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan. Riêng năm 2025, Trung tâm đã tham gia 314 vụ việc tố tụng, thực hiện bào chữa và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người được trợ giúp. Danh sách trợ giúp viên, lịch trực tại Tòa án và cơ quan điều tra cũng được công bố công khai nhằm đảm bảo tính minh bạch.
Tỉnh Lâm Đồng đồng thời đầu tư thiết bị phục vụ phiên tòa trực tuyến theo quy định mới, nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý trong bối cảnh số hóa hoạt động tư pháp. Hệ thống quản lý vụ việc TGPL được cập nhật thường xuyên, đồng bộ với hệ thống quốc gia.
Với định hướng lấy người dân làm trung tâm phục vụ, thời gian tới, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục hoàn thiện mạng lưới TGPL, đẩy mạnh truyền thông về quyền được trợ giúp pháp lý, gắn TGPL với các chương trình giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Hướng tới trợ giúp pháp lý bền vững
Bên cạnh đó, tỉnh tăng cường phối hợp giữa ngành Tư pháp với các cơ quan tiến hành tố tụng, chính quyền cơ sở, tổ chức chính trị - xã hội nhằm kịp thời phát hiện, giới thiệu đúng đối tượng được TGPL theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, bảo đảm “đúng người, đúng việc, đúng thời điểm”.
Cuối tháng 10/2025, Sở Tư pháp Lâm Đồng tổ chức hội nghị hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tại đây, đại diện các sở, ngành trực tiếp trao đổi, giải đáp vướng mắc của doanh nghiệp về đất đai, thuế, bảo hiểm xã hội và nhiều thủ tục hành chính khác.
Theo lãnh đạo Sở Tư pháp, doanh nghiệp là lực lượng chủ lực của nền kinh tế địa phương. Họ vừa tạo động lực tăng trưởng, vừa góp phần quan trọng vào việc tạo việc làm, nâng cao giá trị sản xuất và thúc đẩy tiến bộ, công bằng xã hội.
Chất lượng TGPL được xác định là yếu tố then chốt. Vì vậy, Lâm Đồng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng cho đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, luật sư tham gia TGPL; đồng thời tăng cường kiểm tra, đánh giá chất lượng vụ việc TGPL, bảo đảm quyền lợi của người được trợ giúp được bảo vệ một cách thực chất, hiệu quả.
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến động, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều rào cản pháp lý. Việc hỗ trợ pháp lý không chỉ là nhiệm vụ mà là trách nhiệm của chính quyền nhằm giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro.
Lâm Đồng hiện chuyển từ tư duy “tạo điều kiện” sang “hướng dẫn - hỗ trợ”, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến.
Giai đoạn 2026 - 2030, Sở Tư pháp được UBND tỉnh Lâm Đồng giao chủ trì Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành, đóng vai trò đầu mối trong tư vấn, tập huấn và phổ biến pháp luật cho cộng đồng doanh nghiệp. Tỉnh Lâm Đồng mong muốn hướng đến việc xây dựng một môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi và thân thiện hơn.
Đặc biệt, việc tham gia TGPL trong các vụ án hình sự, dân sự, hành chính đã giúp nhiều người nghèo, người yếu thế có điều kiện bình đẳng hơn trước pháp luật, hạn chế oan sai, khiếu kiện kéo dài và phát sinh điểm nóng ở cơ sở.
Những nỗ lực này không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về pháp luật, mà còn khẳng định vai trò của TGPL như một “điểm tựa pháp lý” vững chắc, giúp người dân Lâm Đồng yên tâm lao động, sản xuất và tin tưởng hơn vào sự công bằng của pháp luật.
Hoàng Phương (t/h)
