Trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm của du khách ngày càng đa dạng, việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu cho các sản phẩm du lịch đặc trưng đang trở thành yêu cầu quan trọng, góp phần nâng cao sức cạnh tranh và giá trị điểm đến của Lâm Đồng.
Khai thác giá trị bản địa để tạo sản phẩm du lịch mới
Những năm gần đây, khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng (tỉnh Bình Thuận cũ) nổi lên với nhiều sản phẩm, trải nghiệm du lịch được hình thành từ chất liệu văn hóa, lịch sử và đời sống của cộng đồng địa phương.
Vào các dịp lễ, Tết và cuối tuần, nhiều điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước như tháp Chăm Pô Sah Inư, Bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa, suối Tiên, làng chài Mũi Né, Khu du lịch Bàu Trắng hay Hải đăng Kê Gà.
Du khách có thể khám phá văn hóa Chăm, tìm hiểu nghề làm nước mắm truyền thống, thưởng thức các món đặc sản địa phương như dông cát, gà đồi, hải sản, dừa Thiện Nghiệp; trải nghiệm xe địa hình trên đồi cát hoặc tham quan những trang trại thanh long vào mùa ra hoa, kết trái.
Mỗi điểm đến mang một câu chuyện và sắc thái riêng, tạo nên hệ thống trải nghiệm phong phú, đồng thời mở ra dư địa lớn để phát triển các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa và sinh thái địa phương.
Theo TS Phạm Thị Hồng Phượng - cố vấn cao cấp Trung tâm Đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và Chuyển giao công nghệ (CIETT), Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng có nhiều lợi thế để phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa với những sản phẩm đặc trưng như thanh long, nước mắm Phan Thiết, lẩu thả, mực một nắng...
“Việc tăng cường bảo hộ SHTT, kết hợp công nghệ số, phát triển mô hình du lịch xanh chính là đòn bẩy để địa phương nâng cao giá trị, thu hút đầu tư, phát triển bền vững”, TS Phạm Thị Hồng Phượng nhận định.
Theo bà, SHTT còn có vai trò quan trọng trong việc duy trì, phát huy giá trị văn hóa du lịch địa phương và nâng cao nhận thức của cộng đồng những người làm du lịch.
Các khu du lịch, resort, trang trại nếu đầu tư xây dựng mô hình du lịch xanh không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho du khách mà còn góp phần hình thành phương thức kinh doanh bền vững, dựa trên việc khai thác hợp lý tài nguyên bản địa.
Bảo hộ thương hiệu để nâng giá trị sản phẩm
Cùng quan điểm, ThS Trần Giang Khuê - Trưởng Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại TP.HCM cho rằng, phát triển du lịch sáng tạo tại khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng sẽ góp phần đa dạng hóa và nâng cao chất lượng hệ thống sản phẩm du lịch, tăng khả năng cạnh tranh, đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa và thu hút cộng đồng tham gia phát triển du lịch.
Theo ThS Trần Giang Khuê, các khu du lịch trải nghiệm, làng nghề truyền thống, trang trại thanh long, sầu riêng trong tỉnh cần được khuyến khích đăng ký bảo hộ SHTT để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch miệt vườn.
Thực tế cho thấy, việc được bảo hộ nhãn hiệu giúp các cơ sở sản xuất, làng nghề và trang trại kiểm soát chất lượng, nâng cao uy tín và giữ gìn danh tiếng sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để xúc tiến thương mại, nâng giá trị sản phẩm, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân.
Không chỉ mang lại lợi ích cho người sản xuất, bảo hộ SHTT còn góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ngăn chặn tình trạng giả mạo thương hiệu, đồng thời giữ gìn và phát huy giá trị của các sản phẩm đặc trưng địa phương.
Từ góc độ phát triển du lịch, những thương hiệu được xây dựng bài bản có thể trở thành một phần của câu chuyện điểm đến. Một sản phẩm nông nghiệp, một món ăn truyền thống hay một làng nghề khi được nhận diện và bảo vệ bằng công cụ SHTT sẽ có thêm điều kiện để kết nối với các tour, tuyến và trải nghiệm du lịch.
SHTT gắn với chuyển đổi số, hướng đến du lịch xanh
Có thể thấy, SHTT đang ngày càng trở thành một trong những nền tảng quan trọng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực du lịch. Từ công cụ bảo vệ quyền sở hữu đối với sản phẩm, nhãn hiệu, SHTT có thể thúc đẩy quá trình hình thành những sản phẩm và mô hình du lịch mới như du lịch cộng đồng, du lịch làng nghề, du lịch sinh thái gắn với văn hóa và các sản phẩm OCOP.
Tại khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng, nhiều cơ sở du lịch đang từng bước khai thác lợi thế bản địa, kết hợp trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa và sinh thái để tạo ra những sản phẩm có dấu ấn riêng.
Việc đăng ký và bảo hộ SHTT cần được triển khai song song với chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và đổi mới phương thức tiếp thị. Khi các sản phẩm đặc trưng được định vị rõ ràng, ứng dụng công nghệ trong quảng bá và kết nối thị trường, giá trị của tài nguyên bản địa sẽ được nâng lên.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế du lịch xanh, trong đó yếu tố cảnh quan, môi trường, văn hóa và lợi ích cộng đồng được đặt trong cùng một chuỗi giá trị.
Nếu được khai thác đúng hướng, SHTT không chỉ giúp Lâm Đồng bảo vệ những giá trị sẵn có mà còn tạo động lực để các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và cộng đồng tiếp tục sáng tạo, đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Qua đó, khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng có thêm cơ hội hình thành những điểm đến nổi bật về cảnh quan, giàu bản sắc văn hóa, có sản phẩm đặc trưng và thương hiệu du lịch đủ sức cạnh tranh, hướng đến phát triển hệ sinh thái du lịch xanh, bền vững.
Hoàng Phương
