Gian nan nhưng “ngọt quả” với nghề trồng kiệu
Trên những cánh đồng kiệu cuối vụ, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương. Hàng trăm lao động tất bật nhổ kiệu, phân loại, đóng bao, cân ký và bốc xếp lên xe tải để kịp đưa đi tiêu thụ tại các tỉnh, thành, đặc biệt là chợ đầu mối Bình Điền (TP Hồ Chí Minh). Ai nấy đều phấn khởi bởi vụ kiệu Tết năm nay vừa được mùa, vừa được giá.
Anh Nguyễn Văn Bình (thôn 1, xã Sơn Mỹ), một trong những hộ trồng kiệu quy mô lớn, cho biết vụ Tết này gia đình anh thu về hơn 1 tỷ đồng. Anh chia sẻ: nghề trồng kiệu ở Sơn Mỹ đã hình thành hơn 20 năm, bắt nguồn từ những hộ dân Quảng Trị vào lập nghiệp, trồng kiệu phục vụ nhu cầu Tết trong gia đình. Nhờ hương vị đặc trưng – giòn, cay, đậm đà – kiệu Sơn Mỹ dần được người thân, bạn bè ở các tỉnh khác biết đến và đặt mua, từ đó hình thành vùng kiệu thương mại như hiện nay.
Theo anh Bình, lợi thế lớn nhất của Sơn Mỹ là thổ nhưỡng cát trắng, cát vàng và cát đen, cùng nguồn nước giếng khoan và bàu nước ngầm tự nhiên. Điều kiện này giúp cây kiệu sinh trưởng ổn định, ít sâu bệnh, cho củ đều và đẹp. Chu kỳ trồng kiệu kéo dài hơn 4 tháng, người dân phải xuống giống từ tháng 6–7 âm lịch để kịp thu hoạch vào tháng 11–12, phục vụ thị trường Tết.
Bà Trần Thị Hương Chi, Chủ tịch Hội Nông dân xã Sơn Mỹ, cho biết năm 2024 địa phương đã thành lập Chi hội Nghề trồng kiệu với hơn 22 thành viên. Vụ kiệu Tết năm nay, nông dân thắng lớn khi năng suất cao, giá bán vượt trội. Sau khi trừ chi phí, mỗi héc-ta mang lại lợi nhuận từ 300–400 triệu đồng, thậm chí có hộ lãi trên 500 triệu đồng/ha khi bán đúng thời điểm giá đạt 66.000 đồng/kg.
Tuy vậy, trồng kiệu không hề “dễ ăn”. Đây là cây trồng kén đất, kén thời tiết, phụ thuộc rất lớn vào độ ẩm và khả năng thoát nước. Chỉ cần mưa trái mùa vào giai đoạn kiệu hình thành củ, cây sẽ bị “đẻ nhánh”, làm củ nhỏ, chất lượng giảm, năng suất và giá bán đều bị ảnh hưởng. Chi phí đầu tư cũng không nhỏ, trung bình 200–300 triệu đồng/ha, đòi hỏi người trồng phải có vốn và kinh nghiệm.
Trúng mùa, trúng giá
Vừa chỉ đạo nhân công thu gom kiệu, anh Bình cho biết gia đình anh trồng 1,5 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 500 triệu đồng. Vụ này thu được gần 30 tấn, bán đúng thời điểm giá cao nên doanh thu ước đạt 1,3 tỷ đồng, lãi ròng khoảng 700 triệu đồng.
Ông Nguyễn Sáng (thôn 3), trồng 2 ha kiệu, cũng phấn khởi cho hay năng suất năm nay đạt 17–20 tấn/ha, tăng 3–4 tấn so với năm trước. Kiệu trồng trên vùng cát vàng, củ to, đều, đẹp được thương lái thu mua với giá từ 55.000–66.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu rất cao cho người dân.
Anh Lộc, thương lái chuyên thu mua kiệu cung cấp cho chợ Bình Điền, nhận xét người trồng kiệu Sơn Mỹ năm nay “trúng tam tài”: thời tiết thuận lợi, năng suất cao, chất lượng vượt trội và trúng đúng thời điểm thị trường khan hàng. Nhờ thổ nhưỡng và khí hậu khô hạn đặc thù, kiệu Sơn Mỹ có độ giòn, cay và màu sắc đẹp, giá thường cao hơn nơi khác từ 5.000–15.000 đồng/kg.
Theo UBND xã Sơn Mỹ, vụ kiệu Tết năm nay toàn xã trồng khoảng 80 ha, với hơn 100 hộ tham gia, tập trung chủ yếu ở thôn 1 và thôn 3. Tổng sản lượng ước đạt trên 1.200 tấn. Dù không phải năm nào kiệu cũng được giá cao, nhưng vụ Tết năm nay thực sự là mùa vàng, mang lại cái Tết đủ đầy, ấm no cho người dân vùng đất cát ven biển Sơn Mỹ.
Hoàng Phương (t/h)
