Theo kế hoạch, việc xây dựng đề án hướng đến mục tiêu hình thành các đơn vị hành chính đô thị phù hợp với quy hoạch phát triển của tỉnh, yêu cầu quản lý nhà nước và tốc độ đô thị hóa tại địa phương. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trên các lĩnh vực như quy hoạch, đất đai, dân cư, trật tự đô thị, môi trường và hạ tầng kỹ thuật.
Kế hoạch được triển khai trên cơ sở Quốc hội ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 cùng các nghị quyết, nghị định và văn bản hướng dẫn liên quan đến phân loại đô thị, tiêu chuẩn đơn vị hành chính và việc thành lập đơn vị hành chính đô thị.
Theo UBND tỉnh, quá trình triển khai đề án không chỉ phục vụ công tác quản lý đô thị mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng dịch vụ công, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Mục tiêu lâu dài là xây dựng mô hình đô thị văn minh, hiện đại, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo quy định hiện hành, một đơn vị hành chính đô thị cấp phường phải đáp ứng nhiều tiêu chí như quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên tối thiểu 5,5 km² và có vai trò là trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành cấp tỉnh hoặc tiểu vùng.
Bên cạnh đó, tỷ lệ dân số đô thị phải đạt từ 50% trở lên; cơ cấu kinh tế bảo đảm tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đạt từ 70%; tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt từ 70% trở lên; ngân sách địa phương bảo đảm cân đối; thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của tỉnh và tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn bình quân chung.
Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị sẽ gồm 5 phần chính: căn cứ pháp lý, hiện trạng phát triển, phương án thành lập, đánh giá tác động và phần kết luận - kiến nghị. Hồ sơ kèm theo bao gồm phụ lục, bản đồ địa giới hành chính, số liệu thống kê và phim tư liệu phục vụ công tác thẩm định.
Theo lộ trình, các địa phương sẽ tiến hành rà soát hiện trạng, xây dựng báo cáo, xin chủ trương, tổ chức lấy ý kiến cử tri, hoàn thiện hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Toàn bộ hồ sơ dự kiến được hoàn thiện để trình Chính phủ Việt Nam và Bộ Nội vụ trước ngày 15/6/2026.
UBND tỉnh giao Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng làm cơ quan đầu mối, chủ trì tổng hợp và xây dựng đề án chung, đồng thời theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện.
Các sở, ngành liên quan như Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng, Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, Công an tỉnh Lâm Đồng, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cùng cơ quan thống kê địa phương có trách nhiệm phối hợp cung cấp số liệu, hướng dẫn tiêu chí và tham gia xây dựng đề án.
Đối với các địa phương đã cơ bản đáp ứng điều kiện như Đức Trọng, Hàm Thuận Nam và Cư Jút, tỉnh sẽ tập trung hoàn thiện đề án thành lập phường theo chủ trương đã được phê duyệt.
Hoàng Phương (t/h)
