Từ bờ sông Sê Pôn đến những chuyến xe chờ sẵn
Đêm muộn trên sông Sê Pôn, một chiếc thuyền máy chở đầy những bao đường từ phía Lào áp sát bờ sông thuộc xã Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị. Cách mép nước chừng 50 m, hai chiếc xe tải chờ sẵn để tiếp nhận hàng. Những bao đường đang được chuyển từ thuyền lên bờ thì lực lượng chức nãng phát hiện, ngãn chặn. Chuyến hàng tưởng như chỉ còn một công đoạn bốc xếp trước khi tiếp tục hành trình vào nội địa đã bị chặn lại ngay tại điểm giao nhận.
Thời điểm phát hiện là 23 giờ 50 phút ngày 20/9/2026. Trên chiếc thuyền máy do Sẳm Phăn Nốt Kong Thả Vy Khun, quốc tịch Lào, điều khiển có 3.200 kg đường kính trắng do Thái Lan sản xuất. Tại khu vực bờ sông, Lê Thuận Tuấn (sinh năm 1993, trú tại xã Lao Bảo) cùng những người liên quan đang tổ chức tiếp nhận, vận chuyển số hàng lên xe tải. Khi bị phát hiện, hai phương tiện mang biển kiểm soát 74C-013.48 và 74C-139.47 đã rời khỏi hiện trường nhưng bị lực lượng chức năng chặn giữ cách đó khoảng 1,2 km. Kiểm tra hai xe, lực lượng chức năng phát hiện thêm 6.800 kg đường, nâng tổng số hàng bị thu giữ lên 10 tấn.
Từ số đường bị thu giữ trên thuyền và hai xe tải, cơ quan Công an tiếp tục điều tra, làm rõ việc tổ chức mua bán, vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Theo thông tin được Bộ Công an công bố ngày 3/10, Lê Thuận Tuấn là người đứng ra thỏa thuận mua số đường từ một đối tác phía Lào để đưa về Việt Nam bán kiếm lời. Ngày 1/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố Tuấn về tội “Buôn lậu”; đồng thời khởi tố người điều khiển thuyền Sẳm Phãn Nốt Kong Thả Vy Khun về tội “Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới”.
Điều đáng chú ý trong vụ án không chỉ là số lượng đường bị thu giữ, mà còn ở sự phối hợp giữa những người tham gia và các phương tiện vận chuyển. Từ kết quả điều tra được công bố, có thể nhận diện những công đoạn nối tiếp nhau như mua hàng từ phía Lào, đưa qua sông bằng thuyền máy, tiếp nhận tại bờ rồi chuyển sang phương tiện đường bộ để tiếp tục vận chuyển.
Chi tiết hai xe tải chờ sẵn cách bờ sông khoảng 50 m cho thấy hoạt động vận chuyển số đường đã có sự phối hợp giữa các phương tiện đường thủy và đường bộ. Trong khi chiếc thuyền đảm nhiệm việc đưa hàng từ phía Lào sang Việt Nam, những người có mặt tại bờ sông tiếp nhận, bốc dỡ để chuyển lên xe tải. Cách tổ chức này cho thấy việc đưa hàng qua biên giới không phải là công đoạn riêng lẻ, mà gắn liền với hoạt động tiếp nhận và vận chuyển tiếp vào nội địa. Tuy nhiên, từ những thông tin được công bố, cơ quan chức nãng mới làm rõ được các khâu mua hàng, vận chuyển qua biên giới và tiếp nhận tại bờ sông, còn nơi tiêu thụ cuối cùng của số đường vẫn chưa được xác định.
Đây cũng là điểm cần chú ý khi đánh giá một vụ buôn lậu. Việc phát hiện và thu giữ hàng hóa có thể ngăn chặn một chuyến vận chuyển, nhưng để làm rõ toàn bộ hoạt động mua bán, cơ quan điều tra còn phải xác định những người tổ chức, các giao dịch đã diễn ra và mục đích của việc đưa hàng vào nội địa.
Cũng tại Quảng Trị, một vụ án được Công an tỉnh công bố ngày 5/8/2026 cho thấy các đối tượng không chỉ sử dụng đường sông mà còn tìm cách đưa phương tiện qua những lối đi hẻo lánh để nhận hàng từ phía Lào.
Theo kết quả điều tra bước đầu, trong đêm 24/5 đến rạng sáng 25/5/2026, một nhóm đối tượng đã lợi dụng tuyến đường đất cạnh Trạm Kiểm soát Biên phòng A Roòng, thuộc thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng, để đưa bốn ô tô sang khu vực thôn Xa Du, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet, Lào nhận hàng, sau đó, các đối tượng tìm cách vận chuyển số hàng về Việt Nam nhưng bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ.
Tang vật được công bố gồm 8.500 kg nầm lợn đông lạnh, 29.770 kg kim loại các loại và máy móc đã qua sử dụng, cùng hơn 10.964 kg chất thải. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Đình Phùng về tội “Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới”, đồng thời tiếp tục điều tra vai trò của những người liên quan.
Qua hai vụ án tại Quảng Trị, có thể thấy các đối tượng không chỉ tìm cách đưa hàng qua biên giới mà còn bố trí người, phương tiện để tiếp nhận và vận chuyển. Tuy nhiên, những thông tin được công bố mới cho thấy cách thức các chuyến hàng được tổ chức và phát hiện, chưa làm rõ hàng hóa dự kiến được đưa về đâu, giao cho ai tiêu thụ. Đây là vấn đề cần tiếp tục được điều tra, bởi phía sau những chuyến hàng bị bắt giữ có thể còn những người tổ chức mua bán, những đầu mối tiếp nhận chưa được xác định.
Những mắt xích phía sau đường dây vận chuyển
Từ 344 hộp pháo nổ bị phát hiện trên xe tải và trong kho hàng tại TP. Hồ Chí Minh, cơ quan Công an đã lần ra những giao dịch mua bán qua nhiều người trung gian. Đáng chú ý, người đặt mua không trực tiếp vận chuyển, người bán lại không phải đầu mối cung cấp ban đầu, còn tài xế chở hàng được thuê qua ứng dụng giao hàng. Những tình tiết này được làm rõ trong vụ án mua bán, tàng trữ hơn 620 kg pháo nổ do Công an TP. Hồ Chí Minh công bố cuối tháng 8/2026.
Trước đó, khoảng 8 giờ ngày 7/8, lực lượng Công an kiểm tra một bãi xe trên đường Miếu Gò Xoài, phường Bình Trị Đông, TP. Hồ Chí Minh, phát hiện Trần Thanh Phát (sinh nãm 1984, cư trú tại TP. Hồ Chí Minh), Cao Mạnh Cường (sinh nãm 1986, cư trú tại phường Bình Hưng Hòa, TP. Hồ Chí Minh) và Nguyễn Ngọc Diệp đang có mặt tại khu vực một xe tải chuẩn bị giao nhận hàng. Qua kiểm tra, lực lượng chức nãng phát hiện 164 hộp nghi là pháo nổ trên xe tải và 180 hộp cùng loại tại khu vực kho trong bãi xe. Kết quả giám định xác định toàn bộ 344 hộp đều là pháo nổ, tổng khối lượng 621,50 kg.
Từ số hàng bị thu giữ, cơ quan điều tra tiếp tục xác minh những người tham gia mua bán trước đó. Theo kết quả điều tra, Trần Thanh Phát đặt mua 344 hộp pháo từ Lê Văn Đen (sinh nãm 1991, cư trú tại xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh) với giá khoảng 760.000 đồng mỗi hộp để bán lại kiếm lời. Tuy nhiên, Đen không trực tiếp cung cấp số pháo này từ nguồn ban đầu mà mua của Nguyễn Thanh Mộng (sinh nãm 1983, cư trú tại xã Hậu Nghĩa, tỉnh Tây Ninh) rồi bán lại cho Phát để hưởng chênh lệch.
Tiếp tục làm rõ nguồn hàng, cơ quan Công an xác định Mộng khai đã mua pháo từ một người sử dụng tài khoản Zalo mang tên “Cambodia”, được cho là đang sinh sống tại Campuchia. Như vậy, trước khi số pháo được đưa về kho tại TP. Hồ Chí Minh, hàng hóa đã trải qua nhiều giao dịch mua bán, với sự tham gia của những người trung gian khác nhau. Tuy nhiên, lời khai về tài khoản Zalo nói trên chưa đủ căn cứ để xác định số pháo được đưa vào Việt Nam bằng con đường nào.
Ở khâu vận chuyển, Phát đặt xe tải qua ứng dụng giao hàng để nhận số pháo tại xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh, rồi đưa về TP. Hồ Chí Minh. Theo thông tin được cơ quan Công an công bố, tài xế được thông báo đây là hàng hóa thông thường và không biết bên trong chứa pháo nổ. Sau khi nhận hàng, Phát thuê một phần kho tại bãi xe trên đường Miếu Gò Xoài để cất giấu, chờ giao cho người mua.
Từ những giao dịch được làm rõ, có thể thấy số pháo không được chuyển trực tiếp từ người cung cấp ban đầu đến người mua cuối cùng, mà qua nhiều lần mua bán, giao nhận và tập kết. Trong đó, người đứng ra giao dịch, người thuê phương tiện vận chuyển và người trực tiếp chở hàng đảm nhiệm những công việc khác nhau. Chính những mối liên hệ này đã trở thành hướng xác minh quan trọng để cơ quan điều tra lần theo đường đi của số hàng bị thu giữ.
Việc phân định trách nhiệm của từng người tham gia vì thế phải dựa trên những chứng cứ cụ thể. Một phương tiện được sử dụng để chở hàng vi phạm không đồng nghĩa người điều khiển biết rõ hành vi phạm pháp. Tương tự, việc hàng hóa được phát hiện tại một kho thuê cũng chưa đủ để kết luận người cung cấp dịch vụ kho bãi có liên quan đến hoạt động mua bán trái phép. Những vấn đề này phải được làm rõ bằng chứng cứ, thay vì suy luận từ địa điểm phát hiện tang vật.
Trong vụ án tại TP. Hồ Chí Minh, cơ quan điều tra đã trích xuất dữ liệu từ điện thoại của các đối tượng, thu thập tin nhắn, hình ảnh và thông tin liên quan đến số lượng, giá cả, giao nhận, thanh toán tiền mua bán pháo. Những dữ liệu này được đối chiếu với lời khai cùng các chứng cứ khác, qua đó làm rõ thêm quan hệ giữa những người tham gia.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh đã khởi tố, bắt tạm giam bốn bị can, gồm Nguyễn Thanh Mộng, Lê Văn Đen, Trần Thanh Phát về tội “Buôn bán hàng cấm” và Cao Mạnh Cường về tội “Tàng trữ hàng cấm”. Vụ án tiếp tục được điều tra mở rộng nhằm làm rõ nguồn cung cùng những người có liên quan.
Từ số pháo bị thu giữ, cơ quan điều tra tiếp tục kiểm tra điện thoại, trích xuất tin nhắn, hình ảnh cùng các thông tin liên quan đến việc đặt mua, thanh toán và giao nhận hàng. Những tài liệu này, kết hợp với lời khai của các đối tượng, đã giúp làm rõ các giao dịch giữa Trần Thanh Phát, Lê Văn Đen và Nguyễn Thanh Mộng, đồng thời xác định cách thức số pháo được vận chuyển từ Tây Ninh về tập kết tại TP. Hồ Chí Minh.
Trên cơ sở kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Thanh Mộng, Lê Văn Đen và Trần Thanh Phát về tội “Buôn bán hàng cấm”; Cao Mạnh Cường về tội “Tàng trữ hàng cấm”. Cơ quan Công an tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ nguồn cung và những người có liên quan.
Điểm đáng chú ý là từ số pháo bị phát hiện tại một bãi xe, cơ quan Công an đã lần ngược những giao dịch trước đó để xác định người mua, người bán, phương thức vận chuyển và địa điểm tập kết. Việc thu giữ tang vật đã ngăn chặn số hàng cấm tiếp tục được đưa đi tiêu thụ, nhưng chính những tin nhắn, thông tin giao dịch và lời khai mới giúp cơ quan điều tra làm rõ mối liên hệ giữa các đối tượng. Đầu mối cung cấp số pháo cho Nguyễn Thanh Mộng vẫn là vấn đề đang được tiếp tục xác minh.
Không chỉ trong các vụ án hình sự, việc truy tìm nguồn gốc hàng hóa, xác định chủ hàng và những người tham gia giao dịch cũng là vấn đề đặt ra đối với lực lượng quản lý thị trường. Khi hàng hóa được mua bán qua mạng xã hội, vận chuyển bằng dịch vụ giao hàng hoặc tập kết tại các kho thuê, việc phát hiện một điểm kinh doanh vi phạm chưa chắc đã làm rõ được nơi cung cấp hàng và những đầu mối phân phối phía sau.
Thực tế này phần nào được phản ánh qua kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm của lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội trong 9 tháng nãm 2026.
Theo thông tin được công bố ngày 2/10/2026, trong 9 tháng nãm 2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã xử lý 4.201 vụ vi phạm, trong đó có 1.190 vụ liên quan đến hàng nhập lậu, 522 vụ kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và 208 vụ vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử. Tổng số tiền xử phạt hành chính vượt 60,4 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy hàng hóa vi phạm không chỉ xuất hiện tại các khu vực biên giới mà còn được phát hiện ngay trên thị trường nội địa, nơi diễn ra hoạt động kinh doanh, phân phối đến người tiêu dùng. Tuy nhiên, từ một lô hàng không rõ nguồn gốc được phát hiện tại cơ sở kinh doanh đến việc xác định nơi cung cấp, người đứng ra giao dịch và quá trình vận chuyển trước đó là cả một quá trình xác minh. Đặc biệt, khi việc mua bán được thực hiện qua nhiều đầu mối, người trực tiếp giao hàng không nhất thiết là người quyết định nguồn hàng hay tổ chức hoạt động kinh doanh.
Trong vụ vận chuyển 10 tấn đường qua sông Sê Pôn, cơ quan điều tra đã xác định được người đứng ra mua hàng từ phía Lào, người điều khiển thuyền và những phương tiện được bố trí tiếp nhận hàng tại bờ sông. Thế nhưng, số đường ấy dự kiến được đưa về đâu, giao cho ai tiêu thụ vẫn chưa được làm rõ. Đây cũng là vấn đề đặt ra từ những vụ việc được phát hiện trên các tuyến vận chuyển và tại thị trường nội địa: Sau khi thu giữ tang vật, việc điều tra không thể chỉ dừng ở người chở hàng hay nơi cất giấu, mà còn phải lần đến những người tổ chức mua bán, các đầu mối trung chuyển và tiêu thụ. Có như vậy, việc ngăn chặn một chuyến hàng mới có thể mở đường cho việc làm rõ cả hoạt động vi phạm phía sau nó.
Ngọc Linh
