Số vụ khởi tố hình sự tăng vọt
Báo cáo tại cuộc họp đánh giá công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 4 tháng đầu năm 2026 do Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn tổ chức mới đây cho thấy, bức tranh thị trường nội địa đang được duy trì ổn định. Dưới sự chủ trì của ông Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, hội nghị đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong nỗ lực làm sạch môi trường kinh doanh.
Nhờ sự chủ động vào cuộc của các sở, ngành và địa phương, hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua các đường mòn, lối mở trên tuyến biên giới cơ bản đã được ngăn chặn. Địa bàn Lạng Sơn hiện không tồn tại các đường dây, tụ điểm buôn bán, tàng trữ hàng lậu quy mô lớn. Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, sản xuất kinh doanh được tạo điều kiện thuận lợi tối đa, góp phần thu hút đầu tư và bảo đảm nguồn cung ứng hàng hóa với giá cả bình ổn cho người dân.
Đáng chú ý, mặc dù tổng số vụ vi phạm hành chính có sự sụt giảm so với cùng kỳ năm trước, nhưng tính chất các vụ việc được phát hiện lại có mức độ nghiêm trọng cao hơn, dẫn đến số lượng án hình sự tăng mạnh. Cụ thể, lực lượng chức năng toàn tỉnh đã kiểm tra, xử lý 1.313 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng cấm. Trong đó, cơ quan chức năng đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 1.128 vụ với tổng số tiền thu nộp ngân sách gần 32 tỷ đồng. Đặc biệt, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố 125 vụ án với 248 đối tượng, bằng lần lượt 132,98% và 129,17% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh những kết quả tích cực, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận cuộc chiến chống gian lận thương mại vẫn còn nhiều thách thức. Tình trạng gian lận thông qua hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa chính ngạch vẫn chưa được kiểm soát triệt để, tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Lợi dụng sự thông thoáng trong quy trình thủ tục, nhiều đối tượng vẫn tìm cách trà trộn, khai báo sai số lượng, chủng loại để trục lợi.
Ngoài ra, tình trạng xuất, nhập lậu và vận chuyển trái phép nhỏ lẻ qua các đường mòn biên giới vẫn lén lút diễn ra. Các mặt hàng bị tuồn vào nội địa chủ yếu là thực phẩm đông lạnh như chân gà, chân lợn, thịt bò, thịt trâu, xúc xích, gây nguy cơ lây lan dịch bệnh và mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Công tác phối hợp liên ngành trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm ở một số loại hình kinh doanh mới, đặc biệt là thương mại điện tử, còn bộc lộ những hạn chế, khó khăn nhất định. 
Đẩy mạnh công nghệ và siết chặt trách nhiệm người đứng đầu
Để tháo gỡ khó khăn và nâng cao hiệu quả răn đe, các đại biểu tham dự cuộc họp đã đề xuất nhiều giải pháp mang tính chiến lược. Nổi bật trong số đó là việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng mô hình "cửa khẩu thông minh", tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào quy trình kiểm tra, kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu nhằm bịt kín các kẽ hở. Cùng với đó, lực lượng chức năng sẽ mở rộng tuần tra tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, chợ phiên và nâng cao năng lực kiểm nghiệm an toàn thực phẩm tại chỗ.
Đặc biệt, hội nghị đã thống nhất cao với kế hoạch triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Tỉnh Lạng Sơn sẽ sớm thành lập Tổ công tác liên ngành nhằm tập trung chỉ đạo, thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn.
Phát biểu kết luận và giao nhiệm vụ, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Cảnh Toàn yêu cầu toàn lực lượng 389 từ cấp tỉnh đến cấp xã, phường phải tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương của pháp luật. Việc kiểm soát phải có trọng tâm, trọng điểm, nhắm thẳng vào các tuyến biên giới xung yếu và những lĩnh vực rủi ro cao như kinh doanh trên nền tảng số. Ưu tiên hàng đầu là kiểm soát chặt nhóm hàng hóa tác động trực tiếp đến sức khỏe Nhân dân như thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và xăng dầu.
Chủ tịch UBND tỉnh cũng nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, gắn trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu vào kết quả quản lý địa bàn. Lực lượng chức năng cần phối hợp nhịp nhàng, ra quân liên tục để kịp thời bóc gỡ các tụ điểm vi phạm, kiên quyết không để hình thành các "điểm nóng" mới. Đồng thời, Chi cục Quản lý thị trường với vai trò là cơ quan thường trực được giao nhiệm vụ chủ động tham mưu, rà soát lại bộ máy của Đội 389 tỉnh, bảo đảm cơ cấu tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác chống buôn lậu trong tình hình mới.
Thành Nam
