Lào Cai chuyển lợi thế thành năng lực phát triển - Kỳ III: Khi chất lượng điều hành trở thành lợi thế cạnh tranh

Hạ tầng đang từng bước rút ngắn khoảng cách địa lý và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường, nhưng từ một lợi thế được nhìn thấy đến một dự án có thể triển khai còn là quá trình liên quan tới quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, xây dựng, môi trường và nhiều khâu quản lý khác. Trong quá trình đó, thời gian xử lý các thủ tục, mức độ minh bạch của thông tin và khả năng phối hợp giữa các cơ quan tác động trực tiếp tới tiến độ, chi phí và mức độ chủ động của nhà đầu tư. Một dự án được chuẩn bị nhanh hay chậm, một vướng mắc được giải quyết ở đâu và trong bao lâu vì thế không còn đơn thuần là câu chuyện hành chính.

Với Lào Cai sau sáp nhập, quy mô không gian quản lý rộng hơn, nhiều lợi thế địa kinh tế hơn nhưng cùng với đó cũng đòi hỏi khả năng duy trì chất lượng phục vụ đủ đồng đều trong toàn hệ thống để biến những cam kết thành kết quả bởi hạ tầng mở ra cơ hội, nhưng chính năng lực thực thi quyết định khoảng cách từ cơ hội ấy đến một dự án thực chất có thể triển khai.

Từ cam kết đồng hành đến một cơ chế thực thi

Trong định hướng thu hút đầu tư, Lào Cai xác định phương châm “Đồng hành thực chất - Kiến tạo phát triển”. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh, trong bối cảnh dòng vốn đầu tư ngày càng dịch chuyển theo hướng chọn lọc, chất lượng điều hành của chính quyền, môi trường kinh doanh minh bạch, hạ tầng đồng bộ và tầm nhìn phát triển dài hạn là những yếu tố quyết định sức hấp dẫn của địa phương.

Trên tinh thần đó, Lào Cai đưa ra 3 cam kết với cộng đồng doanh nghiệp, bao gồm chia sẻ thông tin và định hướng phát triển thông qua công khai quy hoạch, cơ chế, chính sách để nhà đầu tư chủ động xây dựng chiến lược dài hạn; đồng hành trong toàn bộ quá trình triển khai dự án, từ nghiên cứu đầu tư, lập hồ sơ, giải phóng mặt bằng đến khi dự án đi vào hoạt động; cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, trong đó những vấn đề thuộc thẩm quyền sẽ được lãnh đạo tỉnh trực tiếp chỉ đạo giải quyết, còn những nội dung vượt thẩm quyền được chủ động báo cáo Trung ương, Chính phủ.

Điểm đáng chú ý là các cam kết không dừng ở nguyên tắc chung, mà được đặt cùng những giải pháp đi vào từng khâu của quá trình đầu tư. Trước hết là minh bạch thông tin, công khai quy hoạch, cơ chế, chính sách để doanh nghiệp có cơ sở tính toán chiến lược và chuẩn bị dự án. Cùng với đó, Lào Cai đặt mục tiêu cải cách hành chính theo hướng rút ngắn 30 - 50% thời gian giải quyết hồ sơ đầu tư, đồng thời bảo đảm hạ tầng đồng bộ đến tận công trình.

Đối với những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai, tỉnh Lào Cai duy trì đường dây nóng của UBND tỉnh và tổ công tác đặc biệt để tiếp nhận, xử lý kiến nghị của doanh nghiệp. Đồng thời, kiến tạo môi trường đầu tư an toàn, ổn định, bảo đảm an ninh, trật tự để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh lâu dài.

Ba cam kết và 5 nhóm giải pháp tạo thành một mạch thực thi tương đối rõ với mục tiêu thống nhất: minh bạch để nhà đầu tư chủ động; cải cách thủ tục hành chính và đồng bộ hạ tầng để dự án có điều kiện triển khai; thiết lập đầu mối xử lý để những vướng mắc phát sinh được tiếp nhận, giải quyết, không kéo dài tạo thành điểm nghẽn.

Quan điểm “đồng hành” vì thế được đặt trong toàn bộ quá trình triển khai dự án, từ nghiên cứu, lập hồ sơ, giải phóng mặt bằng đến khi dự án đi vào hoạt động. Trong không gian quản lý mới sau hợp nhất, phạm vi địa bàn và quy mô quản lý lớn hơn càng đặt ra yêu cầu bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Thước đo của những cam kết đồng hành, vì vậy, nằm ở khả năng chuyển các mục tiêu và giải pháp thành kết quả cụ thể trong quá trình doanh nghiệp chuẩn bị, triển khai và vận hành dự án.

Thước đo nằm ở kết quả

Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2026, bên cạnh những kết quả như thu ngân sách đạt cao so với dự toán Trung ương giao và giải ngân vốn đầu tư công được xếp trong nhóm dẫn đầu cả nước, Lào Cai cũng chỉ ra những nhiệm vụ còn chậm, từ chuẩn bị đầu tư, giải ngân một số nguồn vốn đến xử lý, khai thác tài sản công.

Từ đó, trong chỉ đạo điều hành những tháng cuối năm 2026, những điểm nghẽn được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể: tháo gỡ khó khăn về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, thẩm định, cấp phép; rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, không để thủ tục hành chính trở thành điểm nghẽn đối với tiến độ dự án.

Cùng với cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục đầu tư, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu năm 2026 cấp mới chủ trương đầu tư cho từ 100 dự án trở lên, thành lập mới trên 1.600 doanh nghiệp và trên 145 hợp tác xã.

Những mục tiêu này đưa yêu cầu cải thiện môi trường đầu tư về những kết quả có thể theo dõi. Tuy nhiên, với một dự án phải đi qua nhiều khâu, chất lượng thực thi còn phụ thuộc vào khả năng phối hợp và xử lý công việc xuyên suốt giữa các cơ quan, địa bàn.

Từ góc nhìn về môi trường kinh doanh, ông Đậu Anh Tuấn, đại diện VCCI cho biết, 65% kiến nghị của doanh nghiệp thuộc thẩm quyền địa phương về cơ bản đã được xử lý, đây là tín hiệu cho thấy một chính quyền “dám nhận việc và quyết tâm gỡ vướng”. Kết quả xử lý kiến nghị cho thấy chuyển động trong cách chính quyền tiếp nhận khó khăn của doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu duy trì hiệu quả thực thi đồng đều trong toàn bộ quá trình xử lý.

Từ đây, đại diện VCCI đề xuất quy trình “một đầu mối, một hồ sơ, một tiến độ, một cơ chế trách nhiệm rõ ràng”, hướng tới yêu cầu phối hợp và xác định trách nhiệm trong quá trình giải quyết công việc.

Đây cũng là điểm chất lượng điều hành tác động trực tiếp tới trải nghiệm của nhà đầu tư: không chỉ thủ tục có bao nhiêu bước, mà hồ sơ đang ở đâu, ai chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý thế nào và cơ chế nào được kích hoạt khi phát sinh vướng mắc.

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Lào Cai năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Anh khẳng định sẽ chỉ đạo rà soát toàn bộ kiến nghị, phân công rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý, gắn việc tiếp nhận phản ánh với quá trình theo dõi kết quả.

Nhà đầu tư đo môi trường kinh doanh bằng trải nghiệm

Nếu các cam kết của tỉnh xác lập cách Lào Cai muốn tổ chức môi trường đầu tư, kết quả thực hiện cho thấy mức độ chuyển động của bộ máy, thì trải nghiệm của doanh nghiệp là một thước đo trực tiếp đối với chất lượng điều hành.

Ông Yasushi Saito, Thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Erex, đồng thời là Tổng Giám đốc Erex Quốc tế cho rằng, điều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm không chỉ là quy mô thị trường hay các chính sách ưu đãi, mà quan trọng hơn là “sự ổn định, tính minh bạch và khả năng đồng hành của chính quyền địa phương trong suốt vòng đời của dự án”.

Từ thực tế triển khai, doanh nghiệp đề nghị Lào Cai tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư theo hướng minh bạch, ổn định, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan tới quy hoạch, đất đai, môi trường và xây dựng. Cùng với đó là ưu tiên thu hút các dự án FDI có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường và có khả năng tạo ra chuỗi giá trị tại địa phương.

Những vấn đề doanh nghiệp đặt ra cũng chính là các khâu mà Lào Cai đang hướng tới sự cải thiện. Cụ thể, Lào Cai cam kết công khai quy hoạch, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đồng hành trong toàn bộ quá trình đầu tư và trực tiếp tháo gỡ khó khăn; còn doanh nghiệp quan tâm tới mức độ minh bạch, ổn định và khả năng phối hợp trong suốt vòng đời dự án.

Qua đây, có thể thấy khoảng cách cần thu hẹp vì thế không còn nằm ở việc nhận diện vấn đề, mà ở khả năng chuyển những cam kết và giải pháp thành trải nghiệm nhất quán trong từng hồ sơ, từng dự án và từng khâu xử lý công việc.

Khi các yêu cầu này được thực hiện đồng đều, chất lượng điều hành không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục mà còn giảm mức độ bất định trong toàn bộ quá trình đầu tư. Hạ tầng mở khả năng tiếp cận thị trường, quy hoạch xác lập không gian cho dự án, mặt bằng tạo điều kiện triển khai; còn năng lực xử lý công việc minh bạch, đúng tiến độ và có sự phối hợp xuyên suốt của các bên liên quan chính từ chính quyền đến bản thân nhà đầu tư là quyết định những điều kiện ấy có thể chuyển thành dự án thực tế đến đâu.

Với Lào Cai, chất lượng điều hành trở thành lợi thế cạnh tranh khi những cam kết của chính quyền được chuyển thành kết quả doanh nghiệp có thể cảm nhận trong từng giai đoạn của dự án. Một môi trường minh bạch, ổn định và có khả năng đồng hành vì thế trở thành một phần trong năng lực tiếp nhận nguồn lực đầu tư của địa phương.

Nhưng đưa được dự án vào thực tế chưa phải đích cuối của thu hút đầu tư. Khi khả năng tiếp nhận vốn được nâng lên, câu hỏi tiếp theo là những nguồn lực nào cần được ưu tiên để phù hợp với mô hình tăng trưởng Lào Cai đang hướng tới.

Hải Minh