Theo SHS Research, lợi nhuận quý III của 87 doanh nghiệp trong mẫu phân tích ước đạt 159.400 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nếu loại bất động sản, mức tăng chỉ còn 16%. Điều này cho thấy cơ cấu đóng góp lợi nhuận đang có sự thay đổi đáng kể.
Bất động sản tạo cú hích, ngân hàng giữ nền
Bất động sản được dự báo có mức tăng lợi nhuận nổi bật nhất, với lợi nhuận quý III tăng 127% và cả năm tăng 67%. Khoảng một phần ba phần lợi nhuận tăng thêm của toàn mẫu đến từ ngành này, dù bất động sản chỉ chiếm khoảng 13% tổng lợi nhuận.
Động lực chủ yếu đến từ bàn giao sản phẩm đã bán và các giao dịch bán sỉ tại một số đại dự án. Tuy nhiên, mức tăng đột biến cũng cho thấy lợi nhuận ngành phụ thuộc đáng kể vào tiến độ ghi nhận doanh thu. Khả năng duy trì đà tăng trong những quý tới sẽ phụ thuộc vào sức hấp thụ thị trường và tiến độ triển khai các dự án mới.
Trong khi đó, ngân hàng vẫn là trụ cột lớn nhất khi chiếm 57% tổng lợi nhuận của mẫu doanh nghiệp. SHS dự báo lợi nhuận ngân hàng quý III tăng 17%, cả năm tăng 22%, nhờ tăng trưởng tín dụng, cho vay các dự án hạ tầng và khả năng cải thiện biên lãi ròng tại một số ngân hàng.
Với tỷ trọng lớn, diễn biến của ngân hàng tiếp tục có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả chung. Tuy nhiên, chi phí huy động, nợ xấu và dự phòng sẽ quyết định mức độ bền vững của tăng trưởng lợi nhuận.
Dầu khí, bán lẻ nổi lên giữa sự phân hóa
Dầu khí đang trở thành một điểm sáng khác. Lợi nhuận quý III được SHS dự báo tăng 107%, cả năm tăng 99%, nhờ chu kỳ đầu tư năng lượng, các dự án thượng nguồn, hạ tầng khí, LNG và hoạt động lọc hóa dầu.
Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp không giống nhau, tùy vị trí trong chuỗi giá trị và khả năng chuyển hóa các dự án thành doanh thu, lợi nhuận.
Ở nhóm bán lẻ, lợi nhuận quý III được dự báo tăng 57%, cả năm tăng 32%, trong bối cảnh sức mua nội địa cải thiện. Đây là động lực khác với bất động sản hay dầu khí khi gắn trực tiếp với tiêu dùng. Song doanh thu tăng chỉ thực sự tạo hiệu quả nếu doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí, khuyến mại và biên lợi nhuận.
Trong khi một số nhóm tăng trưởng mạnh, sáu trong 14 ngành được SHS khảo sát dự kiến giảm lợi nhuận quý III. Vận tải, cảng và logistics giảm 21%; chứng khoán giảm 25%; điện và năng lượng giảm 24%.
Sự phân hóa này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn mà cơ cấu tăng trưởng quan trọng không kém tốc độ tăng trưởng. Một ngành đóng góp lớn trong một quý chưa chắc trở thành trụ đỡ dài hạn, trong khi những nhóm có tăng trưởng vừa phải nhưng ổn định có thể ngày càng được chú ý.
Tại ngày 30/9, SHS ước tính P/E thị trường, nếu loại nhóm Vingroup, ở mức 10,2 lần và P/B 1,57 lần. Mặt bằng định giá tương đối thấp tạo dư địa, nhưng khả năng thị trường định giá lại sẽ phụ thuộc vào việc các doanh nghiệp có biến triển vọng thành tăng trưởng lợi nhuận thực tế hay không.
Mùa báo cáo quý III vì vậy đang hé lộ một bức tranh mới: bất động sản tạo cú hích, ngân hàng giữ nền, dầu khí và bán lẻ bổ sung động lực, trong khi nhiều nhóm khác vẫn chịu áp lực. Sự dịch chuyển này có thể trở thành cơ sở quan trọng để thị trường hình thành những nhóm dẫn dắt mới trong các quý cuối năm.
Nam Sơn (t/h)
